Миллиондар кімге бұйырады сізге, әлде банкке: Қазақстанда сақтандыру қалай жұмыс істейді?

2025 жылы Қазақстанда 22,7 миллионнан аса сақтандыру шарты жасалды. Сол жылы сақтандыру омбудсменіне 14 584 өтініш түскен. Даулардың басым бөлігі автосақтандыруға қатысты болды: қазақстандықтар залалды бағалау және төлем мөлшерімен келіспеген.

Tengrinews.kz тілшісі Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының деректерін талдап, сақтандыру омбудсмені және нарық өкілдерімен тілдесті. Полис болуы неге толық өтемақыға кепілдік бермейтінін, несие кезіндегі сақтандыру шын мәнінде кімді қорғайтынын және компания төлем жасаудан бас тартса не істеу керек екенін анықтап көрдік.

Қазақстандағы сақтандыру нарығы

Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мәліметінше, 2023–2025 жылдары сақтандыру ұйымдарының активтері 56,7 пайызға өсіп, 2,495-тен 3,91 триллион теңгеге жетті. Жиналған сыйлықақылар көлемі 69,4 пайызға артып, 1,6945 триллион теңге, ал төлемдер 68,3 пайызға өсіп, 461,4 миллиард теңге болған.

Өсім 2026 жылы да жалғасты. Бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша сақтандырушылардың активтері жыл басынан бері 13,4 пайызға артып, 4,4338 триллион теңгеге жетті.

Қаңтар–маусым айларында компаниялар 858,3 миллиард теңге сақтандыру сыйлықақысын жинады - бұл былтырғымен салыстырғанда 7,3 пайызға көп. Төлемдер тезірек өсті: олардың көлемі 23,3 пайызға артып, 252,9 миллиард теңгеге жетті.

Қолданыстағы шарттардың саны бір жылда 18,1 пайызға - 10,3-тен 12,1 миллионға дейін өсті. Болашақтағы міндеттемелерді орындауға арналған сақтандыру резервтері 3 триллион теңгеге жуықтады.

Анықтама: Активтер - бұл сақтандыру компанияларының барлық қаржылық ресурсы: ақша, салымдар, бағалы қағаздар және клиенттер алдындағы міндеттемелерін орындауға тиіс басқа да мүліктері. Сақтандыру сыйлықақылары - азаматтар мен компаниялардың полистер үшін төлеген ақшасы. Төлемдер - сақтандыру жағдайлары болғаннан кейін клиенттерге аударылған қаражат.

Бұл ретте төлемдерді жиналған сыйлықақылардан тікелей шегеріп, қалған соманы сақтандырушылардың таза пайдасы деп есептеу дұрыс емес. Сыйлықақы бір жылда түсуі мүмкін, ал жинақтаушы өмірді сақтандыру шарты немесе зейнетақы аннуитеті бойынша төлем бірнеше жылдан кейін ғана басталуы ықтимал. Қаражаттың бір бөлігі болашақ міндеттемелер үшін резервтерге бағытталады.

Қазақстандықтар нені сақтандырады?

2025 жылы Қазақстанда 22 735 318 сақтандыру шарты жасалды. Бірақ бұл жерде әңгіме бірегей клиенттер саны туралы емес.

Бір адамның иелігінде бір мезгілде міндетті автосақтандыру, КАСКО, несие бойынша полис, корпоративтік медициналық сақтандыру, туристік полис және өмірді сақтандыру шарты болуы мүмкін.

ҚНРДА мәліметтеріне сәйкес, 2025 жылы сақтандырудың ең көп таралған түрлері мыналар болды:

өмірді сақтандыру - 6 864 377 шарт; автокөлік иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру - 6 638 078; жазатайым оқиғалардан сақтандыру - 5 251 012; туристерді міндетті сақтандыру - 1 219 019; ерікті медициналық сақтандыру - 1 006 623 шарт.

Агенттік мәліметінше, ерікті полистер әзірге жаппай тәжірибеге айнала қойған жоқ.

Реттеуші өмірді және жазатайым оқиғалардан сақтандырудың өсуін, соның ішінде полистердің банктік, қаржылық және басқа да сервистік өнімдерге енгізілуімен байланыстырады. Ерікті медициналық сақтандыру негізінен жұмыс берушілердің корпоративтік бағдарламалары есебінен дамып келеді.

