Грекия атом энергиясын өндіруі мүмкін

Грекия үкіметіне атом энергиясын қауіпсіз өндіру шараларын ұсынған Деон саяси институты не дейді?

Энергетикалық қауіпсіздік мәселесін шешу және шығарындыларды азайту үшін Грекия үкіметі бірнеше жыл бұрын үлкен пікірталас тудыратын қадамға барды: елде атом энергиясын өндіру мүмкіндігін талқылауды бастау.

Еуропалық Одақтың он екі елінде жұмыс істеп тұрған ядролық реакторлар бар: Бельгия, Болгария, Венгрия, Испания, Нидерланд, Румыния, Словения, Словакия, Франция, Чехия, Финляндия және Швеция.

Еуростат деректеріне сәйкес, 2024 жылы атом электр станциялары Еуропалық Одақтағы жалпы электр энергиясының шамамен 23,3 пайызын өндірген. Бұл көрсеткіш 2023 жылмен салыстырғанда 4,8 пайызға жоғары.

Деон саяси институтының президенті әрі ядролық физик Джордж Ласкарис Грекияда шағын ядролық реакторларды дамыту әлеуетіне арналған арнайы зерттеу жүргізген. Ол атом энергетикасы не үшін қажет екенін түсіндіріп, бұл бағыт қоғамның қолдауына ие болуы тиіс екенін атап өтті.

— Атом энергиясы энергетикалық қауіпсіздік, экономикалық қауіпсіздік және климаттық қауіпсіздік үшін қажет. Ең алдымен климаттық қауіпсіздік туралы айтайын. Климаттың өзгеріп жатқаны анық. Біз жасай алатын нәрсе — Жердегі климаттың тым жылдам өзгеруіне жол бермеу. Атом энергиясы экологиялық таза энергия түрі. Оның үстіне атом электр станциясын өте шағын аумақта орналастыруға болады. Дәстүрлі атом станциясы шамамен бір шаршы километр аумақты алады, бірақ осындай шағын кеңістікте өте көп энергия өндіреді, — деді ол.

Ол энергетикалық қауіпсіздік мәселесіне де тоқталды.

— Біздің ел энергияның шамамен 80 пайызын мұнай немесе газ түрінде шетелден импорттайды. Сондықтан ел үшін энергетикалық тұрғыда өзін өзі қамтамасыз ету өте маңызды. Бұл тұрғыда атом энергетикасы үлкен мүмкіндік береді, — деді Ласкарис.

Үшінші себеп — экономикалық қауіпсіздік.

— Кәсіпорындар да, үй шаруашылықтары да энергия шығындарын бақылауда ұстағысы келеді. Өнеркәсіп үшін энергия — адам ағзасындағы қан сияқты маңызды. Бұл шығын дағдарыс кезеңдерінде қатты өзгеріп отырады. Ал атом электр станциясы ядролық отынды белгілі бір бағамен сатып алады. Станция салынғаннан кейін ол өнеркәсіпке де, халыққа да энергия бағасының тұрақтылығын қамтамасыз ете алады, — деді ол.

Көп жыл бойы Грекия сейсмикалық қауіпті аймақта орналасқандықтан, елде ядролық реактор салуға болмайды деген пікір айтылып келген. 

— Бүгінде реактор қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жасанды интеллект құралдары да қолданылады. Меніңше, әсіресе Грекия сияқты елдерде қауіпсіздік туралы пікірталас технологиялық мүмкіндіктерден гөрі көбіне қиялға негізделіп кеткен.

Алайда ұзақ талқылаулардан кейін бұл мәселе біртіндеп шешімін тауып отыр. Тіпті ірі экологиялық ұйымдар да ядролық энергияның экологиялық тұрғыдан қауіпсіз әрі үлкен көлемде энергия өндіруге мүмкіндік беретін құнды энергия түрі екенін түсініп, белгілі бір шарттармен атом энергетикасын қолдай бастады, — деді ол. 

Еске салсақ Қазақстандағы екінші АЭС Алматы облысында салынатыны туралы жазған едік.