Адам құрметке ие болу үшін кеңседе отырудың қажеті жоқ екенін түсіне бастады

Quartz сайтының материалына сілтеме жасай отырып, Aikyn.kz еңбек нарығында адам мен ЖИ-дің бәсекесін талдайды.

Бұрын жылжымайтын мүлік агенттігін басқарған 46 жастағы Джонатан Стерлинг қазір Флоридадағы Веро-Бич қаласында жылыту, желдету және ауа баптау (HVAC) жүйелерін оқытатын зертханада мыс түтікшелерді кесуді, жалғауды үйренуде.

«Компаниялар төмен деңгейдегі қызметтерді ЖИ-мен алмастыруда. Оларды басқаратын адамдар да қажет болмай қалды. Мен бұрын дәнекерлеу шамын ұстап көрмегем. Бұл расымен қауіпті жұмыс», – дейді ол.

Бұрын веб-стратегия құру мен сайттар жасауды бүгінде ЖИ боттары оңай орындайды. Оның таныстарының көбі қысқартуға іліккен. Сондықтан Стерлинг маркетинг не менеджмент саласында жаңа орын іздеудің орнына, 2 700 доллар тұратын HVAC жүйелері бойынша сегіз апталық курсты таңдаған. Ол бұл салада тәжірибе жинап, кейін басқарушылық лауазымға көтерілуге үміттенеді. Сонымен бірге Стерлинг Foxtown Education атты жаңа сайт әзірлеп жатыр. Сайт кәсіби-техникалық білім және сертификат бағдарламалары туралы ақпарат ұсынады.

«Адамдар әлі де өздерінің «ыңғайлы» кеңсе жұмысы қауіпсіз деп ойлайды. Мен ондай иллюзиядан бас тарттым», – дейді Стерлинг.

Америкалық жастар университетте оқу үшін мыңдаған доллар қарызға батудың орнына, жақсы табыс пен мансаптық өсім беретін жұмысшы мамандықтарын таңдай бастаған. Фото afuncan.com сайтынан алынды.

Қазір TikTok пен LinkedIn-де «қолөнерді үйрену дәуірі» басталды. Ноутбукты қойып, қолмен нақты нәрсе жасағысы келетіндердің жаңа толқыны байқалады. Бұл үрдіс 2010 жылдардағы «код жазуды үйрен» ұранын еске түсіреді. Бірақ бүгінде интеллектуалды еңбектен гөрі нақты физикалық жұмыс тұрақтылықтың кепіліне айналуда.

2023 жылдың басынан бері Google-де «ересектерге арналған кәсіптік-техникалық мектебіне» сұраулар екі есеге артқан. Ал сантехника мен HVAC курстарының кейбір бағдарламалары бойынша өтініштер 10-30%-ға көбейген. 

JVS Bay Area ұйымының атқарушы директоры Лиза Кантримен-Кирос «Калифорнияда алғаш рет ақ жағалылардың жұмыс орындары қысқарып, ал құрылыс пен өндіріс салаларында өсім байқалғанын» айтады.

Бұрын адамдар жоғары жалақы мен икемділік үшін технология саласына ұмтылса, қазір олардың ынтасы өзгерген. Төрт жылдық университеттік оқу орта есеппен жылына 25 000 доллар тұрады. Көптеген америкалық студент несиесін төлей алмай отыр. Сондықтан олар мыңдаған доллар қарызға батудың орнына, кәсіподақ арқылы жақсы табыс пен мансаптық өсім алуға мүмкіндік іздей бастаған.

JVS бағдарламасын тәмамдағандар табысын екі жыл ішінде шамамен 31 000-нан 63 000 долларға дейін арттыра алады екен. Ең көп сұраныс – су жүйелерінде қызмет көрсету мамандарына болған.

Бұл құбылысты ақ жағалылардың жаппай жұмысшы мамандықтарына ауысуы деп ойламау керек. Бұны мәдени түсініктің өзгеруі ғана деп қабылдаған дұрыс. Адам құрметке ие болу үшін міндетті түрде кеңседе отырудың қажеті жоқ екенін түсіне бастады.

Мына әзіл видеода Ақ Үйді қайта жөндеуге құрылысшылар табылмай жатқаны айтылады: Қазақ еліндегі жұмысшы мамандығының мәртебесі

Роботтар көліктерді жинай алады, бірақ су жүйесін, жылыту немесе серверлік орталықтардың салқындату жүйесін адам жөндейді. «Қолөнерді үйрену» құбылысы жылдам өзгеретін әлемде қауіпсіздік пен өзін-өзі құрметтеу сезіміне деген сұраныстың өскенін көрсетті.

Қазақ елінде де жаһандық үрдіске үндес маңызды қадамдар жасалуда. Мемлекет басшысы 2025 жылды Жұмысшы мамандықтары жылы деп жариялады. Бұл шешім қоғамдағы еңбек мәдениетінің беделін арттыруға және техникалық, инженерлік бағыттардағы кәсіптерге жастардың қызығушылығын күшейтуге арналған.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев елдің индустриялық және технологиялық дамуы білікті кадрларсыз мүмкін еместігін жиі айтады. Сондықтан кәсіби-техникалық білім беру жүйесін жетілдіру мен жұмысшы мамандықтарының мәртебесін арттыруды – стратегиялық басымдық ретінде ұсынуда.

Жасанды интеллект дәуірінде тек интеллектуалды емес, практикалық, адам еңбегіне негізделген дағдылар бірінші орынға шықты. Біздің еліміздегі бұндай бетбұрыс экономикалық қауіпсіздікті, әлеуметтік тұрақтылықты және еңбек беделін арттырудың маңызды тетігі болмақ. Жаңа саясат жастарды нақты еңбекке баулып, елдің жаңа индустриялық дәуіріне дайындығын да күшейтеді деп ойлаймыз.

Сараптама, зерттеу мақала, күнделікті өзекті ақпаратты «Айқынның» TELEGRAM арнасынан табасыз.