Ұдана Мырзуанның қазасына қатысты сот: айыпталушының қорғаушысы қылмыстық қудалау мәселесін көтерді

Қорғау тарапының пікірінше, сотқа дейінгі тергеу кезінде қылмыстық-процестік заңнама талаптары елеулі түрде бұзылған. Атап айтқанда, қылмыстық құқық бұзушылықтың мән-жайын анықтау үшін маңызды бірқатар жағдай толық зерттелмеген.

Қорғаушы Жұбаниязованың кінәсі мен оның нысаны, оның әрекеті немесе әрекетсіздігі мен болған жағдайдың салдары арасындағы себеп-салдарлық байланыс, сондай-ақ қайғылы жағдайдың алдын алуға нақты мүмкіндігі болған-болмағаны тиісті деңгейде анықталмағанын алға тартты.

"Осы өтінішхатты шешу үшін тергеу барысында жекелеген кемшіліктерге жол берілген-берілмегенін және олардың соттың тағылған айып шегінде істі қарау мүмкіндігіне қаншалықты әсер ететінін анықтау қажет. Іс материалдарына сәйкес, менің қорғауымдағы Жұбаниязова 2025 жылғы мамырда МИБ төрағасы қызметіне кіріскен. Оған дейін бұл қызметті ұзақ уақыт Ахметова атқарған. 2025 жылғы мамырда ол үйдегі өзіне тиесілі пәтерін сатып, құжаттарды тиісті қабылдау-тапсыру актісінсіз Жұбаниязоваға берген. Сонымен қатар үйдің жағдайы жақсы екеніне сендірген", – делінген өтінішхатта.

Қорғау тарапы Жұбаниязованың аталған үйді жобалау мен салуға қатыспағанын, мердігер болмағанын, техникалық немесе авторлық қадағалау жүргізбегенін де атап өтті.

"Жұбаниязова құрылыс жұмыстарын жүргізбеген, үйді пайдалануға қабылдамаған және инженерия мен құрылыс саласында арнайы білімі жоқ", – деп көрсетілген құжатта.

Сондай-ақ қорғаушы Жұбаниязованың сотқа дейінгі тергеудің басым бөлігінде куәгер мәртебесінде болып, тек тергеудің соңғы кезеңінде күдікті деп танылғанына назар аударды.

Одан кейін оған ешқайда кетпеу туралы қолхат түріндегі бұлтартпау шарасы қолданылып, қылмыстық іс көп ұзамай сотқа жолданған.

"Бұл ретте іс материалдарында оның процестік мәртебесін өзгерту, тиісті қаулыны жариялау, жауап алу, сараптама қорытындыларымен таныстыру және қорғаушының қатысуына қатысты құжаттарды рәсімдеуде елеулі кемшіліктер бар. Мұндай заң бұзушылықтар Жұбаниязованың қорғану құқығының сақталғанына күмән келтіреді. Сондай-ақ оның нақты қай сәттен бастап, қандай негізде және қандай процестік кепілдіктер сақтала отырып қылмыстық қудалауға ұшырағанын анықтауға мүмкіндік бермейді", – деп мәлімдеді қорғау тарапы.

Қорғау тарапы соттан бірқатар процестік әрекетті орындауды талап етті. Атап айтқанда, Қылмыстық-процестік кодекстің 323-бабына сәйкес, қылмыстық-процестік заңнаманың елеулі бұзушылықтарын жою және қосымша тергеу жүргізу үшін қылмыстық істі прокурорға қайтаруды сұрады.

Сонымен қатар қорғаушылар:

Жұбаниязованың әрекеті немесе әрекетсіздігі мен болған оқиғаның салдары арасындағы себеп-салдарлық байланысты анықтау бөлігінде тергеудің олқылықтарын жоюды;өтінішхатта көрсетілген мәселелер бойынша қосымша комиссиялық құрылыс-техникалық сараптама жүргізуді;МИБ-тің қаржы-шаруашылық қызметіне қаржы-экономикалық сараптама тағайындауды;ғимаратқа қатысты жобалық, жұмыс және атқарушылық құжаттардың толық топтамасын алдыруды;ғимаратты пайдалануға беру, техникалық және авторлық қадағалауға қатысты құжаттарды сұратуды;2017 жылдан бері ғимаратқа жүргізілген тексерулер мен анықталған ақаулар туралы құжаттарды алдыруды;Жұбаниязова қызметке кіріскенге дейінгі кезеңдегі МИБ құжаттамасын, сондай-ақ қаржылық-бухгалтерлік құжаттарды сұратуды;бұрынғы МИБ басшысынан Жұбаниязоваға құжаттардың қалай тапсырылғанын анықтауды;2017 жылдан бері ғимараттағы жарықтар мен бүлінулер туралы білген тұлғаларды анықтауды;Жұбаниязованың МИБ төрағасы болып сайланған нақты күнін және өкілеттігін іс жүзінде атқара бастаған уақытын белгілеуді талап етті.Аталған әрекеттер жүргізілгеннен кейін қорғау тарапы Қылмыстық кодекстің 254-бабында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық құрамының барлық белгілеріне тиісті құқықтық баға беруді сұрады.Сондай-ақ қылмыстық істі прокурорға қайтару туралы қаулыда қылмыстық-процестік заңнаманың нақты қандай елеулі талаптары бұзылғанын және қосымша тергеу барысында қандай мән-жайларды анықтау қажет екенін көрсетуді талап етті.

Бұған дейін қорғау тарапы судья Меруерт Абаеваны істі қараудан шеттетуді сұраған болатын. Сот отырысының басында сотталушының екінші адвокаты Асхат Әлімов іске жуырда ғана қосылғанын, сондықтан материалдармен толық танысып, қорғау ұстанымын айқындап үлгермегенін айтып, процесті кейінге қалдыру туралы өтініш білдірді.

Алайда сот бұл өтінішті қанағаттандырмады. Судья қорғаушының іс материалдарымен сот отырыстарының арасында танысуға мүмкіндігі бар екенін түсіндірді. Осыдан кейін Әлімов судьяның әрекетіне қарсылық білдіріп, оны сот отырысының хаттамасына енгізуді сұрады.

Еске салайық, 2026 жылғы 18 тамызда Астананың қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында жедел медициналық жәрдем қызметінің фельдшері Ұдана Мырзуанның қазасына қатысты қылмыстық істі қарау басталды.

Қайғылы оқиға 2025 жылғы 8 қарашада болған. Сол күні Астанадағы Тәуелсіздік даңғылында орналасқан тұрғын үй кешенінің қасбетіндегі кірпіш қаптаманың бір бөлігі мен кондиционер құрылғысы опырылып түсіп, бес адам зардап шеккен.