Шарттар санының артуы әрдайым саналы таңдауды білдірмейді

Сақтандыру саласының сарапшысы Жанат Молдағалиев полистер санының артуын автоматты түрде сақтандыру мәдениетінің жоғарылауының белгісі ретінде қабылдауға болмайды деп есептейді.

"Шарттардың едәуір бөлігі несиелеу, банктік өнімдер, корпоративтік бағдарламалар мен туристік қызметтер аясында ресімделеді. Сондықтан нарықтың өсуі көбіне қаржы секторының дамуын және сату арналарының кеңеюін көрсетеді", - деді ол.

Автокөлік сатып алғанда, ипотека немесе басқа несие ресімдегенде сақтандыру жиі мәміле шартына айналады. Бұл ретте клиент сақтандыру сомасының мөлшерін, франшизаны, ерекшеліктерді және өтелетін тәуекелдер тізімін әрдайым мұқият зерттей бермейді.

"Жол-көлік оқиғасы, өрт немесе су басудан кейін ғана төлем мөлшері күтілгеннен төмен екені немесе төлемнен бас тартылғаны белгілі болады. Бұл халықтың сақтандыру сауаттылығын арттыру қажет екенін көрсетеді", - деп түйіндеді Молдағалиев.

"Евразия" СК басқарма төрағасының орынбасары Нұржан Жантөреев те жеке тұлғалардың едәуір бөлігі сақтандырушыларға дәл несие алу кезінде жүгінетінін айтады.

Анықтама: Нұржан Жантөреев - "Евразия" СК басқарма төрағасының орынбасары. Сақтандыру саласындағы тәжірибесі - 20 жылдан астам (андеррайтинг және қайта сақтандыру).

Оның айтуынша, сақтандырылған пәтерлер мен үйлердің басым бөлігі ипотекаға байланысты, ал автокөлікті несиеге сатып алған кезде көбіне КАСКО ресімделеді. Сонымен қатар, көлік иелері ерікті сақтандыруды өз бетінше жиірек сатып ала бастады.

"Халык-Life" АҚ сақтандыру кеңесшісі Гүлсан Түсіпова тағы бір үрдісті байқап отыр: жас клиенттер ерікті сақтандыруға жиірек қызығушылық таныта бастаған. Көбіне адам өзінің танысы немесе туысы нақты төлем алғаннан кейін полис туралы ойлана бастайды.

Дегенмен банктік өнімдермен бірге ресімделген сақтандыру түрлері көпшілік үшін түсініксіз күйінде қалып отыр. Клиентке келісімшарт қандай тәуекелдерді өтейтіні, ақшаны кім алатыны және қандай жағдайларда компания төлемнен бас тартуға құқылы екені әрдайым егжей-тегжейлі түсіндіріле бермейді.

Омбудсменге жүгінушілер саны 10 есе артты

Сақтандыру омбудсмені Игорь Яковенконың мәліметінше, 2022 жылы оған 1428 өтініш түссе, 2023 жылы бұл көрсеткіш 2920-ға жеткен.

Міндетті соталды реттеу енгізілгеннен кейін өтініштер саны 2024 жылы 9134-ке, ал 2025 жылы 14 584-ке дейін өсті. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында тағы 8009 өтініш келіп түсті.

Осылайша, 2022 жылмен салыстырғанда өтініштер саны 10 еседен аса өскен.

Дау-жанжалдардың негізгі бөлігі көлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандырумен (КҚИ МАҚЖ) байланысты. 2026 жылдың қаңтар–маусым айларында бұл бағыт бойынша 7325 өтініш келіп түсті - бұл жалпы көрсеткіштің шамамен 91 пайызы.

Анықтама: КҚИ МАҚЖ - көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру. Мұндай полис иесінің автокөлігін емес, ЖКО кезінде оның басқа адамдарға, олардың денсаулығына немесе мүлкіне келтірген зиянын өтейді. Кінәлі адамның өз көлігіне келген зақымды КҚИ МАҚЖ өтемейді - ол үшін КАСКО ерікті сақтандыруы қажет.

2025 жылы 12 191 өтініш немесе барлық шағымның 83,6 пайызы толық немесе ішінара қанағаттандырылды немесе реттелді.

Омбудсмен қарауға құқылы талаптың ең жоғары мөлшері 10 мың АЕК болады - бұл 40 миллион теңгеден сәл асады.

