Міржақып Дулатұлының тайжақы тоны көрсетілді музейдегі бірегей экспонат

Жиынға этнограф әрі қолөнерші Бұлбұл Кәпқызы да қатысып, өз қолымен өрнектеген ұлттық киімдерін таныстырды.

Фото: Солтан Жексенбеков/ Kazinform

– Бүгін ұлттық киім күніне орай музейге қазақ қызының өмірде 1-ақ рет киетін киімі – сәукелені алып келіп тұрмын. Бұл сәукелені түгелдей өз қолыммен жасағанмын. Бұған салынған өрнек аққу мойын. Неге десеңіз, аққудың махаббатын, нәзіктігін, сұлулығын берсін және аққу секілді еркін болсын деген мағынада тігілген. Оның шашжабары, желегі және жолы бар. Бұл сұлама деп айтылады. Оған әдейі құсқанат өрнек салдым. Себебі қызымыз ұядан ұшқанда құс сияқты еркін самғап ұшсын деген мағынада. Қыз баланы жалпы қазақ ұзатқанда қызыл көйлекпен ұзатқан. Қызыл жастықтың – қуаныштың өңі. Жастығымен қоштасып, қуанышымен қауышып жатыр деп қызыл көйлекпен ұзатқан, – дейді қолөнерші.

Фото: Солтан Жексенбеков/ Kazinform

Этнограф қазақтың тағы бір ұлттық киімі – шекпен туралы да тың ақпараттармен бөлісті.

Фото: Солтан Жексенбеков/ Kazinform

– Қазақта жалпы мауты шекпен, шидем шекпен, биязы шекпен және мақпал шекпен деген түрлері бар. Шекпенді тек 45 жастан асқан ер-азаматтар киген. Әйел адам кимеген. Түйенің жүнінен тоқылған өте киелі киім. Мұның тоқылу жолы ерекше. Оны сауыттың ішінен оқ өткізбейді деп те киген. Өйткені, ол тығыз тоқылады. Ыстықта ыстық өткізбейді, суықта суық өткізбейді. Сауда жасағанда адамдар шекпеннің үстіне су құйып жібереді екен. Сол кезде су киімнің ішіне өтпейтін көрінеді. Шекпеннің құны да осыған сай бағаланған, – дейді Бұлбұл Кәпқызы.

Көрмедегі ерекше экспонаттардың бірі – Міржақып Дулатұлының тоны. 1940 жылға тиесілі бұл сыртқы киім «Тайжақы» деп аталады.

Фото: Солтан Жексенбеков/ Kazinform

– Бұл біздің музейдегі бірегей экспонат. Тайдың табиғи терісінен тігілген. Әрине, қазір бұл тонды қайта қалпына келтіру қажет. Біз ол жұмыстарды алдағы уақытқа жоспарлап отырмыз. Әзірге бұл киім музейімізде арнайы жағдайда сақталып тұр, – дейді Ұлттық музейдің аға ғылыми қызметкері Бақытгүл Нұрғожина.

Айта кетейік, кей түркістандықтар ұлттық киімді жыл он екі ай үстінен тастамай киіп жүр.

Фото: Солтан Жексенбеков/ Kazinform Фото: Солтан Жексенбеков/ Kazinform