AMANAT : Ел ішіндегі талапты күшейткен сайын отандық өнім зардабын тартады

Отырыста партия өкілдері Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдауын жүзеге асыру аясында ішкі нарықты азық-түлік бағасын ретке келтіру, бақылаусыз импорттан қорғау және отандық өндірушілерді қолдау мәселелеріне ерекше назар аударды. Талқылауға Сауда және интеграция министрлігі, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палаты мен салалық қауымдастықтардың басшылары қатысты.

Жиында аграрлық кеңес төрағасы, Мәжіліс депутаты Нұржан Әшімбетов жағдайдың кешенді әрі ұзақмерзімді шараларды қажет ететінін мәлімдеді.

– Сырттан келетін өнім көп, бірақ соның бірі бақыланбайды. Әуелде тауар айналымы электронды жүреді, бақыланады делінген. Одан бері ештеңе өзгермеді. Неге? Мысалы, фито-санитарлық және ветеринарлық қызметтің ақпараттық жүйе Астана 1-ге кіргізуді қанша сұрадық. 2 жылдың жүзі өтті, интеграция неге жоқ дегенге де үн қатпады. Бұл не үшін қажет дейсіз бе? Ауылшаруашылық адамдары базадан тауардың шот-фактура арқылы өздеріне қандай көлемде, кімнен келгенін көріп, бақылай алады. Яғни, бақылауды күшейте түседі. Қазір бізде миллиардтаған теңгемен өнім алып кіреді, бірақ оның қайда кеткенін білмейді. Бұған не Ауылшаруашылық министрлігі, не Сауда министрлігі, не Қаржы министрлігі жауап бермеді. Мұны енгізгісі келе ме, жоқ түсінбедік. Бірақ соңына дейін жеткіземіз деп ойлаймыз, –  деді Нұржан Әшімбетов.

Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі  Сауда комитеті төрағасының орынбасары Айгүл Елбаева елдегі ішкі сауда саласын дамыту, базарларды жаңғырту жұмысы бойынша айтып, жалпылама есеп берді.

Оның айтуынша, бұл мәселеге бір ғана Сауда комитетін емес, біраз басқарма жауапты болғандықтан, жиынға барлығы келген. Сондықтан әрқайсысы өз бағыты бойынша жауап бермек. 

– Өткендегі кездесуде айтқанымыздай, ішкі сауда-саттықтың ережесіне біраз түзетулер енгізгенбіз. Енді, міне бұл ереже 11 қазанда күшіне енді. Ондағы басты мәселелер  өткенде Сауда министрі өткізген дөңгелек үстелде талқыланған болатын.  Түрлі салалық ассоциациялардың ұсынысын ескеріп, отандық азық-түлік емес тауарларға да сөре бөлінетін болды. Оған қоса, жалға төленетін төлем бойынша да талаптарды күшейттік. Бұған дейін тек ірі сауда орындарында ғана жалдаманың төлем бағасын жылына бір-ақ рет өзгерте алады, оның өзін жарты жыл бұрын ескертуге тиіс болған. Қазіргі күнде бұл талап барлық сауда орындарына қатысты. Осы жолғы мақсат – отандық өнім арасындағы сауда үстемесін қадағалап, көтерме және бөлшек сауданы бақылап, ретке келтіру, – деді ол.

«Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы  Шағын бизнесті дамыту департаментінің директоры Ирина Тюгина ел ішіндегі талапты күшейткен сайын отандық өнім зардабын тартып жатқанын айтты.

– Біздің барлық ұсыныс сауда орталықтарының аумағынан алыстамайды. Жалпы, министрліктегілер базарға барып, ондағы сатылып жатқан өнімдерді тексеріп, бақылап көрді ме? Көтерме саудада қанша азық-түлік Қытайдан, Ресейден келіп жатқанын білесіздер ме? Ешкім базарға жақындағысы келмейді. Бәрі ресми сауда орындарымен жұмыс істегісі келеді. Сөйтіп, талапты күшейте береді, ал оның отандық өнімге кері әсер ететінін білесіздер ме? Сіздердің көздегендеріңіз не? Отандық өнімді мүлдем құрдымға кетіресіздер. Сауда-саттықты бақылауды базардан бастаңыздар, – деді Ирина Тюгина.