Ел игілігі үшін: 2025 жылы газ саласы қандай жетістіктерге қол жеткізді?

Qazaq24.com, Egemen.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып ақпарат жариялайды..

Биыл «QazaqGaz» ұлттық компаниясы геологиялық барлау, күрделі құрылыс жобаларына ден қойды. Бұл сәйкесінше газды ішкі тұтынудың артуына, еліміздің газ қоры ауқымын кеңейту қажеттілігіне байланысты болды. 2025 жылдағы басымдықтар қатарында газ инфрақұрылымын нығайту, «QazaqGaz Aimaq» АҚ арқылы Астана мен оның агломерациясын одан әрі газдандыру жөніндегі жобаларды іске асыруды қоса алғанда, өңірлерді көгілдір отынмен қамту көзделді.

Аймақтар – ерекше назарда

2025 жылы 95 елді мекенде 350 мың адам газға қол жеткізсе, 2026 жылы тағы 41 елді мекенге газ берілетін болады. Мәселен, егер 2024 жылдың 1 қаңтарында ел тұрғындарының 62%-ы газбен қамтамасыз етілсе, 2025 жылдың қорытындысында бұл көрсеткіш 64,2%-ға дейін өсті. Бұл ретте, ішкі нарықта газ тұтыну көлемі үнемі өсіп келеді: жыл қорытындысында тиісті меже 20,4 млрд текше метрді құрады. Ірі жобаларды жүзеге асыру, жаңа магистральдық газ құбырларын қосу арқасында жүздеген елді мекенде өмір сүруге қажет қолайлы жағдай жасалып, қарқынды дамуға мүмкіндік туды.

2025 жылы газ мамандары үшін ең маңызды оқиғалардың бірі «Талдықорған – Үшарал» газ құбыры құрылысының мерзімінен бұрын, 1 жыл, 4 айда аяқталуы болды. Жобаны іске асырудың арқасында Жетісу облысының 84 елді мекені газға қосылатын болады, бұл өңірді газдандыру деңгейін 56,5%-дан 76%-ға дейін көтеруге жол ашады.

Мемлекет басшысының тапсырмасымен «Сарыарқа» газ құбырының 1-кезеңін іске асыру аясында Астананың айналасында орналасқан елді мекендерді газдандыру жұмысы жүргізіліп жатыр. «QazaqGaz Aimaq» компаниясы мамандарының белсенді атсалысуымен Нұрлы, Талапкер, Қоянды, Ы.Алтынсарин, Аққайың елді мекендеріндегі 35 мың адам газ игілігін көре бастады. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қатысқан телекөпір барысында Қосшы қаласы газға қосылды. Сөйтіп, қаладағы 31 мың тұрғын «көгілдір отынға» қосылу мүмкіндігіне ие болды.

Өркендеу кілті – газ транзиті

Халықаралық газ транзиті көлемінің ұлғаюы 2025 жылы компанияның операциялық, қаржылық көрсеткіштерін жақсартуға ықпалын тигізді. Жыл қорытындысында магистральдық тасымалдау көлемі жоспардан 5%-ға артық орындалды, экспорт жеткізілімдері өсті, халықаралық транзиттен түсетін кіріс ұлғайды.

Газ тасымалдаудың жалпы көлемі 88,3 млрд текше метрді құрап, оның 53,2 млрд текше метрі «Орталық Азия – Орталық», «Одақ – Орынбор – Новопсков», «Бұхара – Орал» магистральдық газ құбырлары арқылы өтетін транзитке тиесілі болды. Бұл дегеніңіз, ұлттық компания қызметінде транзит бағытының маңыздылығын көрсетеді.

Цифрландырудағы серпіліс

«QazaqGaz» күнделікті жұмысында жасанды интеллектіні (ЖИ) енгізуді берік ұстанып отыр. Компанияның басты тұтынушылық өнімі – «QazaqGaz Aimaq» мобильді қосымшасы, абоненттерге есепке алу құралдарының көрсеткіштерін фотосуреттер арқылы беруге мүмкіндік туғызды. Жасанды интеллектіге негізделген алгоритмдер есептегіш көрсеткіштерін автоматты түрде таниды, деректерді абоненттің қатысуынсыз өңдейді. Қазірдің өзінде 330 мыңнан астам адам осы сервисті пайдаланса, 2026 жылдың соңына дейін барлық абоненттің кемінде 10%-ын қосымшаға қосу жоспарланып отыр.

Egov порталында қолданысқа берілген газдандыру жөніндегі ЖИ-кеңесші жылдам әрі тәулік бойы жауап бере отырып, байланыс орталықтарының жұмысын жеңілдетеді. Сонымен қатар техникалық шарттарды беру үдерісі толығымен онлайн сипатқа көшті. Қажетті құжаттар дерекқордан автоматты түрде жүктеледі. Оларды тіркеу жылдамдығы 12 есеге өсті. Қазірдің өзінде абоненттердің жартысы оны онлайн тәртіпте алуды құп көреді.

Газ қорын кеңейту

Компания геологиялық барлауды жандандырды. Жамбыл облысындағы Малдыбай учаскесінде газ қоры расталып, сейсмикалық барлау жұмысына дайындық жүргізіліп жатыр. Анабай кен орнында үш пайдалану, бір бағалау ұңғымасы бұрғыланды.

Сонымен қатар Амангелді тобының құрамында Барханная кен орны іске қосылды. Жоба жаңа жұмыс орындарын құруды, мемлекеттік бюджетке қосымша түсімдер жасауды көздейді. Кен орнында газ өндіру 2026 жылы шамамен 30 млн текше метрді, 2028 жылға қарай ең жоғары деңгей ретінде 65 млн текше метрді құрайды деп күтіліп отыр.

