Павлодарлық ет өңдеушілерді импорт өнім отандық нарықтан ығыстырып барады

Сиыр еті айтарлықтай қымбаттағалы, ел бойынша оның тапшылығы байқалып отыр. Ет өнеркәсібін дамыту әлеуеті зор мемлекет бола тұра, елде ет мәселесі өзекті болып қалғаны бір жағынан таңқаларлық құбылыс дейді кәсіпкерлер. 

— Біздің компания еттен жартылай фабрикаттар дайындайды. Өткен жылдың желтоқсанынан биылғы қыркүйекке дейін сиыр етінің құны шамамен 73 пайызға өсті. Алайда, біз сауда желілерімен жасайтын келісімшарттар бойынша бағаны тоқсанына бір рет 10%-ға ғана көтере аламыз. Демек, біз жарты жылда немесе 9 айда тек 20 пайызға ғана көтере алдық. Қалған шығынның бәрі өз мойнымызда. Мұндай қиын жағдай барлық ет өңдеуші кәсіпорындарда кездесіп отыр дейді, — дейді кәсіпкер Михаил Желнов.

Кәсіпкерлер кейбір жергілікті компаниялар бәсекеге төтеп бере алмай, сауда желілерінен кетуге мәжбүр болып жатқанын айтады. Себебі импортпен өте қатты бәсеке жүріп жатыр. Дүкен сөрелерін шетелдік өнімдер басып алған. Әсіресе ресейлік компаниялар көп келуде. Мысалы, көрші елдің «Мираторг» компаниясы 40 пайызға дейін маркетингтік қолдау ұсынады. Ал павлодарлық компаниялар өз өнімін дүкен сөрелеріне қою үшін тауар құнының шамамен 10 пайызын түрлі бонус, жарнама және сөре ақысы түрінде төлеуге мәжбүр болып отыр. Шетелдік компаниялардың өндіріс көлемдері жоғары болғандықтан, олар қазақстандық сауда желілеріне оңай кіріп, жергілікті ет өңдеушілерді нарықтан ығыстырып шығаруда.

Өңірлік ауыл шаруашылығы басқармасы басшысының орынбасары Төлеген Көшербаевтың айтуынша, биыл облыстағы сиыр еті өндірісінің көлемі 2024 жылғы деңгейде сақталады. Бірақ мәселе ірі бордақылау алаңдарының жоқтығында болып отыр.

— 1000–2000 және одан да көп сиыр ұстайтын шаруашылықтар етті көбіне еліміздің оңтүстік өңірлеріне өткізеді. Біз оларға тыйым сала алмаймыз. Ол жақтың кәсіпкерлері өздері келіп сатып алады. Сондықтан негізгі мәселе — ет өндіру көлемінің жетіспеушілігі. Қазір бордақылау алаңдарын ашуға арналған несиелеу бағдарламасы жұмыс істей бастады. Бірақ ол тек 500 және одан көп малы бар шаруашылықтарға арналған. Бізде ондайлар әзірге аз. Ұсынылған бір-екі жоба ғана бар, олар әзірше дайындық кезеңінде, — дейді ол.

Статистикалық деректерге сүйенсек, өңір нарығына түсетін еттің негізгі бөлігі жеке шаруашылықтардан келеді екен. Кәсіпкерлер еліміздегі нормативтік-құқықтық базаны зерттеп-зерделеуді ұсынады. Оны жетілдірсе, павлодарлық кәсіпкерлерге ет өнімдері нарығында өзге өндірушілермен тең дәрежеде бәсекелесуге мүмкіндік берер еді. Сондай-ақ тамақ өнеркәсібіндегі өңдеуші кәсіпорындарды ынталандыру шаралары да арта түсер еді.

Бұған дейін Сауда министрі сиыр етіне көрші елдерден де сұраныс жоғары екенін айтқан.