Кінәмді мойындаймын, бірақ басқа ештеңе айтпаймын : Яна Легкодимованың ісі бойынша айыпталушылар үнсіз қалды

Атырау қалалық сотында судья Зарема Хамидуллинаның төрағалығымен 23 жастағы Атырау тұрғынының өліміне қатысты қылмыстық іс қаралуда. Бүгін айыпталушылардан жауап алу жоспарланған болатын.

«Бұл - ұйымдасқан қылмыстық топ»

Сот отырысының басында жәбірленуші тарап бірнеше өтініш білдірді. Олардың ішінде айыптауды қайта қарау: жай ғана кісі өлтіру бабы бойынша емес, тұрақты ұйымдасқан топ құрамында жасалған қылмыс ретінде, рөлдер бөлініп, жоспарланған, адам ұрлау және қылмысты жасыру белгілерімен қарау туралы ұсыныс бар.

Сонымен қатар, қылмысты жасыру және қылмыс туралы хабарламау баптары бойынша эпизодтарды қарау туралы өтініш те айтылды.

Жәбірленуші тарап өкілдері атап өткендей, болған оқиғалар кездейсоқ жанжал емес, жүйелі қылмыс.

Прокурор іс жүргізуді тағылған айып шеңберінде жалғастыруды ұсынды.

Қорғау тарапы сот шешімін судьяның қалауына қалдырды.

Судья Зарема Хамидуллина іс берілген қылмыстық істер шеңберінде қаралып жатқанын, бірақ жәбірленушілердің өтініштері келесі қаралуға ашық екенін атап өтті.

Еске сала кетейік, айыпталушыларға алдын ала сөз байласумен жасалған кісі өлтіру, сондай-ақ қатысу, қылмысты хабарламау, жасыру және ұрлық бойынша айып тағылған.

«Кінәмді мойындаймын. Кешіріңіздер»

Ризуан Хайржанов жауап беруден бас тартқанымен, кінәсін мойындап, жәбірленуші тарапқа:

«Өз кінәмді толық мойындаймын. Галина Юрьевнадан және Қазақстан халқынан кешірім сұраймын. Не істегенімді ұғынамын», — деді ол.

Марқұмның құны шамамен 700 мың теңге тұратын телефонын ұрлауға қатысты эпизод бойынша Хайржанов:

«Мен телефонды қолданып, кейін жоқ қылдым, бірақ ұрламадым», - деді.

Тергеу пікірінше, ол құрылғыны жазған хаттарды өшіріп, іздерді жасыру үшін алған. Айыпталушының пайдакүнемдік мақсат болмағанын мәлімдеді.

Ризуан кем дегенде үш рет айтқан кешірім сұрағаннан кейін марқұмның анасы Галина Легкодимова бір жылдан астам уақыт күткен сұрағын қойды:

«Оны неліктен өлтірдіңдер?»

«Мен кешірім сұрадым… дегенмен, оны сұрағаныма өзім де ұяламын. Мен басқа, Дана деген қызбен қарым-қатынасымды бағалайтынмын. Барын адал аяқтағым келді. Дана өзіне бірдеңе жасауы мүмкін деп қорықтым.

…Сіз Яна жүкті болды деп айттыңыз. Жоқ, ол жүкті емес еді.

Менің әрекетімді еш нәрсе ақтай алмайды. Күн сайын түсіме кіреді, маған тыныштық жоқ. Дұға етемін», — деп жауап берді.

Сұрақ-жауаптар және оқылған айғақтар

Сотта Хайржанов сұрақтарға жауап беруден бас тартқандықтан, судья тергеу кезінде алынған оның жауаптарын дауыстап оқып берді.

Белгілі болғандай, істің бастапқы кезеңінде ол қорғану құқығы бар куәгер ретінде өткен. Ол кезде Янаның өлімі кездейсоқ болды деп мәлімдеген. Сонымен қатар, ол Яна есірткіге масаң күйде болғанын, сол себепті сол күні, 18 қазанда, озбыр мінез көрсеткенін айтқан.