Бірнеше келісімге қол қойылды:

– ҚазАзот компаниясымен Северный-2 учаскесі бойынша жер қойнауын пайдалану жөніндегі келісім;

– Саралжын учаскесі бойынша жер қойнауын пайдалану жөніндегі келісім;

«CNPC» компаниясымен «Северный-1» учаскесі бойынша бірлескен қызметті жүзеге асыру, сондай-ақ әзірлеу жобасы бекітілгенге, өнеркәсіптік пайдалануға көшкенге дейінгі барлау кезеңін қаржыландыру туралы келісімдер жасалды.

«Северный-1» жобасы газдың ресурстық базасын ұлғайтуда аса үлкен рөл атқармақ. Жаңа келісімдерге қол қою рәсімі Пекиндегі жоғары деңгейде өткен кездесулер аясында жүзеге асырылды.

2025 жылы «Chevron» компаниясымен КТ-III (Жәлібек) учаскесін бірлесіп зерттеу жұмыстары аяқталды. Бірлескен жобаны іске асыру жөніндегі келесі қадамдар талқыланады. Сонымен қатар «ENI» компаниясымен Батыс Қазақстанда орналасқан Каменковский блогі бойынша келіссөздер жүріп жатыр.

Ауқымды газ жобалары

Газға ішкі сұраныстың артуы, өңірлерді белсенді газдандыру, экспорттық-транзиттік әлеуетті дамыту жағдайында «QazaqGaz» бірқатар стратегиялық бастаманы іске асыруда. Олардың ішінде шикі газды өңдеуге қатысты ауқымды жобалар бар.

Мысалы, Ұлттық компания үшін қуаттылығы жылына 1 млрд текше метр Қашаған газ өңдеу зауыты құрылысының салмағы зор. Жоба қазірдің өзінде белсенді жүруде: жауапты іске 2 мыңнан астам жұмысшы жұмылдырылып, 340-тан астам техника тартылған. Бұдан тыс, қуаты 2,5 млрд текше метр жаңа газ өңдеу зауыты бойынша алдын ала жобалау (Рre-FEED) кезеңі аяқталды.

«Бейнеу – Бозой – Шымкент» газ құбырының екінші желісінің жобасы елді болашақ газбен жабдықтаудың тұрақтылығы тұрғысында ерекше мәнге ие болып отыр. 2025 жылы жоба мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысын алды, сондай-ақ құбырлар мен газ айдау агрегаттарын жеткізуге келісімшарттар жасалды. Бұл өз кезегінде құрылысты іске асыру кезеңіне өтуге мүмкіндік береді.

Сығымдалған табиғи газды дамыту жөнінде жүйелі жұмыс жүргізіліп келеді. Бүгінде елімізде көлікке газ құятын 24 компрессорлық станса жұмыс істейді, оның 6-уы «QazaqGaz Onimderi» ЖШС-на тиесілі. Стансалар Алматы мен Ақтөбеде жұмыс істейді. 2026 жылы «QazaqGaz» брендімен Алматы, Ақтөбе, Тараз қалаларында, Жетісу облысында тағы бес бекет іске қосылады деп жоспарланып отыр.

Адам капиталы

Жұмысшы мамандықтары жылы «QazaqGaz» адами ресурстарды дамытуға баса назар аударды. Ұлттық газ компаниясының кадрлық әлеуетін дамыту, болашақ кадр қорын дайындау жөніндегі «QazaqGaz» көшбасшылар пулы» жобасы іске қосылды. Кадр резервіне әкімшілік, инженерлік-техникалық, өндірістік блоктардан көпсатылы іріктеуден сәтті өткен «QazaqGaz» компаниялар тобының 27 қызметкері кірді.

Сонымен қатар 8 мыңнан астам маман жұмысшы кәсіптері бойынша қайта даярлаудан, оқытудан өтті. Газшылар тұрақты негізде «Үздік маман» кәсіби шеберлік конкурсына қатысып, біліктілігін растайды, жалақыларына қосымша үстемеақы алады.

Еңбек жағдайын жақсартуға ерекше назар аударылып, Теміртау, Жезқазған қалаларында Ұлттық компанияның «Интергаз Орталық Азия» еншілес кәсіпорнының қолға алуымен заманауи вахта кешендері салынды. Олардың әрқайсысында әкімшілік-тұрмыстық блок, оқу сыныбы, медициналық кабинеттер, жаттығу залы, кір жуатын бөлме, демалыс бөлмелері, заманауи қауіпсіздік жүйесі бар. Атырауда жатақханаға күрделі жөндеу жүргізілді. 2025 жылы әлеуметтік-тұрмыстық ахуалды жақсарту мақсатында барлығы 33 нысан жөнделді.

Ұлттық компанияның биылғы 25 жылдық мерейтойына орай, газ саласын дамытуға үлес қосқан еңбек адамдарына сый-құрмет көрсетілді. Үш мыңнан астам жұмысшы мен ардагер марапат иеленіп, ел өңірлерінде газ қызметкерлерін, олардың кәсіби жолын құрметтеуге арналған салтанатты іс-шаралар өтті.

Газ саласын дамыту жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Алда өңірлерді одан әрі газдандырудан, газдың ресурстық базасын дамытудан бастап, инфрақұрылымды жаңғыртуға, ішкі-сыртқы нарықтарға жеткізілімдердің сенімділігін арттыруға дейінгі көптеген келелі міндет тұр. «QazaqGaz» келесі жыл табалдырығын басымдықтарды нақты айқындаған, оларды іске асыруға дәйекті түрде кірісуге дайын күйде аттап отыр. Нәтижесі сол, халықтың газ игілігіне қол жеткізуі жоғарылап, елдің энергетикалық қауіпсіздігі нығайып келеді.

Соңғы жаңалықтар