Елдегі ішкі жалпы өнім көлемі 300 млрд долларға жетті

Ал экономикадағы өсім алты пайыздан асты. Бұл туралы Мемлекет басшысы «Түркістан» газетіне берген сұхбатында айтқан еді. 

Бұл бұрын-соңды болмаған көрсеткіш. «Дегенмен босансуға болмайды», - деді Мемлекет басшысы. Себебі алыс-беріс артқанымен, тұрғындардың тұрмысын көтеру ісінде түйіні тарқамаған түйткілдер бар. Қазынамен қатар халықтың қал-жағдайы да жақсару керек. Президент пәрмені осындай.

2025 жыл. Жылан жылы жайлы өтті. Қазақстан экономикасы рекордтық өсім көрсетіп, ішкі жалпы өнім көлемі 300 млрд долларға жетті. Ал жан басына шаққандағы қаржы 15 мың АҚШ долларынан асты. Сөйте тұра, әлеуметтің әлеуетін арттыру ісі кемшіл. Оған теңгенің құнсыздануы себеп. Бұл жайлы мемлекет басшысы да баса айтқан еді. Сол себепті жауаптылар тың тәсіл табуға міндетті. Ел президенті бюджеттің бүйірін толтырумен қатар, қаржыны тиімді пайдалануды тапсырды.

Үкіметке бюджет қаржысын барынша тиімді пайдалану міндеті жүктелді. Экономикаға ақшаны орынсыз құя беруге болмайды, бұл инфляцияны күшейтіп жібереді. Қатаң бюджеттік тәртіп керек. Қаржы ресурстары мемлекетке қажетті жобаларға ғана жұмсалуға тиіс. Былтыр қараша айында Үкімет, Ұлттық банк, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі бірлесіп, үш жылдық бағдарлама қабылдады. Құжат азаматтардың әл-ауқатын жақсарту үшін инфляцияны төмендетуге арналған. 

Қасым-Жомарт Тоқаев, Қазақстан Республикасының Президенті:

- Алда бюджетті бақылау күшейеді. Себебі секторларға салынған қаржы көп, ал нәтиже көңіл көншітпейді. Айталық, ауыл шаруашылығын қолдау қарқыны он жылда он есеге артқан. Ал саладағы өнім көлемі 2,5 есе ғана көбейген. 

Андрей Чеботарёв, экономист:

– Біз ұзақ жылдар бойы жай ғана ақша таратып келдік. Ал тегін қаржы бермей, жеңілдетілген несие беру, біріншіден, масылдық көзқарасты азайтады, екіншіден, жауапкершілікті арттырады. Себебі субсидия алу үшін көп адам кезекке тұрды, оның ішінде шын мәнінде өнім өндіретін, тиімді жұмыс істейтін кәсіпорындар да болды. Ал несие алу бәрібір қиынырақ, ол қайтарымды қаражат, оны міндетті түрде өтеу керек. 

Жылашар сұхбатында Қасым-Жомарт Тоқаев «орташа табыс қақпаны» жайлы да сөз етті. Бұл айлығы шайлығынан артылмайтын қараша қақында. Ел президенті, Жұрт табыс тауып жатыр, тіпті жақсы табыс табатындар да бар. «Алайда оның бәрін инфляция жеп қояды», - деді.

Венера Жаналина, экономист:

- Мемлекеттің әр теңгесі еңбек өнімділігін арттыруға бағытталуы тиіс. Қаражат адам капиталының дамуын, инфрақұрылымды, инновацияны қамтамасыз ететін салаларға жұмсалуы керек, тек ағымдағы міндеттерді орындауға немесе бар жағдайды сақтауға емес. Тиімсіз шығындар қысқарып, барлық деңгейде қаржылық тәртіп нығайса, біз «орташа табыстар қақпанынан» шыға аламыз деп ойлаймын.

Қорыта айтқанда әр ілкімді істің игілігі бюджетпен бірге бұқараға да тиюі шарт. Ал ол үшін алыс-берісті тұрақты арттырып, әлеуметтің әлеуетін арттыруға бағытталған жұмыстарды жіті бақылау қажет.
Авторлары: Шернияз Жалғасбекұлы, Эльвира Лекерова