Қымбат коттедждер мен көкке көтерілген ұшақтар. Астана іргесіндегі ауылдың тыныс тіршілігі

Tengrinews.KZ парақшасындағы ақпаратқа сәйкес, Qazaq24.com хабар таратты..

"Астана төңірегінде" арнайы жобасы елорда іргесіндегі ауылдарды зерттеуді жалғастырады. Бұл жолы Tengrinews.kz тілшілері қаланың дәл іргесінде орналасқан Қызылсуат ауылына барып қайтты.

Tengri AI ұсынған жаңалықтың қысқаша мазмұны Бұл ЖИ жазған мәтін

«Астана айналасы» арнайы жобасы елорда іргесіндегі елді мекендерді зерттеуді жалғастырады, бұл жолы Tengrinews.kz тілшілері Қызылсуатқа жол тартты. Ауыл Астананың сол жағалауынан небәрі 15–20 минуттық жерде орналасқан және соңғы онжылдықтарда айтарлықтай өсті. Бір кездері мұнда ауыл шаруашылығы қарқынды дамыған еді, бірақ бүгінде ірі кәсіпорындар жоқ, ал мал ұстайтын тұрғындар жайылым мен шабындықтың тапшылығына тап болған. Осыдан 10–15 жыл бұрын Қызылсуатта асфальт пен тұрақты электр жарығы болмаған, ал қыста ауыл қаладан мүлдем оқшауланып қалатын. Қазір жағдай өзгеруде: мұнда газ тартылып жатыр, орталық су құбыры жүргізілді және көшелерге біртіндеп асфальт төселуде. Сонымен қатар, ауылда бағасы жүздеген миллион теңге тұратын қымбат коттедждер көп, бірақ әлі де тротуарлар жетіспейді, ал кейбір көшелер мен қоғамдық орындар күтімсіз көрінеді. Жалғыз мектеп жобалық қуатынан екі есе артық жұмыс істеп тұр, сондықтан балалардың бір бөлігі, сондай-ақ ересектердің көбі Астанаға қатынап оқиды және жұмыс істейді. Ауыл әуежайдың жанында және ұшақтардың ұшу жолының дәл астында орналасқан, ал елордамен екі қала маңындағы автобус бағыты арқылы байланысады. Жергілікті тұрғындар соңғы жылдары Қызылсуаттың қалай өзгергенін және жайлы бола бастағанын айтады, дегенмен инфрақұрылым мен бос уақытты өткізу орындарына қатысты мәселелер әлі де бар. Тілшілерді ауылда тағы не таңғалдырды, оның жанынан неліктен үлкен қорғаныс бөгеті салынды және қазіргі ашық далада қандай жаңа аудан пайда болуы керек — материалдың толық нұсқасынан оқыңыздар.

"Астана төңірегінде" арнайы жобасының мақсатын тағы бір рет еске сала кетейік: біз елордадан көлікпен бір сағаттық жердегі ауылдарды аралаймыз. Онда жолдардың жағдайына, мектеп, аурухана және балабақшалардың бар-жоғына, сондай-ақ қала маңындағы автобустар мен жалпы көлік қолжетімділігіне назар аударамыз. Жұмыс орындары, бос уақытты өткізу мүмкіндігі, әлеуметтік және туристік инфрақұрылым деңгейін зерделеп, үйлер мен жер телімдерінің бағасын білеміз. Бұған дейін жоба аясында Ақмол және Софиевка туралы жазғанбыз.

Қызылсуаттың елордаға қаншалықты жақын екенін түсіну үшін мына суретке назар аударуды ұсынамыз:

Қызылсуат ауылынан Астананың көрінісі. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Бұл – елордаға ең жақын елді мекендердің бірі, әуежайға апаратын айналма жолдың бойында орналасқан. Сол жағалаудан Қызылсуатқа дейін кептеліссіз шамамен 15–20 минутта жетуге болады.

Қызылсуат ауылы маңындағы айналма жол. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

90-жылдардың аяғына дейін ауыл Калинино деп аталған. Бір кездері мұнда ауыл шаруашылығы өте ауқымды деңгейде дамыған еді.

Қызылсуат ауылындағы мектеп мұражайынан алынған сурет

Қазір мұнда мал шаруашылығымен немесе егіншілікпен айналысатын кәсіпорындар жоқ. Кейбір жергілікті тұрғындар әлі де мал ұстайды, алайда оларды жайылым тапшылығы жиі мазалайды. Шөп шабатын жер де жоқтың қасы.

Қызылсуатта мал жаятын жер жоқ. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Репортаждың видеонұсқасын TengriTV YouTube-арнасынан көре аласыз.

Осыдан 10–15 жыл бұрын мұндағы тұрмысты жайлы деп айту қиын. Асфальт та, тұрақты электр жарығы да болмаған, ал қыста жолды қар басып қалатыны сонша, тұрғындар бірнеше күн бойы ауылдан шыға алмай қалатын.

