Араб түбегінде табиғи климат өзгеріп барады

Шөлейтті аймақтарда су тасып, жиі жауын селдететін болды. 

Жыл 12 ай адам аяғы арылмайтын Дубай мұндай кезде көлкіп шыға келеді. Құмдағы  құрғақ климатқа үйренген жұрт бұл күндері әбігерге салынып жүр. 

Шығанақта әдетте бір тамшы су таппай үздігетін жұрт үшін ылғалдың артуы бір есептен экологиялық тұрғыда оң өзгеріс болғанымен, екінші жағынан инженерлік желіге қосымша ауыртпалық туғызатын жағдай. Араб жеріндегі қоршаған орта мәселелерін тереңінен зерттеп жүрген халықаралық ұйым мамандары осылай дейді. Дерекке сай, жауын-шашынның молдығынан әмірлік қалалары біршама зиян шегіп отыр. Мамандардың айтуынша, қалалар мен елді мекендер мұндай табиғи құбылысқа дайын емес.

Фарах Наз, эколог, Азиядағы қалалар мен инфрақұрылымды дамыту жөніндегі компания өкілі:

- Көптеген аймақта климат өзгеріп жатыр. Тіпті бұрын-соңды бір тамшы тамбаған шөлейтті мекендер жасыл-желекпен көмкерілуде. Оған қоса, дауыл мен боран жиіледі. Салдарынан биоалуандылық өзгеріске ұшырады. НАСА ұйымының дерегі бойынша мына біз тұрған араб түбегіне алдағы уақытта кейінгі 10-15 жылда болмаған жауын жауады. Осы тұрғыда суға қатысты саясатты қайта қарап, кешенді шаралар қабылдау қажет деп есептеймін.

Дубай тұрмақ, қасиетті Мекке мен Мәдина көшелері де жауын жауса, лезде көлкіп шыға келеді. Бірер күн бұрын әмірлік тұрғындары осындай нөсерден соң әбігерге түсіп, біраз сүрлігіп қалған. Қазір жағдай қалпына келді. Мұндайда ел билігі уақытша шектеу шараларын енгізіп, көлік қозғалысын тежейді. Мемлекеттік және жеке мекемелер қашықтан жұмыс істеуге көшеді. Жергілікті ақпарат құралдарының хабарлауынша, Дубайдағы оқыс жағдайға бір есептен арнайы дренаж жүйесінің болмауы себеп.

Фарах Наз, эколог, Азиядағы қалалар мен инфрақұрылымды дамыту жөніндегі компания өкілі:

- Үкімет жауын суын кәдеге жарату үшін бірқатар маңызды стратегия қабылдады. Көпшілігіңізге мәлім, ішуге жарамды тіршілік нәрі бұл жақта өте тапшы. Ол тіпті келешекте мұнаймен пара-пар ресурсқа айналуы мүмкін. Теңіз суына келсек, ол - ащы. Тұщыту  қымбат әрі қиын. Сондықтан біз бір жағынан жаңбырдың көп болғанына да қуана білуіміз керек.

Жалпы климатқа қатысты өзгерістер тек Араб елдерін емес, тұтас әлемді алаңдатып отыр. Болжам бойынша алдағы жылдары шөлейтті мекендерде тағы су тасып, жауын селдетуі ықтимал. Ахуал осылай жалғаса берсе, табиғи тепе-теңдік бұзылып, өсімдік ортасы одан әрі өзгере ме деген қауіп бар. Сондықтан ғалымдар ірі қалалар әкімшілігін жағдайға қазірден бейімделіп, дабыл қағу керегін ескерткен. Қазірдің өзінде, бұдан тиісті қорытынды шығарғандардың бірі – Дубай. Әмірлік үкіметі биыл 8,2 млрд доллар қаржы бөліп, жаңа дренаж желісін салуға кірісіп кетті.

Авторы: Рауан Мыңбай