Яковенконың айтуынша, мезгіл-мезгіл 10, 20 немесе 30 миллион теңгеге қатысты даулар туындап тұрады. Бірақ бұл адам мұндай төлемді автоматты түрде ала алады дегенді білдірмейді. Әңгіме омбудсмен қарауға құқылы талаптың шекті сомасы туралы болып отыр. Әдетте даулар 100 мыңнан бір миллион теңгеге дейінгі сомаларға қатысты болады.

ҚНРДА бөлек статистика ұсынды. 2025 жылы тікелей реттеушіге сақтандыру ұйымдарының үстінен 2440 шағым түскен.

Қазақстандықтар шарт бұзылғаннан кейін сыйлықақының бір бөлігін қайтарудан бас тартуға, залалды бағалауға, төлем мөлшеріне, мерзімдердің созылуына және жекелеген компаниялардың сайттарында міндетті автосақтандыруды ресімдеудің мүмкін емес екеніне шағымданған. Бас тартулар бойынша шағымдардың басым бөлігі КҚИ МАҚЖ және КАСКО-ға қатысты болды.

Бұл көрсеткіштер бір-біріне қайшы келмейді. ҚНРДА тікелей реттеушіге жолданған шағымдарды, ал омбудсмен сотқа дейінгі реттеудің жеке процедурасы аясында берілген өтініштерді есепке алады.

Қазақстандағы сақтандыру компаниялары қанша жинап, қанша төледі?

ҚНРДА мәліметтері бойынша, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында көлік иелерінің жауапкершілігін міндетті сақтандыру бойынша компаниялар 67,2 миллиард теңге жинап, 62,3 миллиард теңге төлеген.

6 ай ішінде 3,4 миллионнан аса шарт жасалды. Сақтандырушыларға 87 686 шағым түсіп, төлемдер саны 94 380-ді құрады. Орташа төлем 660 мың теңгеге жетті.

КАСКО бойынша компаниялар 38,6 миллиард теңге жинап, 14,2 миллиард теңге төледі. Орташа төлем шамамен 1,1 миллион теңге болған.

Сақтандыру омбудсмені автокөлік дауларының басты себебі залал мөлшері екенін айтады.

"Қосалқы бөлшектер мен жөндеу жұмыстары қымбаттап жатыр. Сонымен қатар, сақтандыру сыйлықақыларының мөлшері іс жүзінде 10 жылға жуық уақыт бойы қайта қаралған жоқ. Кейбір сақтандыру компаниялары үшін міндетті автосақтандыру шығынды болып шықты: олар сыйлықақы түрінде алғаннан көрі көбірек төледі. Сондықтан кейде компаниялар төлем сомасын азайтуға тырысады, ал клиенттер бұған келіспейді", - деді Игорь Яковенко.

Нұржан Жантөреев міндетті автосақтандыру кезінде залал бөлшектердің тозуын ескере отырып, белгіленген әдістеме бойынша есептелетінін түсіндіреді.

"Сақтандыру компаниясы ескі бөлшек үшін жаңа бөлшек төлей алмайды. Бұл - төлем мөлшеріне қатысты даулардың негізгі себептерінің бірі", - деді ол.

Сақтандырушы өкілінің айтуынша, бір зардап шегушінің мүлкіне келтірілген зиян үшін ең жоғары төлем 600 АЕК-пен шектелген. Жаңа немесе қымбат автокөлік қатты зақымдалған жағдайда бұл сома жеткіліксіз болуы мүмкін.

Сонымен қатар, көлік иелері көбінесе ресми дилерлердің бағасына сүйенеді, ал ол баға сақтандыру компаниясы есептеген жөндеу құнынан жоғары болуы мүмкін.

КАСКО кезінде төлем сомасы франшизаға - сақтандырушы өтемейтін залалдың бір бөлігіне байланысты азаюы мүмкін.

Жантөреевтің айтуынша, кейбір бағдарламаларда франшиза мүліктің ішінара зақымдануы кезінде шамамен 1 пайыз, ал толық жойылған жағдайда 10 пайызға дейін болады. Нақты мөлшерін өз шартыңыздан тексеру қажет.

Сақтандыру кезінде туындауы мүмкін мәселелер Төлем сомасы төмендетілген жағдайда не істеу керек?

Сақтандыру омбудсмені алдымен компаниядан залалды бағалау туралы есепті талап етуге кеңес береді.