Осыған қарамастан, Қызылсуат халқының саны жыл сайын қарқынды өсіп келеді. Егер 90-жылдардың аяғында мұнда ресми түрде 400-ге жуық адам тұрса, қазір - шамамен 1 300 адам. Бұл тіркеуде барлары ғана. Қызылсуаттың нақты халық саны бұдан үш есе көп және әлі де өсіп жатыр.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Қазір тұрмыс бірте-бірте оңалып келе жатқандай. Қызылсуатқа келгенде ең бірінші көзге түсетіні - газ тарату тораптары.

Газ тарату торабы. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Желілер учаскелерге дейін тартылған, енді үй иелері құбырды үй ішіне кіргізуі керек. Жақында Қызылсуатқа газ беріледі. Бұл бірден екі мәселені шешуі тиіс: пеш жағу мен ыстық судың жоқтығы жойылады - енді суды арнайы жабдықпен жылытуға болады.

Қызылсуаттағы үйлерге газ тартылып жатыр. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Су мәселесіне келсек. Қызылсуатта орталықтандырылған су жүйесі әзірге жоқ. Дегенмен, құбырлар тартылып қойған - биыл су берілуі тиіс.

Қазір тұрғындар ауыз суды арнайы орнатылған екі блок-модульден алады, ал техникалық қажеттіліктер үшін аулаларындағы ұңғымаларды пайдаланады.

Ауыл ішімен жүріп келе жатып, біздіңше, өте қымбат көрінетін көптеген коттеджді байқадық.

Қызылсуаттағы коттедж. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Мұнда ауласы әдемі безендірілген, архитектуралық шешімі ерекше екі-үш қабатты үйлер аз емес. Бір қызығы - олардың көбі сатылымға шығарылған.

Қызылсуаттағы коттедж. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Мұнда сатылымға қойылған үйлер көп. Ең қымбат зәулім үйдің бағасы 400 миллион теңгеден асады. Бірден көшіп барып тұруға болатын ең арзан үйлердің бағасы шамамен 30 миллион теңгеден басталады. Ал жер телімдерінің орташа бағасы - 15–20 миллион теңге.

Қызылсуаттағы коттедждер. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ал тротуар Қызылсуатта тапшы.

Ауыл тұрғындары тротуар болмағандықтан жол жиегімен жүруге мәжбүр. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Кейбір көшелерде асфальт та жеткіліксіз. Оған қоса, ауылда күтім жасалмайтыны байқалады - кейбір көшелерде шөп пен бұталардың биіктігі адам бойынан асады.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ауылдық округ әкімдігі бұл ескертулерге қатысты асфальтталған көшелерде тротуардың болмауы - жосықсыз мердігер жұмысының салдары деп жауап берді.

Болашақта барлық көшеге асфальт төселіп, жаяу жүргіншілер аймағы жасалады деп уәде берді шенеуніктер.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ал биік шөп пен күтім жасалмайтын учаскелерге келсек - әкімдіктегілер абаттандыру ережелеріне сәйкес, қоршаудан бергі бірнеше метр жерді таза ұстау тұрғындардың міндеті екенін түсіндірді.

Әкімдік қызметкерлері учаскелік полиция инспекторымен бірге аулаларды үнемі аралап, үй иелерінен арамшөпті шабуды сұрайтынын айтады, бірақ бұған бәрі бірдей құлақ аса бермейді.

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ауылдағы жалғыз саябақ та күтім жасалмағандай көрінеді.

Қызылсуат ауылындағы саябақ. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Шенеуніктер қураған ағаштарды да болашақта ауыстыруға уәде беріп отыр. Ал мұнда үнемі қоқыс пен шемішке қабығын шашатындарды қалай тәрбиелеуге болады?

Қызылсуат ауылындағы саябақтағы күрке. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Саябақ маңында бұрынғы Мәдениет үйінің бір қабатты ғимараты орналасқан, ол қазір қараусыз қалған. Әкімдіктегілер бұл ғимарат жекеменшік иелігінде екенін хабарлады.

Оны қайта сатып ала ма, әлде жаңа Мәдениет үйін басқа жерден сала ма, ол жағы әзірге белгісіз. Оған дейін Қызылсуатта мектептен бөлек бимен айналысатын, ән айтатын немесе бос уақытты өткізетін басқа орын жоқ.

Қызылсуаттағы бұрынғы мәдениет үйінің ғимараты. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Айтпақшы, ауылда бір ғана мектеп бар және ол жобалық қуаттылығынан екі есе артық жүктемемен жұмыс істеп тұр. Сондықтан жергілікті балалардың бір бөлігі Астананың оқу орындарында білім алады.

Қызылсуат ауылындағы мектеп. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ал Қызылсуаттың ересек тұрғындарының басым бөлігі елордада жұмыс істейді, олардың бір бөлігі әуежайда қызмет етеді. Ол өте жақын жерде - ауыл ұшу бағыты бойында орналасқан, сондықтан бұл жерден ұшақтардың көкке көтерілгенін тамашалауға болады. Кейбірі үйлердің үстінен бұрылады.

