Әлемдік БАҚ тағы Қазақстан: Ыстықкөлдегі курорттар, референдум және криптохаб жоспары

Сенат Қырғызстанның Ыстықкөл облысында орналасқан жер учаскелерін жалға алуға қатысты заңға қол қойды. Енді Қазақстан көрші елден жалпы аумағы 58,8 гектар жерді 49 жылға жалға алады. Бұл аумақта қазақстандық санаторийлер мен демалыс үйлері орналасқан. Жуырда The Times of Central Asia аналитикалық платформасы тақырыпты жан-жақты зерттеді.

Жаңа келісімге сай, Қазақстан төрт нысанға меншік құқығын алады. Олар:

«Қазақстан» санаторийі (17,5 га);

«Университет» пансионаты (17,4 га);

«Самал» демалыс үйі (9,2 га);

«Олимп» пансионаты (14,7 га).

Аталған нысандар кеңес кезеңінде бой көтерген. Құжат бойынша Қазақстан аталған демалыс орындарын (спорттық базадан басқасын) 3-4 жұлдызды қонақүй деңгейіне дейін жаңарту міндетін мойнына алған. Ал қырғыз тарапы нысандарды кері қайтарып алмауға кепілдік бермек. Жер телімдері қатаң түрде демалыс және сауықтыру мақсатында ғана пайдаланылуы тиіс.

Ресми мәліметке сүйенсек, нысандарды жаңарту жұмысы жыл соңына дейін аяқталады. Оған республикалық бюджеттен 9 млрд теңге бөлінген. Ал шипажай аумағындағы Дінмұхамед Қонаевтың саяжайы тарихи-мәдени мұра болып қалады, ол жерде мұражай-үй ашылады.

Көлдің жағасында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің спорт-сауықтыру лагері жаңартылады. Бұдан бөлек, «Самал» демалыс үйі мен «Олимп» спорт-сауықтыру орталығы бой көтереді. Барлық жұмыс алдағы екі-үш жылдың ішінде аяқталады. Оған инвесторлар есебінен 26,7 млрд теңге жұмсалуы мүмкін. Келісімнің тағы бір талабына сәйкес, қонақ үйлер 3 және 4 жұлдызды болуы шарт.

Бұған дейін The Times of Central Asia Алматыдан Ыстықкөлге дейін қысқа жол салынатынын хабарлаған болатын. Жаңа жолдың ұзындығы 277 шақырым және жол жүру уақыты шамамен үш сағатты құрайды.

Сәрсенбіде жаңа Конституция бойынша референдум өтетін уақыт белгілі болды. Саяси оқиға 15 наурыз күні ұйымдастырылмақ. Осы орайда Reuters интернет-басылымы Ата заңның жаңа редакциясындағы маңызды бөліктерді тарқатқан.

Негізгі заңның жобасы Қазақстан парламентінің жұмысын оңтайландыруды көздейді. Оның ішінде бір палаталы Парламент құру, депутаттар санын қысқарту қарастырылған. Сондай-ақ 1996 жылы жойылған вице-президент лауазымы қайта енгізілуі ықтимал.

Қазақстан бұл қадамды саяси ахуал күрделенген шақта жасап отыр: елде екі таңбалы инфляция салдарынан салықтар жаппай көтерілді. Оған қоса әлемдік мұнай жеткізілімі бірқатар қиындыққа тап келді.

- Жаңа Конституцияға сәйкес, Қазақстан президенті жеті жылға бір ғана мерзіммен сайланады. Қазіргі президент Қасым-Жомарт Тоқаев жетіжылдық мерзіммен 2029 жылға дейін билікте болады.

Қоса кетсек, Тоқаев – бұрынғы дипломат, бес тілді меңгерген және Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымының бөлімшесін басқарған.Бұған дейін премьер-министр және сыртқы істер министрі лауазымдарын атқарды, - делінген Reuters мақаласында.

Ақпарат агенттігі «энергетика және минералдық ресурстарға бай Қазақстан Батыс мемлекеттерімен қатар Ресей, Қытай елдерімен де тығыз қарым-қатынасты сақтап келеді» деп келтірген.

Қазақстанда транзиттік әлеуетті арттыруға бағытталған теміржол және авиациялық инфрақұрылымды дамыту бойынша ауқымды жобалар жүзеге асырылуда. Аталған ақпаратты Үкіметтің кеңейтілген отырысында Премьер-министр Олжас Бектенов мәлімдеді. Шенеунік сөзін Report таратты.