Барлық зақымдалған бөлшектердің, материалдардың және жөндеу жұмыстарының есепке енгенін, тозу деңгейінің дұрыс ескерілгенін және жасырын зақымдардың қалып қоймағанын тексеру керек. Осыдан кейін қайта өтініш беріп, автомобильді қосымша тексеруді талап етуге болады.

Көлікті алдымен сақтандыру компаниясының өзіне көрсету қажет. Егер иесі сақтандырушыға көлікті тексеруге мүмкіндік бермей, бірден тәуелсіз бағалаушыға жүгінсе, бұл кейінгі дауды қиындатуы мүмкін.

Тәуелсіз бағалауға бірден тапсырыс беру міндетті емес. Клиент айғақ ретінде техникалық қызмет көрсету орталығының (ТҚКО), автосалонның немесе қосалқы бөлшектер дүкенінің фотосуреттерін, шоттары мен есептерін ұсына алады.

Дегенмен, тәуелсіз бағалаушының қорытындысы ең салмақты құжаттардың бірі болып қала береді. Алдымен оның қызметін клиент төлейді.

Егер талаптар негізді деп танылса, сақтандыру компаниясы шығындарды пропорционалды түрде өтеуге тиіс. Мысалы, егер талаптар 70 пайызға қанағаттандырылса, сақтандырушы тәуелсіз бағалау құнының 70 пайызын қайтарады.

Игорь Яковенконың мәліметінше, өтініштерді қараудың орташа мерзімі 2024 жылғы 36 күннен 2025 жылы 33 күнге, ал 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша 29 күнге дейін қысқарды. Ең ұзақ мерзім - 2 ай.

Егер клиент омбудсмен шешімін қабылдаса, ол сақтандыру компаниясы үшін міндетті болып саналады. Сақтандырушыға оның орындалуын растау үшін 7 жұмыс күні беріледі. Бұзылған жағдайда ақпарат ҚНРДА-ға жолданады.

Фото: © Tengrinews.kz / Тұрар Қазанғапов

Компания неліктен бас тартуы мүмкін?

Міндетті сақтандыру түрлері бойынша бас тарту негіздері заңнамамен белгіленген. Ерікті бағдарламаларда нақты компанияның ережелері мен шарты шешуші мәнге ие.

Игорь Яковенконың айтуынша, КАСКО бойынша бас тартудың жиі кездесетін себептері:

автомобильді полисте көрсетілмеген адам басқарған; клиент компанияға кеш хабарлаған; шартта тыйым салынғанына қарамастан, көлік такси ретінде пайдаланылған; жүргізуші қарастырылған медициналық куәландырудан өтпеген; клиент оқиғаны растайтын құжаттарды ұсынбаған.

Хабарлау мерзімі де әртүрлі болуы мүмкін. Бір шарт бойынша оқиға туралы 24 сағат ішінде хабарлау қажет болса, екіншісінде - 3 күн ішінде.

Автомобильді коммерциялық мақсатта пайдалану бір бағдарламада қамтылып, екіншісінде ерекше жағдайлар тізіміне кіруі мүмкін. Сондықтан көлікті таксиде пайдалану шарттарын полисті рәсімдемес бұрын тексеру керек.

Нұржан Жантөреев те растаушы құжаттардың болмауын жиі кездесетін мәселелердің бірі ретінде атайды. Жол-көлік оқиғасы кезінде полиция құжаты, жарақат алғанда - медициналық қорытынды, ал ауа райы құбылысынан үй зақымдалғанда - "Қазгидромет" анықтамасы қажет болуы мүмкін.

Сонымен қатар, кез келген бас тарту негізді бола бермейді.

Омбудсменнің айтуынша, жүргізушінің әкімшілік кінәсінің болмауы автомобиль иесін жаяу жүргіншінің өміріне немесе денсаулығына келтірілген зиян үшін азаматтық-құқықтық жауапкершіліктен әрдайым босатпайды, өйткені көлік жоғары қауіп көзіне жатады.

Несие кезіндегі сақтандыру: ол кімді қорғайды?

Несиемен бірге рәсімделген полис, ең алдымен, банктің мүддесін қорғауы мүмкін.

Игорь Яковенконың сөзінше, кей жағдайларда сақтандыру компаниясымен шартты банктің өзі тікелей жасасады. Ол сақтандырушыға кепілге қойылған автомобиль немесе басқа мүлік туралы мәліметтерді береді. Қарыз алушы мұндай шарттың мазмұнына іс жүзінде әсер ете алмайды.

