Қазақы болмыстың қоңыр үні

Роза Бағланова атындағы «Қазақконцерт» мемлекеттік академиялық концерттік ұйы­мының сахнасында қазақ музыка өнерінің көрнекті өкілі, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері, «Парасат», «Құрмет» ордендерінің иегері Кеңес Дүйсекеевтің 80 жылдық мерейтойына арналған «Сәлем саған, туған ел» атты музыкалық кеш өтті.

Композитордың туған күнімен тұспа-тұс ұйымдастырылған кештің рәміздік мәні ерекше. Бұл – уақыт пен өнер тоғысқан, бір дәуірдің үніне айналған композиторға көрсетілген елдік құрмет, рухани тағзым. Залға жиналған көрермен қауым сазгер шығармашылығымен қайта қауышып, қайталанбас әндері арқылы өткен жыл­дардың естелігін жаңғыртты.

Кеш шымылдығы түрілген сәтте зал ішін ерекше толқу кернеді. Сахнадан төгілген алғашқы аккордтардың өзі-ақ көрерменді композитор әлеміне жетелеп әкетті. Әр шығарма – бір тағдыр, бір кезең, бір буынның жүрек лүпілі іспетті. Кеңес Дүйсекеевтің сазы – қазақы болмыстың қоңыр үні. Онда кең даланың тынысы, сағыныштың сазы, махаббаттың мөлдірлігі, азаматтық ойдың салмағы бар.

Кештің рухани өзегіне айналған «Сәлем саған, туған ел» әні – елге деген перзенттік сезімнің музыкалық манифесі. Ән шырқалған сәтте көрерменнің көңілі көкжиекке самғап, туған жердің топырақ иісі мен кең даланың самалы сезілгендей болды. Әуен мен сөз астасып, ұлттық рухты асқақтатқан бұл туынды мерейтойлық концерттің шынайы жүрегіне айналды.

«Ойлайсың ба, жаным», «Ғашықтар жыры» секілді лирикалық әндер адам жанының ең нәзік пернелерін дөп басты. Аталған туындыларда махаббат пафос емес, шынайы сезім ретінде сөйлейді. «Өкінбе сен» – қарапайым әуен арқылы өмір философиясын жеткізген ойлы шығарма. Ал «Қарағым-ай» мен «Анаға хат» орындалғанда залда көз жасын тыя алмағандар болды. Өйткені бұл әндер – әр қазақтың жүрегіндегі сағыныштың, перзенттік борыштың, аналық мейірімнің сазға айналған сыры.

Кештің көркемдік шыңы – «Домбыра туралы баллада» болды. Домбыра үні мен симфониялық оркестрдің кең тынысы үйлесіп, ұлттық дәстүр мен кәсіби музыканың жарасымды тоғысын көрсетті. Бұл – Дүйсекеев шығармашылығының бас­ты ерекшелігі: тамырын тереңнен тартқан ұлттық негіз бен заманауи му­зы­калық ойлау жүйесінің табиғи үндестігі.

Кешке қатысқан өнерпаздар шоғыры да мерейтойлық шараның мәртебесін айшықтады. Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері Нұрлан Өнербаев, Құр­маш Махан, Алтынай Жорабаева, Ерлан Рысқали, Бауыржан Исаев бастаған ән­шілер композитор әндерін терең сезім­мен орындап, әр шығарманың мазмұ­нын жаңа қырынан ашты. Жас буын өкілдерінің қатысуы – сазгер мұрасының өміршеңдігін, ұрпақтар сабақтастығының үзілмегенін аңғартты.

Сонымен қатар «Saz&Soul» тобы, G-бэнд, «Gulder» ансамблі мен «Астана» эстрадалық симфониялық оркестрі де кешке айрықша серпін берді. Оркестрлік аранжировкалар арқылы композитордың кең тынысты ойы, формалық ізденісі, әуендік байлығы анық сезілді. Бұл кеш Дүйсекеевтің тек ән жанрының ғана емес, ірі музыкалық формалардың да шебері екенін тағы бір мәрте дәлелдеді. Расымен де, оның «Толғау» симфониясы, «Жалаңтөс батыр» симфониялық поэма-картинасы – тарихи жадыны жаңғыртқан сүбелі еңбектер.
«О, дүние» кантатасы мен «Жыл мез­гілдері» романстар циклі – филосо­фиялық тереңдік пен поэтикалық нәзіктік­тің көрінісі. «Мәди», «Аққу Жібек» мюзиклдері, «Алдар көсе» опереттасы – ұлттық сахналық музыканың дамуы­на теңдессіз үлес қосқан рухани қазына. Екі жүзден астам ән жазған композитордың шығармалары бүгінде қазақ музыкасының алтын қорына айналды.

Мерейтойлық кешке композитордың жары Баян мен ұлы Нұркен арнайы қонақ ретінде қатысты. Кеш соңында сахна төріне көтерілген өнерпаздар мен көрермендер бір сәттік тебіреніс пен рухани бірліктің көрінісін көрсетті. Айтулы музыкалық шара тек жеке тұлғаның мерейтойы емес, ұлттық өнердің үнемі жаңарып, ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын дәстүрінің де айқын айғағы болды.

Соңғы жаңалықтар

Асыл мұрамызды әлемге қалай танытамыз?

Руханият • Бүгін, 08:15

Михаил Шайдоров – Олимпиада чемпионы!

Олимпиада • Бүгін, 08:10

Өрнекпен өрілген өнер

Өнер • Бүгін, 08:05

«Ажалын жоғалтқан адамның» тұсауы кесілді

Басылым • Бүгін, 08:00

Іле Алатауы саябағында жабайы аң фототұзаққа түсіп қалды

Жануарлар • Кеше

Ұлытау облысында инвестициялық жобалар талқыланды

Инвестиция • Кеше

Жаңа Конституция – әр азаматтың құқығын мемлекеттің басты міндеті ретінде бекітетін құжат

Ата заң • Кеше

Риза Сүйіндік: Конституция – билік үшін емес, халық үшін жазылған негізгі заң

Ата заң • Кеше

Ұлытауда «Сағаттар сыры» көрмесі ашылды

Аймақтар • Кеше

Қазақстан құрамасы әртістік жүзуден Әлем кубогы кезеңін алты медальмен аяқтады

Спорт • Кеше

Қызылордада Қорқыт ата университетінің ректоры таныстырылды

Аймақтар • Кеше

Абай ауданында дін мен дәстүрді сабақтастырған орталық ашылды

Дін • Кеше

Ибраһим келісімі Қазақстанға қандай пайда береді?

Саясат • Кеше

Еліміздің өнеркәсіптік кәсіпорындары жаңа Конституция жобасын қолдады

Ата заң • Кеше

Нұрлан Имам конституциялық реформа кезеңінде қазақстандықтарды бірлік пен жауапкершілікке шақырды

Ата заң • Кеше

Барлық жаңалықтар