Қазақстандық туристерге қауіпті инфекциялар қаупі төніп тұр: қауіпті елдер тізімі мен дәрігерлер кеңесі

Мамандар Zakon.kz тілшісіне қай елдер қауіпті саналатынын және демалыс кезінде өзіңізді қалай қорғауға болатынын айтып берді.

Әлемдегі жағдай: халықаралық деректер не дейді

Әлемдегі инфекциялық ауруларға қатысты жағдай әлі де күрделі күйінде қалып отыр. World Health Organization мәліметінше, тек 2026 жылдың алғашқы тоқсанында ондаған елде қауіпті инфекциялардың ірі ошақтары тіркелген.

Мәселен, холера таралған 22 елде шамамен 70 мың адам ауру жұқтырған. Оның 850-і қайтыс болған. Бұл ауру әсіресе Африка мен Азия елдерінде кең таралған және көбіне лас су мен бүлінген тағам арқылы жұғады.

Сондай-ақ Денге безгегіне қатысты жағдай да алаңдатарлық. 2026 жылдың алғашқы айларында әлем бойынша 874 мыңнан астам адам осы ауруға шалдыққан, 603 адам көз жұмған. Вирус негізінен тропикалық және субтропикалық аймақтарда кең таралып жатыр.

Дәрігерлерді алаңдатып отырған тағы бір ауру – хантавирус. Бұл сирек кездесетін, бірақ өте ауыр өтетін инфекция. Ол адам ағзасында ауыр асқынулар тудыруы мүмкін. 2026 жылдың мамыр айында бұл инфекцияның өршуі тіпті круиздік лайнерде де тіркеліп, адам өлімі болғаны хабарланған.

Алматыдағы жағдай: тұрақты, бірақ қауіп сақталады

Осы жағдайларға қарамастан, Алматыдағы эпидемиологиялық ахуал әзірге тұрақты болып отыр. Санитарлық қызметтің мәліметі бойынша, туристер мен демалушылар арасында аса қауіпті немесе карантиндік инфекциялар тіркелмеген.

Дегенмен шетелден әкелінген инфекциялар кездесіп тұрады. 2026 жылдың басынан бері Алматы тұрғындары арасында Таиланд пен Вьетнамнан келгеннен кейін жіті ішек инфекцияларын жұқтырған жағдайлар анықталған.

"Жыл басынан бері Алматының бес тұрғыны Оңтүстік-Шығыс Азия курорттарында жіті ішек инфекцияларын жұқтырды. Бұған экзотикалық жемістер, фуд-корттардағы тағамдар және суға түсу кезінде суды жұтып қою себеп болған". Эпидемиолог Алмаш Ахметова

Сонымен қатар қалада ауру деңгейінің төмендеуі байқалады. Биылғы бірінші тоқсанда жіті ішек инфекциясының 48 жағдайы тіркелген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 21,1%-ға аз.

Қай елдерде инфекция жұқтыру қаупі жоғары

Санитарлық дәрігерлер барлық елге ортақ "баруға болмайтын мемлекеттер" тізімі жоқ екенін айтады. Бірақ кейбір аймақтар белгілі бір инфекциялар бойынша қауіпті саналады.

Мысалы: Африка елдерінде сары безгек, Эбола вирусы және безгек ауруы кең таралған. Үндістан холера мен ішек инфекциялары бойынша қауіпті елдердің бірі. Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде – Тайланд, Вьетнам және Бангладеш – Денге безгегі мен безгек сияқты маса арқылы таралатын инфекциялар жиі кездеседі.

Мамандардың айтуынша, туристер көп баратын елдерде ішек және вирустық инфекция жұқтыру қаупі әрдайым жоғары болады.

Хантавирус: сирек кездеседі, бірақ өте қауіпті

Дәрігерлер хантавирус инфекциясына ерекше назар аударуда. Бұл ауру адамға кеміргіштермен, олардың нәжісімен немесе вирус жұққан шаңмен байланыс кезінде жұғады. Әсіресе Оңтүстік Америкада таралған Andes штаммы аса қауіпті. Себебі ол адамнан адамға жұғуы мүмкін.

Дәрігерлер қазіргі таңда хантавирусқа қарсы вакцина да, нақты ем де жоқ екенін айтады. Науқастарға тек қолдау терапиясы жасалады.

Сондықтан басты қорғаныс жолы – кеміргіштермен байланыспау және санитарлық талаптарды сақтау.

Дәрігерлердің айтуынша, көптеген инфекцияның алдын алуға болады. Ол үшін қарапайым сақтық шараларын сақтау жеткілікті.

Ішек инфекциялары мен холерадан қорғану үшін:

тек бөтелкедегі немесе қайнатылған суды ішу;шығу тегі белгісіз мұзды пайдаланбау;қолды жиі жуу;тек жақсы піскен тағам жеу;көше тағамдарынан және шикі теңіз өнімдерінен бас тарту;жемістерді өзіңіз тазалап жеу;лас су айдындарында шомылмау қажет.

Денге безгегінен қалай қорғануға болады

Дәрігерлер Денге безгегінен сақтану үшін масадан қорғануға ерекше көңіл бөлу керек екенін айтады.

Туристерге:

репелленттерді тұрақты пайдалану;ашық түсті жабық киім кию;кондиционері немесе маса торы бар жерде тұру ұсынылады.

"Әсіресе тұрып қалған су маңында абай болу қажет. Себебі дәл осындай жерлер масалардың көбеюіне өте қолайлы орта болып саналады. Сонымен қатар Денге тасымалдаушы масалар көбіне күндіз белсенді болады. Сондықтан қорғаныс тек түнде емес, күндіз де қажет", – деп хабарлады Алматы қаласының санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті.

Қазақстан инфекциялардың елге кіруінен қалай қорғанып жатыр

Санитарлық қызметтер қауіпті инфекциялардың елге әкелінуінің алдын алу жұмыстарын жалғастырып жатыр.

Алматыда шетелден келген жолаушыларға санитарлық-карантиндік бақылау жүргізіледі. Оған: дене қызуын өлшеу; күдік болған жағдайда медициналық тексеру; туристерге қауіп пен сақтық шаралары туралы ақпарат беру кіреді.

Сонымен қатар жаз мезгілінде: қоғамдық тамақтану орындары; жағажайлар; аквапарктер; ашық су айдындары ерекше бақылауға алынады.

Су тұрақты түрде зертханалық тексеруден өтеді. Оның ішінде: бактериологиялық; санитарлық-химиялық; вирусологиялық зерттеулер жүргізіледі.

Мамандардың айтуынша, туристік белсенділік артқанына қарамастан, Алматыдағы жағдай бақылауда. Алайда инфекциялардың сырттан келу қаупін толық жоққа шығару мүмкін емес.

Дәрігерлердің пікірінше, қазақстандықтар үшін басты қауіп – саяхаттың өзі емес, қарапайым қауіпсіздік ережелерін елемеу. Сондықтан сақтық пен алдын алу – қауіпсіз демалыстың басты кепілі.