«Мен Авангард ықшам ауданына Янаға бардым. Ол көлікке отырды, біз Атырау – Махамбет тас жолына шықтық. Жолда сөзге келіп қалдық. Ол мені тұншықтыра бастады, мен де жауап ретінде оны тұншықтырдым. Ол есінен танған кезде ғана қолымды жібердім. Содан кейін Талдыкөл ауылына дейін барып, оны көліктен шығарып, суға тастадым», — деп айтылған оның тергеу кезіндегі жауабында.

«Арамызда махаббат болмады — онымен тек сыпайылық үшін қыдырып жүрдім», — делінген жауапта.

Осыдан кейін ол Яна тұрған Авангард ықшамауданына қайта барып, бейнебақылау камералары бар ма, жоқ па — соны тексермек болған. Бірақ дала қараңғы болғандықтан, ештеңе көрмей, үйіне қайтып кеткен.

Келесі күні таңертең көліктен Янаның телефонын тауып алып, оны Әлиев көпірі маңына апарып, өзенге лақтырған.

«Мен жалғыз болдым. Бәрін өзім жасадым, — деп бірнеше рет қайталап айтты ол. — Аффект күйінде болдым, жауапкершіліктен қорықтым. Әлеуметтік желілерден бағдар беріоның іздестіріліп жатқанын көрдім, түсіндім, бірақ өз еркіммен беріле алмадым».

Осы мәліметтер оқылып болған соң, судья одан: «Сіз осы айтқандарыңызды растайсыз ба?» — деп нақтылады.

«Бастапқы берген жауабым — дұрыс. Кінәмді мойындаймын», — деді Хайржанов.

Алтынбек Қатимов: «Бәрі осылай аяқталады деп ойламадым»

Судья сот отырысында Қатимовтың тергеу кезінде берген жауабын дауыстап оқыды, себебі ол да сұрақтарға жауап беруден бас тартқан еді.

Оның айтқандарынан белгілі болғандай, ол қылмыстың адам өлтірумен аяқталатынын күтпеген және тек қылмыс туралы хабарламағанын мойындады. Ал адам өлтіруге қатысы барын жоққа шығарады.

«Мен досымның айтқанына еріп кеттім. Біз мектептен бері доспыз. Бәрін жай қалжың деп ойладым.

18 қазанда Атырауға келдім. Айналма жолда мені Ризуан күтіп алды. Бірге қосалқы бөлшектерді алуға бардық. Кейін оның үйіне кіріп, бөлмеде отырдым. Ризуан бір қызбен бірге келді, олар сөйлесіп жатты. Яна “зорлады деп арыз жазамын” деді. Мен бұл жай ғана жанжал деп ойладым».

Оның айтуынша, кейін ол Ризуанның өтінішімен Авангард ықшам ауданына барған.

«Мен келгенде, олар көлікте отыр еді. Ризуан маған: “Есікті жап, өзім сөйлесемін” деді. Мен теріс айналып, телефонымдв қарап тұрдым. Сол кезде Яна көліктен шығуға тырысып, аяғын есіктен шығарған кезде, оны қайта итеріп, есікті арқаммен тіреп тұрдым. Янаның “Сені өлтіремін” дегенін естідім. Қарасам — Ризуан оны тұншықтырып жатыр екен. Мен оларды ұрсысып жатыр деп ойладым. Кейін Ризуан маған мессенджер арқылы “Отыр” деп жазды, мен көлікке отырдым. Яна алдыңғы орындықта еді. Мен не болғанын сұрадым. Ризуан оның білегін ұстап: “Қолы суық” деді. Сол кезде мен оның өлгенін түсіндім. Шок болдым».

...Полицияға бармадым — ойыма келмеді».

Тергеу кезінде өлтіргеннен кейін олар Талдыкөл ауылына барып, Хайржановтың өтінішімен Янаның денесін өзенге апарғанын айтқан.

«Мен оның қолынан ұстадым, Ризуан аяғынан ұстады. Ризуан киімін шешіп, мойнына дейін суға кірді де, денені ағысқа жіберді. Содан кейін судан шығып, киініп, біз қалаға қайттық. Қалада барға бардық, кейін таңға жуық Ризуанның үйіне қайтып келдік», — деді ол.

Тергеудің алғашқы кезеңдерінде екеуі де сол түні не болғанын егжей-тегжейлі айтып берген, бірақ кейіннен жауап беруден бас тартып, тек:

«Жауап бермеймін», — деп қайталай берген.

