Конституцияның жаңа жобасында адам құқығы мен бостандығына басымдық берілді Қанат Әуесбай

Жаңа Конституция жобасында адам құқығы мен бостандығы тұңғыш рет елдің негізгі басымдығы ретінде жарияланып отыр, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты. 

Аталған идея Конституцияның бүкіл мәтінінің өн бойында бар. Бұл туралы ҚазҰУ журналистика факультетінің деканы Қанат Әуесбай осылай деп өз пікірін білдірді. 

Конституцияның «Негізгі құқықтар, бостандықтар және міндеттер» бөлімінің нормаларын әзірлеу кезінде адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы, Қазақстан тарапынан ратификацияланған халықаралық пактілер мен басқа да жалпыға бірдей танылған халықаралық құжаттардың талабы барынша ескерілді. Нәтижесінде адам мен азаматтың жеке, әлеуметтік-экономикалық және саяси құқықтарының мазмұны толықтырылды,  жаңа қырлары ашылды. Олардың іске асырылуы мен қорғалуына берілген кепілдік анағұрлым нығайды.

Жаңа Конституция жобасында адамның негізгі құқықтарын қорғауға басымдық берілген.

Мысалы, өмір сүру құқығының абсолюттілігі, жеке тұлғаға қол сұқпау, цифрлық дәуірде жеке деректерді қорғау, сондай-ақ «Миранда ережесі» бекітіліп отыр.

Сонымен қатар, жоба сөз бостандығы, ғылыми, техникалық және шығармашылық еркіндік, интеллектуалдық меншік құқықтарын қорғау мәселелерін қамтиды.

Бұдан бөлек, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау мәселесіне ерекше назар аударылған. Мәселен, дін мен мемлекеттің бөліну қағидаты бекітілген. Рухани және діни оқу білім беру ұйымдарын қоспағанда, білім беру мен тәрбие жүйесінің зайырлы сипаты жарияланады,

Сонымен қатар, неке – ер мен әйелдің ерікті және тең құқықты одағы деген ереже енгізілген. Бұл көзқарас әйелдердің құқықтарын қорғауды және дәстүрлі құндылықтарды нығайтуға бағытталған.

Конституция жобасы – жарты жыл бойы атақты заңгерлердің, сарапшылар қауымдастығы мен депутаттардың атқарған қажырлы еңбегінің нәтижесі. Ата заңға енгізілген ұсыныстар барлық бөлімдерді және 77 бапты қамтып отыр.  Яғни мәтіннің 84%-ын құрайды,-дейді ол.