Ұшып бара жатқан ұшақ. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Әрине, жұмысшылар, оқушылар және жалпы ауыл тұрғындары Астанаға қалай қатынайды деген сұрақ туындайды.

Қазір Қызылсуаттан елордаға екі қала маңы автобусы қатынайды: оң жағалауға баратын №313 және жолаушыларды сол жағалауға жеткізетін №314 бағыттар. Бірақ мұнда көлік инфрақұрылымы әрдайым болған емес. Бұл туралы әлі жергілікті тұрғындармен сөйлесеміз.

Үйлеріне қайтып бара жатқан оқушылар. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Бұдан бөлек, Қызылсуатта шағын балабақша және фельдшерлік-акушерлік пункт бар.

Ал туризмге келсек, біз "Астана төңірегінде" жобасы аясында барлық елді мекенді көрікті жерлері мен қызықты нысандары бойынша қарастырып жүрміз - Қызылсуат айтарлықтай таңғалдырмайды.

Дегенмен, біз бір қызықты орынды таптық - жақын маңда ұзын қорғаныс бөгеті салынған, ол ауылды ғана емес, Астананы да көктемгі су тасқынынан қорғап тұр. Міне, осы бөгеттен келесідей көрініс ашылады.

Бөгеттен Қызылсуат пен Астанаға көрініс. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Бөгеттің екінші жағы - жазық дала, ол көктемде қар мөлшері мен жердің тоң болуына байланысты ішінара немесе толығымен суға толады.

Бөгеттің екінші жағындағы көрініс. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Біз мұнда жергілікті тұрғындармен де сұхбаттастық. Таныс болыңыздар, бұл - Мұхтарима Төлегенова:

Мұхтарима Төлегенова. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Ол - еңбек адамы. Өмір жолында тракторшы, сауыншы, ферма бригадирі, ауылдық клуб меңгерушісі және кітапханашы болып жұмыс істеген. Қазір Мұхтарима Бекішқызы зейнетке шықса да, үйде бос отырмас үшін қосымша жұмыс істейді.

"Еңбекке деген сүйіспеншілікті бойымызға ата-анамыз сіңірген, - дейді ол. - Сонымен қатар мен Целиноград ауданы бойынша Аналар кеңесінің төрайымымын. Қазір ауылда жағдай күннен күнге жақсарып келеді. Астанаға жақын болуымыз, әрине, үлкен артықшылық".

Ал бұл - 2012 жылы Петропавлдан Қызылсуатқа көшіп келген Баян Сәденова:

Баян Сәденова. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

"Біз мұнда көшіп келгенде, бұл жер өте нашар ауыл еді. Мен таңғалдым. Жол да, автобус та болған жоқ. Осы уақыт ішінде бізге жол салып берді. Астананың сол жақ және оң жақ жағалауына екі автобус жүргізді. Жаңа мектеп салынды. Бір ғана жетіспейтіні - мәдениет клубы. Жиналып, ән айтатын, іс-шаралар өткізілетін жер болса дейміз. Бізге, қарттарға, жиналып, шүйіркелесіп, жастық шақты еске алатын орын болса жақсы болар еді".

Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Дегенмен, ауылдың өмірін одан әрі жақсарту жоспары бар сияқты. Әкімдік бізге елді мекеннің бас жоспарын көрсетті.

Қызылсуат ауылының бас жоспары. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Иван Сухоруков

Біздің назарымызды қазір иен дала болып жатқан жер аударды - онда қазір барлық коммуникация жүргізіліп жатыр екен. Бас жоспарға сүйенсек, болашақта бұл жазықта жаңа мектебі мен балабақшасы бар тұтас коттедж қалашығы бой көтереді.

Қызылсуат ауылының жаңа ауданын салуға дайындық жұмыстары. Фото: ©️ Tengrinews.kz / Нұрлан Алжабаев

Жоба аясында біз Астана маңындағы халықтың тыныс-тіршілігін зерттейміз. Бірақ ешқандай қорытынды жасамаймыз. Қай ауылдың үздік болатынын оқырмандар мен көрермендер шешеді. Ең бастысы - жаңа жарияланымдарды өткізіп алмаңыздар.

Ал сіз елорда маңындағы қандай ауылдарды білесіз? Пікір жазыңыз және Қызылсуатта болсаңыз, алған әсерлеріңізді міндетті түрде бөлісіңіз.

Тағы оқыңыз: Бесағашта жаппай құрылыс салынып жатыр. Тұрғындардың мұң-мұқтажы қандай?

“Ауаны пакетке салып алады“. Қазақстандықтар Зерендіні жаңа қырынан танып жатыр

Авторлары: Иван Сухоруков, Нұрлан Алжабаев, Әлімжан Аманжол

Дайындаған: Айнұр Қапышова