Ананы ардақтау борышымыз

Жергілікті өңірден табылған бұл ерекше жәдігер – түркі дәуірінен жеткен сирек мұралардың бірі. Әдетте балбал тастар ер адамның бейнесінде қашалса, бұл тас әйел кейпінде сомдалған. Мұндай үлгілер ел аумағында сирек те болса кездеседі, сол себепті бұл артефакт – тарихи әрі мәдени тұрғыдан аса құнды мұралар қатарында.

«Балбал тастар ежелгі түркілердің жерлеу және еске алу дәстүрлерінің маңызды бөлігі болған. Олар көбінесе ержүрек батырлар мен жауынгерлерді бейнелеген. Ал әйел бейнесіндегі бұл балбал тас – сол дәуірде әйелдің де қоғамда ерекше орын алғанының айғағы. Осы тастың көмегімен біз VI–VII ғасырлардағы түркі қоғамындағы әйел мәртебесін, рухани мәдениетін және аналық образдың қадірін терең ұғына аламыз» дейді Алматы облысы «Анаға құрмет» музейінің меңгерушісі Гүлнәр Әбіш.

«Анаға құрмет» музейіндегі ең құнды жәдігерді «Құрмет», «Отан» ордендерінің иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, суретші Амандос Ақанаев биылғы қыркүйек айында арнайы табыс еткен. Өнер тарланы музей жұмысына оң бағасын бере келе, ана тақырыбын арқау еткен бірнеше құнды картинасын сыйға тартқан. Сонымен қатар жеке қорындағы теңдесі жоқ, өте сирек кездесетін әйел бей­несіндегі балбал тас­ты табыстағанын музей қызметкерлері айрықша мақтан тұтады.

«Бір күні маған хабарласқан танысым осындай ерекше балбал тас табылғанын айтты. Көрген сәтте-ақ оның тарихи және рухани маңызын түсіндім. Алайда ол кезде оны алуға мүмкіндігім болмады. Соған қара­мастан, өзімнің бірнеше қымбат
туындыларымды сатып, осы балбал тасты алуға шешім қабылдадым. Бұл мен үшін жай ғана тас емес еді, ол ананың рухын, әйелдің мәңгілік мейірімін бейнелейтін қасиетті белгі секілді көрінді.

Осы жәдігер менің шеберханамда 15 жылдан астам уақыт бойы сақталды. Кейін «Анаға құрмет» музейі ашылғанын естіп, осы тасты мұражайға сыйға тарттым. Бұл – менің анама деген алғысым мен құрметімнің белгісі. Анам да шебер еді. Өз қолымен жасаған бірнеше жұмысты да музейге тапсырдым. Осы арқылы мен аналардың еңбегін, рухын және олардың адамзат тарихындағы орнын ұлықтағым келді», дейді құнды жәдігерді табыстаған қылқалам шебері Амандос Әтібекұлы.

Осы күні бойы 1 метр, салмағы 500 келілік әйел бейнесіндегі көне жәдігер «Анаға құрмет» музейінің алдынан ойып орын алған.

Алматы облысы