Адамдар неге ашуланады?

– Оңбаған, сендерді көрсем жынып қозады. Беттерің был­шиып бұл жерде қалай тұрсыңдар? Анау көшенің жолдарын қарашы, көлік түгілі жаяу адам жүріп өте алмайды. Мемлекеттің қаржы­сына қақалып қалғырлар, жем­қор­лар, ұялмайсыңдар ма? Бет­сіздер...

– Кешіріңіз, кімге айтып жатыр­сыз? – дедім.

– Мына кісіге, – деді «стол­баны» көрсетіп.

– Бұл адам емес қой.

– Білем, осы ауданның әкімі ғой.

– Мен әкім көріп тұрған жоқпын, – дедім таңданып.

– Соқырсыз ба?

– Жоқ, мынау – электр тіреуі, – деп жеңсік бермедім.

– Сіз түсінбей тұрсыз, мен осы бөренелерді әкім-қараға ұқса­тамын да күнде шыбықпен сабаймын. Әйтпесе, ашуым басылмайды, – деді әлгі әйел тұтығып. Анадай жерде тағы біреу жерде жатқан бетон тасты теп­кілеп тұр.

– Бұл не жатыс? Халық сендерге сеніп жүр. Көшеде беті-аузын жауып, бүркеніп алғандар толып кетті. Кімнің ұры, кімнің қарақшы екенін ажырата алмай қалдық қой. Әй, сендер қатын­дар­дан басқа кімге күштерің жетеді? Аузын ашқанды түрмеге қамайсыңдар. Өй, қара бет, – деп қояды. Кім екені айтпаса да түсінікті болды. Бір шіріген бөренеге бала-шаға құмырсқадай үймелеп түкіріп жатыр.

Ойланып қалдым. Бұл кім екен? 

Қазірде ашушаң адам көп. Бәрі «нервный» ғой. Аузыңды ашсаң, сабап тастауға дайын тұрады. Бірақ мынау жыныңды тарқатуға жақсы тәсіл екен.

Содан үйге келдім де аулада өсіп тұрған кәрі ағашты сөктім. Жеті атасынан бері қарай боқтадым. 

– Отыз жыл болды шашымды ағарттың. Бір өзгеріс жоқ. Не көктемейсің, не көгертпейсің, беріп жатқан жемісің тағы жоқ. Жаныңда арамшөп сияқты қаулап өскен шыбықтарың да өзің сияқты. Бір гүлдегенін көрмедім. Осы тұрған жеріңде арамен түбіңнен кесіп тастайын ба? Сені базардан сатып алып отырғызғанда сатушы «алмаға қарық боласыңдар» дегені қайда? Қашаңғы күтемін. Алма түгілі айналаңа түсер көлеңкең болмай тұр, – деп айқайға бастым. Өзім еккен ағашқа қол көтеруге дәтім бармады. Тек қатты ұрыстым. Айтарымды айттым. Ішім жартылай босап қалды. Үйге кірдім. Шифонерде ілулі тұрған әйелімің бес жүз мыңға несиеге алған «шубасын» киім ілгішке іліп қойдым да әйдә сабадым. Осы тонды көрген сайын ішім күйеді.

– Бейшара, бала-шаға нанға жарымай отырғанда үстіңе кигенің мынау, саған бекерге үйленіппін. Одан да Майлыбай­дың өзі артымнан қалмай жүрген тәмпіш қызын алғанда әлдеқашан жақсы өмір сүретін едім, – деп жұдырықпен соққылай бастадым. Айтпаған сөзім қалмады. Қымбат ішіктің бір түймесін жұлып алдым. Жағасынан алып жерге салып, аямай мыжғыладым. Ой бір рахаттанып қалдым. Сыртқа шықсам, филармонияда жасай­тын көршім, керемет күйші жігіт бір қап қиды ауласында төм­пештеп теуіп жатыр.

– Домбыраны харам деген қалай екен. Обалың жоқ, мә, саған, – деп айқайлап қояды. Өзіме қарамай күліп жібердім.

Иә, «Таз ашуын тырнадан алады» деп халық рас айтқан екен-ау...

Н. ЖҰБАТҚАН