Тексеру керек басты тармақ - пайда алушы, яғни сақтандыру төлемін алушы ретінде кім көрсетілгені.

Көбінесе ол банк болып шығады. Автомобиль зақымдалған жағдайда ақша негізгі борышты өтеуге бағытталуы немесе ТҚКО-ға аударылуы мүмкін. Егер шартта сондай тәртіп қарастырылса, тек берешектен асқан сома ғана қарыз алушыға тиесілі болады.

Егер сақтандыру сомасы көліктің толық құнына тең болса, франшизаны шегергеннен кейінгі өтемақы залал мөлшеріне шамалас болуы мүмкін.

Бірақ егер автомобиль 15 миллион теңге тұрса, ал несиенің тек қалған бөлігі, мысалы, 7 миллион теңгеге сақтандырылса, төлем пропорционалды түрде есептелуі мүмкін. Соның салдарынан алынған ақша толық жөндеуге жетпейді.

Несиелік сақтандырудан бас тарту әрдайым мүмкін бола бермейді. Жекелеген шарттарды бұзу үшін банктің келісімі қажет. Полис қолданысы тоқтатылғаннан кейін несие беруші қарыз шарттарын қайта қарауы мүмкін, себебі оның тәуекелдері артады.

Қарыз алушының өмірін сақтандыру оның банк алдындағы берешегін жабуға мүмкіндік береді. Алайда, төлем болған жағдай шартта қарастырылған болса, полис күшінде болса және сақтандыру сомасы жеткілікті болса ғана жүзеге асырылады.

Сақтандырудың әртүрлі түрлері мен олар бойынша төлемдердің ерекшеліктері Өмірді 10 миллион теңгеге сақтандыруға бола ма?

Өмірді сақтандыру тәуекелдік және жинақтаушы болып бөлінеді.

Тәуекелдік сақтандыру кезінде адам белгілі бір мерзімге қорғаныс үшін ақы төлейді. Егер шартта қарастырылған жағдай болмаса, ақша, әдетте, қайтарылмайды.

Жинақтаушы бағдарламада жарналардың бір бөлігі соманы құрайды, оны шарт талаптары орындалған кезде клиенттің өзі немесе ол көрсеткен пайда алушы алады.

"Халык-Life" АҚ сақтандыру кеңесшісі Гүлсан Түсіпова ай сайын шамамен 30 мың теңге жарна төлеген жағдайда, жекелеген бағдарламалар бойынша сақтандыру сомасы бірінші күннен бастап 10 миллион теңгеге жетуі мүмкін екенін айтты.

Бұл нарықтың жалпы тарифі емес, нақты компания өнімінің мысалы. Жарна мөлшері мен өтемақы көлемі жасқа, денсаулық жағдайына, мамандыққа, шарт мерзіміне және таңдалған тәуекелдерге байланысты болады.

Түсіпова өз тәжірибесінен мысал келтірді: клиент айына 20 мың теңгеден аударып тұрған, шамамен бір жылдан кейін одан онкологиялық ауру анықталған. Кеңесшінің айтуынша, әйел 3 миллион теңге төлем алған, бұл ретте негізгі сақтандыру қорғанысы өз күшінде қалған.

Бірақ бұл мысал кез келген диагноз кез келген полиспен өтеледі дегенді білдірмейді.

Сақтандыру омбудсменінің айтуынша, өмірді сақтандыру бойынша даулар көбіне дәл осы ауруларға байланысты туындайды. Бір шартта белгілі бір диагноз сақтандыру өтеміне кірсе, екіншісінде ол ерекшеліктер тізіміне енгізілуі мүмкін.

Сондай-ақ компания полис ресімделгенге дейін болған аурулар туралы мәліметтерді сұратуы мүмкін. Егер клиент маңызды ақпаратты жасырып қалса, ал сақтандыру жағдайы бұрынғы диагнозбен байланысты болса, төлем жасаудан бас тартылуы мүмкін.

"Өмірдің барлық жағдайына ортақ бір сақтандыруды сатып алу мүмкін емес. Әр өнімнің өз мақсаты бар. Адам қай тәуекелді жапқысы келетінін алдын ала анықтауы керек", - дейді Гүлсан Түсіпова.