Премьер-министрдің сөзінше, биыл 475 шақырым болатын екі теміржол желісінің құрылысы және 2,9 мың шақырым жолды жаңғырту жұмысы аяқталады.

– Бұл транзиттік тасымал көлемін 60%-ға ұлғайтуға, ал транзиттік контейнерлік пойыздардың жылдамдығын сағатына 50 шақырымға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Атап айтқанда, Қытай шекарасынан Каспийге дейін жүктерді жеткізу уақыты осы жылдың соңына қарай 84 сағаттан 55 сағатқа дейін қысқарады. 11 мың шақырым автомобиль жолдарын салу мен реконструкциялау жұмыстары жүзеге асырылады, – деді Олжас Бектенов.

Сондай-ақ авиация саласын, әсіресе инфрақұрылымды дамытуға назар аударылады. Мысалы, биыл Астана қаласының әуежайында екінші ұшу-қону жолағының құрылысы басталады. Оны іске қосу арқылы 20 жыл бойы жөндеу көрмеген бірінші жолақты жөндеуге мүмкіндік туады.

– Бұл Астана әуежайының өткізу қабілетін 4 есе арттырып, 40 млн жолаушыға дейін жеткізеді. Шілде айында Алматы әуежайының ішкі терминалын күрделі жөндеу жұмыстары аяқталады. Өткізу қабілеті 14 млн жолаушыдан 19 млн-ға дейін артады. Ұшу-қону жолағын жаңғырту бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары басталады, – деді Премьер-министр.

Бұған дейін Президент тапсырмасы бойынша авиаотынның нарықтық бағасын төмендету қолға алынған. Нәтижесінде авиациялық отынның бағасы $1,2 мыңнан $950-ге дейін төмендеді. Бұл шетелдік авиакомпаниялар үшін Қазақстанның әуе кеңістігінің тартымдылығын арттырады деген жоспар бар.

2021 жылы Қытайда криптовалюта айналымына тыйым салынғаннан кейін майнерлер Қазақстанға бет алды. Тіпті белгілі бір кезеңде ел биткойн өндіру бойынша әлемде екінші орынға шықты. Алайда бақылаусыз кеткен нарық экономикаға кері әсер ете бастаған болатын. Еuronews Қазақстанның бұл қиындықтан қалай шыққанын әрі қазір криптохаб құру үшін қандай жоспар түзгенін жазыпты.

2023 жылы заңсыз майнинг пен «көлеңкелі саудаға» қарсы қатаң шаралар енгізілген болатын. Содан бері лицензияланған платформаларда сауда көлемі артты. Мысалы, аталған нарықтағы сауда 2023 жылы 270 млн еуро болса, 2025 жылдың алғашқы үш тоқсанында шамамен 6 млрд еуроға жетті, яғни жиырма еседен астамға өсті.

Биылдан бастап Ұлттық банк ресми түрде криптонарықты реттеуді мойнына алды. Орталық банк қазір лицензияланған биржаларда қандай цифрлық активтер саудаланатынын анықтайды. Бақылау «Астана» халықаралық қаржы орталығымен бірлесіп жүргізіледі, бұл – Орталық Азиядағы алғашқы қосарланған реттеу моделі.

– Қазақстан Ұлттық банкі ішкі сұраныс пен ұсынысқа, бөлшек инвесторларға және жергілікті нарық қатысушыларына басымдық береді, ал «Астана» халықаралық қаржы орталығы халықаралық және өңірлік инвесторлармен жұмыс істейді, – деп түсіндіреді Ұлттық банк төрағасының кеңесшісі және цифрлық даму бойынша директоры Бинұр Жәленов.

Қазақстанның цифрлық активтер саласында өңірлік көшбасшыға айналуына мүмкіндік зор. Мәселен, танымал ATAIX Eurasia Орталық Азияда Қазақстанмен тығыз байланыста. Тіпті жаңа жобаларды жүзеге асыруды жоспарлап отыр, оның ішінде Bank CenterCredit-пен бірлескен криптокарта бар. Google Pay, Apple Pay және Samsung Pay жүйелеріне байланған бұл карта криптовалютаны кәдімгі банк картасы секілді жұмсауға мүмкіндік береді — төлем кезінде қаражат автоматты түрде теңгеге айналдырылады.