Қатимовтан: «Неліктен адам өлтіруді тоқтатпадың?» — деп сұрағанда, ол:

«Жауап бермеймін», — деп қысқа қайырған.

Цифрлар, хат-хабарлар, іздер

Судья Қатимовтың телефонына жүргізілген сараптама нәтижелерін де оқып берді. Онда:

«Адам өлтіргені үшін қандай жаза болады?»

«Сергек камерасындағы жазба қанша уақыт сақталады?» деген мәліметтер іздестіргені анықталды.

Бұл деректер іс материалдарына тіркелген.

Янаның телефонында «Бека» деген атпен сақталған контакт болған — бұл Алтынбек Қатимовтың лақап аты.

Яна қайтыс болғаннан кейін, дәл сол нөмірден:

«Не істеп жатырсың?» - деген хабарлама келген. Ал Янаның телефонынан жауап ретінде:

«Не болды?» — деген хабарлама жіберілген.

«Телефонның паролін қайдан білдің?» - деген сұрақ қойылған. Телефон Хайржановта болғандықтан:

«Жауап бермеймін», — деген.

Тергеу анықтағандай, Яна мен Ризуан арасындағы хат-хабарлар ол қайтыс болғаннан кейін өшірілген.

Сотта: «Хаттарды кім өшірді?» — деген сұрақ қойылды.

Ризуан: «Мен өшірдім. Растаймын», — деп жауап берді.

«Бұдан да қорқынышты істер жасағанбыз»

Тергеу 14 қазандағы айыпталушылар арасындағы хат алмасуды зерттеп, мынадай үзінділерді оқып берді:

Хайржанов: «Мобиланы сатамыз»

Қатимов: «Ол мобилаға қанша сыра алуға болатынын елестетші».

Тергеу нұсқасы бойынша, бұл Янаның телефонынан қалай құтылу керектігіне қатысты болған.

Сол хатта мынадай сөз тіркесі де болған:

«Біз бұдан да қорқынышты істер жасағанбыз».

Сотта: «Сіз не айтқыңыз келді? Адам өлтіруден де қорқынышты не болуы мүмкін?» — деген сұрақ қойылды.

Хайржанов бұл сұраққа:

«Бұл жай ғана қалжың болатын», — деді.

Марганцовка және анасының нұсқасы

Хайржановтың көлігін тінту кезінде марганцовка салынған колба табылған, ол бөлек қорапта жатқан. Сотта ол бұл заттың көлікке қайдан келгені есінде жоқ екенін айтты.

Марқұмның анасы Галина Легкодимова сотта айыпталушылар арасындағы хат алмасуда қызды өлтірудің бірнеше тәсілі талқыланғанын еске салды. Олардың ішінде: басын балғамен ұру, көлікпен қағу, суға батыру, тұншықтыру тәсілдері болған.

Сонымен қатар, Янаның сусынына — шай, кофе немесе шырынға бірдеңе қосып, улау мүмкіндігі де айтылған.

Тергеу барысында сондай-ақ адам өлтіру үшін 500 мың теңге сыйақы туралы мәліметтер оқылды.

Сотта Қатимовтан:

«Ризуан Хайржанов сізге 500 мың теңге берді ме?» — деп сұралды.

«Жауап бермеймін».

Ал Хайржанов дәл осы сұраққа:

«Мен ақша берген жоқпын», — деді.

Екеуі де Янаның Ризуан Хайржановтың қолынан қаза тапқанын мойындайды, бірақ әрқайсысы өз рөлін жеңілдетуге тырысады. Бірі — «аффект күйінде әрекет еттім» десе, екіншісі — «бәрі қалжың деп ойладым» дейді.

Сот процесі жалғасуда. Қазіргі таңда сот өтініштерді, тергеу хаттамаларын, айыпталушылардың жауаптарын, хат-хабарларды, бейнежазбаларды, табылған заттарды және куәгерлердің жауаптарын зерттеп жатыр.

Алда әлі бірнеше сот отырысы бар. Сонымен қатар, айыптау қайта саралануы да мүмкін.

Анастасия ШЕРСТЯНКИНА 

Суретті және видеоны түсірген автор

Бүгін, 19:54