Зейнетақы аннуитеті: жақындары ақша ала ала ма?

Зейнетақы аннуитеттері өмірді сақтандырудың ең қарқынды дамып келе жатқан бағыттарының біріне айналды.

ҚНРДА деректері бойынша, мұндай шарттар бойынша сыйлықақылар көлемі 2023 жылғы 39,8 миллиард теңгеден 2025 жылы 425,9 миллиард теңгеге дейін өсті. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында компаниялар тағы 292,1 миллиард теңге алды.

Зейнетақы аннуитеті кезінде адам БЖЗҚ-дағы жинақтарын өмірді сақтандыру компаниясына аударады және белгіленген шарттар сақталған жағдайда төлемдерді жалпыға ортақ зейнеткерлік жастан ерте ала бастай алады.

Сақтандыру омбудсменінің айтуынша, кепілдік берілген кезеңге ерекше назар аудару қажет.

Егер клиент осы мерзім ішінде қайтыс болса, төлемдерді шартта көрсетілген тұлғалар алуды жалғастырады. Кепілдік берілген кезең аяқталғаннан кейін кейінгі төлемдер мұрагерлерге берілмейді.

Сақтандыру компаниясынан қаражатты БЖЗҚ-ға толық көлемде қайтару мүмкін емес. Тек зейнетақы аннуитеті бойынша міндеттемелерді орындау үшін қажетті минимумнан асатын сома ғана қайтарылуға жатады.

Нұржан Жантөреев баланың біліміне арналған жинақтаушы бағдарламаның мысалын келтірді. Әкесі ұлының оқуына бірнеше жыл бойы ақша аударып келген, бірақ шарт аяқталғанға дейін қайтыс болған. Сақтандыру компаниясы бағдарламада қарастырылған соманы төлеп берді, ол баланың жоғары оқу орнында оқуына жеткілікті болды.

Туристік сақтандыру: жүзу спорт түрі болып саналуы мүмкін

Игорь Яковенко шетелге шыққанда сақтандыру өтемін шамамен 40–50 мың еуроға таңдауды ұсынады. Бұл полистің құны немесе туристің сақтандырушыға төлеуі тиіс сомасы емес. Бұл сақтандыру жағдайы болғанда компания өтей алатын шығындардың ең жоғары мөлшері.

Полистің өзі айтарлықтай арзан тұрады. Сондықтан рәсімдеу кезінде сақтандыру сомасы 40–50 мың еуроға жететін және емделуді, ауруханаға жатқызуды және медициналық эвакуацияны қамтитын бағдарламаны таңдау маңызды. Бұл барлық туристер үшін белгіленген міндетті лимит емес, омбудсменнің ұсынысы.

Спорттық тәуекелдерге ерекше назар аудару керек.

Кейбір компаниялардың ережелерінде спортқа тек кәсіби жаттығулар ғана емес, сонымен қатар теңізде немесе бассейнде жүзу, квадроцикл тебу және жекелеген аттракциондар да жатуы мүмкін. Егер қажетті опция қосылмаса, сақтандырушы емдеу ақысын төлеуден бас тартуы мүмкін.

Нұржан Жантөреев медициналық эвакуацияның, репатриацияның, шұғыл стоматологиялық көмектің болуын және шығындардың әрбір түрі бойынша жеке лимиттерді тексеруге кеңес береді.

Оның айтуынша, стандартты полистер әдетте төтенше жағдайларды өтейді, бірақ адам сапарға шықпас бұрын білген созылмалы ауруды жоспарлы емдеуді қамтымайды.

Оқиға болғаннан кейін турист ассистанспен - клиниканы, емдеуді және төлемді сақтандырушымен келісетін ұйыммен байланысуы қажет.

Егер адам медициналық қызметтер ақысын өз бетінше төлеп, өтемақы алуға елге оралғаннан кейін ғана жүгінсе, компанияда шығындардың құны мен негізділігіне қатысты сұрақтар туындауы мүмкін.

Тұрғын үй сақтандыруы

Нұржан Жантөреевтің бағалауынша, Қазақстанда тұрғын үйдің 3 пайыздан аспайтын бөлігі сақтандырылған. Мұндай шарттардың едәуір бөлігі ипотекамен байланысты және ең алдымен берешек қалдығы сомасына банктің мүддесін қорғайды.

