Қазақстан Еуроодақ: 33 жылдық серіктестік және сенім

Сыртқы саясат және қауіпсіздік мәселелері жөніндегі Еурокомиссияның ресми өкілі Анитта Хиппер Kazinform агенттігінің тілшісіне берген сұхбатында осы 33 жыл ішінде қол жеткізілген маңызды жетістіктерді атап өтті.

Оның айтуынша, тараптар алдағы кезеңде экономикалық, саяси және әлеуметтік салаларда серіктестікті одан әрі тереңдетуге басымдық береді.

Аннита Хиппердің айтуынша, Қазақстан үшін басты инвестор мен сауда серіктесі – Еуропалық одақ, ал Қазақстан Еуропаның энергетикалық және экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады.

— Соңғы отыз жыл ішінде ЕО мен Қазақстан өзара сыйластыққа негізделген берік серіктестік орнатты. Біз халықаралық тәртіптің маңыздылығын бірдей түсінеміз. Біздің Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысына және оның принциптеріне адалдығымыз серіктестіктің негізін құрайды, — дейді ол.

Еуропалық комиссия өкілі атап өткендей, екіжақты қатынастың маңызды бөлігі – 2015 жылы қол қойылып, 2020 жылдан бастап іске асырылатын Кеңейтілген серіктестік пен ынтымақтастық туралы келісім

— Бұл келісім біздің әріптестікті 29 негізгі бағытта тереңдетуге берік негіз қалайды. Онда экономика, сауда, инвестиция, авиация, білім беру, ғылыми зерттеулер, азаматтық қоғам және адам құқықтары салалары бар. Сонымен қатар, келісім саяси консультациялар мен тәжірибе алмасуды жүйелі жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл екі тарапқа жаһандық мәселелер мен аймақтық қауіпсіздікке қатысты сұрақтарды бірге шешуге және өзара түсіністікті нығайтуға жағдай жасайды, — деп түсіндірді ол.

Жоғары деңгейдегі жиі кездесулер Қазақстан мен Еуропалық одақ арасындағы қатынасты одан әрі нығайтуға ықпал етеді. Мысалы, 2025 жылдың 4 желтоқсанында Астанаға келген Еуропалық кеңес төрағасы Антонио Коштаның сапары екі тарапқа жаңа ынтымақтастық бағыттарын талқылауға мүмкіндік берді.

— Біздің серіктестігіміз – үздіксіз дамып жатқан ынтымақтастық. Адамдар арасындағы байланыс маңызды бағытқа айналды. Бұл, бір жағынан, ЕО қолдайтын білім беру бағдарламалары арқылы жүзеге асуда, екінші жағынан, визалық режимді жеңілдету келісіміне басталған келіссөздер арқылы. Келісім аяқталған соң, халықтар арасындағы байланыс одан әрі нығаймақ, — деді Аннита Хиппер.

Еуропа Одағы Қазақстанмен әріптестікті әр түрлі салаларда дамытуға ниетті екенін мәлімдеді. Бұл ынтымақтастық бағыты 2019 жылы қабылданған Еуроодақтың Орталық Азияға арналған стратегиясына сәйкес жүргізіледі.

— ЕО жаһандық көлік хабын құру стратегиясы Орталық Азиямен ынтымақтастықты кеңейтуге стратегиялық мүмкіндік береді. Біз төрт негізгі басымдыққа көңіл бөлеміз: көлік инфрақұрылымын жақсарту, стратегиялық шикізаттар, цифрландыру, сондай-ақ су ресурстары, энергетика және климат мәселелері, — деді Еурокомиссияның ресми өкілі Аннита Хиппер.

Сонымен қатар, ол Қазақстандағы конституциялық реформаларға қатысты пікір білдірді. Еуроодақ саяси процесстерді, оның ішінде демократияны күшейтуге бағытталған шараларды қолдайтынын атап өтті.

— Қазақстандағы саяси процестер азаматтардың жеке еркіндігін кеңейтіп, олардың қоғамдағы қатысуын арттыруға, мемлекеттік басқаруды жақсартуға және демократиялық институттарды нығайтуға бағытталуы маңызды. Бірнеше жыл бұрын ел маңызды саяси реформаларды бастады. Егер Қазақстан өтініш білдірсе, Еуроодақ осы реформаларды қолдауға дайын. Сонымен қатар, адам құқықтары мен заң үстемдігі мәселелері бойынша тұрақты саяси кеңестер аясында ЕО осы маңызды реформаларға қатысуды жалғастыра береді, — деп қорытындылады Еурокомиссия өкілі Аннита Хиппер.

Бұрын хабарланғандай, биыл Қазақстан мен Еуропаның Кеңейтілген серіктестік пен ынтымақтастық туралы келісіміне 10 жыл толып, ел Орталық Азияда осындай «жаңа буын келісімін» жасаған алғашқы мемлекет болды.