"Ипотека өтеледі, бірақ меншік иесіне жаңа баспана сатып алу мәселесін өз бетінше шешуге тура келеді", - деп түсіндірді ол.

3 пайыздық көрсеткіш - нарық қатысушысының бағалауы. ҚНРДА-ның ресми статистикасында пәтерлер мен жеке үйлер бойынша жеке мәліметтер бөлінбейді: мұндай шарттар жеке және заңды тұлғалардың мүлкін сақтандырудың жалпы класына кіреді.

Жантөреевтің айтуынша, 2024 жылғы су тасқыны кезінде 18 мыңға жуық тұрғын үй нысаны зардап шеккен, оның жартысына жуығы қалпына келтіруге келмейді. Ол шығынды шамамен 250 миллиард теңгеге бағалады. Бұл мәліметтер ҚНРДА-ның жауабында бөлек расталған жоқ.

Агенттікте нарықты реформалау аясында тұрғын үйді жер сілкінісінен, су тасқынынан және табиғи орман өрттерінен міндетті сақтандыруды енгізу қарастырылып жатқанын хабарлады.

Басқа бағыттардың қатарында - жинақтаушы және инвестициялық сақтандыруды дамыту, құжаттарды стандарттау, Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының функцияларын кеңейту және сақтандыру делдалдары мен олардың комиссиялары туралы ақпаратты ашу талаптарын күшейту бар.

Жантөреевтің ақпараты бойынша, болашақ тұрғын үйді сақтандыру жүйесі бойынша базалық төлем 10 миллион теңгеге дейін болуы мүмкін. Алайда ҚНРДА ресми жауабында төлемнің нақты мөлшерін атаған жоқ. Сондықтан әзірге бұл бекітілген лимит емес, нарық қатысушысының ақпараты ғана.

Тәуекелдер мен тексерулер Сақтандыру компаниясы жабылса не болады?

Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қорының мәліметінше, жүйе сақтандырудың міндетті түрлеріне, сондай-ақ өмірді сақтандырудың жекелеген жинақтаушы және аннуитеттік өнімдеріне қолданылады.

Жүйеге мүлікті кәдімгі ерікті сақтандыру, КАСКО, ерікті медициналық сақтандыру, жазатайым оқиғалардан қарапайым ерікті полистер және ерікті туристік сақтандыру кірмейді.

Қор жұмыс істеген бүкіл уақыт ішінде таратылған 7 сақтандыру ұйымының клиенттеріне 1,3 миллиард теңгеден астам қаражат төледі.

Егер ЖКО-ға кінәлі адам қашып кетіп, оның кім екенін анықтау мүмкін болмаса, Қор өмір мен денсаулыққа келтірілген зиянды өтей алады. Алайда мұндай жағдайда зақымдалған автокөлікті жөндеу ақысы төленбейді.

Егер шарт сақтандырудың қорғалатын түрлеріне жатпаса, оқиға кезінде полис қолданылмаса, адам жүгіну мерзімін өткізіп алса немесе қажетті құжаттарды ұсынбаса, кепілді төлемнен бас тартылуы мүмкін.

Қор шешіміне сақтандыру омбудсмені немесе сот арқылы шағым түсіруге болады.

Шартқа қол қоймас бұрын нені тексеру керек? Сақтандыру сомасы қандай және ол нақты шығынды өтеуге жете ме. Қандай оқиғалар нақты сақтандыру тәуекелдері деп аталған. Қандай ерекшеліктер компанияға төлем жасаудан бас тартуға мүмкіндік береді. Пайда алушы ретінде кім көрсетілген - клиент пе, банк пе, туысы ма әлде басқа ұйым ба. Франшиза бар ма және шығынның қандай бөлігі клиенттің мойнында қалады. Оқиға туралы қандай мерзімде хабарлау керек және қандай құжаттарды тапсыру қажет. Нақты өнім сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру жүйесіне қатыса ма.

Сақтандыру ЖКО, ауру, өрт немесе табиғи апатты болдырмайды. Оның міндеті - адамды және оның отбасын қаржылық зардаптардан қорғау. Бірақ бұл үшін тек полис ақысын төлеу жеткіліксіз. Шартқа қол қоймас бұрын нақты ненің сақтандырылғанын, ақшаны кім алатынын және қандай жағдайларда компанияның бас тартуға құқылы екенін түсініп алу қажет.

Аударған: Дина Шәріпхан

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу