Автокөлік импорттау: кедендік рәсім мен міндетті төлемдер

Екі түрлі кедендік тариф қолданылады

Қолданыстағы ережеге сәйкес, Қазақстан азаматтары автокөлікті ел аумағына екі тариф бойынша кіргізе алады. Оның бірі — Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) қосылғаннан кейін бекітілген ұлттық кедендік тариф, екіншісі — Еуразиялық экономикалық одақтың Біртұтас кедендік тарифі.

Көп жағдайда бұл екі тарифтің мөлшерлемелері бір-біріне жақын. Алайда көлік Қазақстанның ұлттық тарифімен төмен мөлшерде рәсімделген болса, оны кейін ЕАЭО-ның басқа мемлекеттеріне шығару кезінде бірыңғай тарифпен арадағы айырманы қосымша төлеу талап етіледі.

Бензинді және дизельді көліктерге — негізінен 15 пайыз

2026 жылы бензинмен жүретін жеңіл автокөліктердің басым бөлігі үшін кедендік баж мөлшерлемесі 15 пайыз деңгейінде сақталды. Бұл талап қозғалтқыш көлемі 1000 текше сантиметрден аспайтын шағын литражды көліктерге де, 1000–1500 және 1500–3000 текше сантиметр аралығындағы автокөліктерге де қолданылады.

Жаңа автокөліктер мен пайдаланылған, яғни 3 жылдан 7 жылға дейінгі көліктер үшін де осы мөлшерлеме күшінде. Ал шығарылғанына 7 жылдан асқан көліктерге пайыздық бажбен қатар ең төменгі нақты мөлшер белгіленеді — қозғалтқыш көлемінің әр текше сантиметріне 0,5–0,6 еуродан кем емес.

Дизельді автокөліктерге қатысты талаптар да осыған ұқсас. Қозғалтқыш көлеміне қарамастан, жаңа және 3–7 жыл пайдаланылған дизельді көліктер үшін баж мөлшерлемесі 15 пайызды құрайды. 7 жылдан асқан дизельді көліктерге ең төменгі нақты мөлшер қолдану талабы сақталған.

Жолсыз жерде жүретін, сондай-ақ қозғалтқыш көлемі 4200 текше сантиметрден асатын автокөліктерге де жалпы алғанда 15 пайыздық мөлшерлеме қолданылады.

Электромобильдерге — нөлдік баж

Мемлекет экологиялық таза көлік түрлерін ынталандыру саясатын жалғастырып келеді. Осыған байланысты 2026 жылы электромобильдер мен тізбекті гибридтер (EREV) үшін импорттық кедендік баж мөлшерлемесі нөл деңгейінде қалды.

Тізбекті гибридтерде іштен жану қозғалтқышы тек электр қуатын өндіруге арналған генератор ретінде жұмыс істейді, ал көлік толықтай электр қозғалтқышымен қозғалады.

Кедендік рәсімдеу тек бажбен шектелмейді

Автокөлікті импорттау кезінде төленетін шығындар тек кедендік бажбен ғана шектелмейді. Баж есептелетін кедендік құнға көліктің инвойста көрсетілген бағасымен қатар, оны жеткізу, тиеу-түсіру және сақтандыру шығындары да кіреді.

Сонымен қатар, 2026 жылы әрбір автокөлік үшін кедендік рәсімдеу алымы ретінде 6 айлық есептік көрсеткіш, яғни 25 950 теңге төленеді.

Кедендік тазарту кезеңінде 16 пайыздық қосылған құн салығы да алынады. Бұл салық баж бен басқа шығындарды қамтитын толық кедендік құннан есептеледі. Егер кеден органдары инвойста көрсетілген бағаны төмендетілген деп тапса, есептеу мемлекеттік кірістер органдарының бағалық каталогына сәйкес жүргізілуі мүмкін.

Кеденнен кейін де міндетті төлемдер бар

Кедендік рәсімдер аяқталғаннан кейін автокөлік Қазақстанда тіркеуге қойылар алдында утилизациялық алым төленуі тиіс. Төлем расталған соң, иесі арнайы халыққа қызмет көрсету орталығына барып, алғашқы тіркеу, техникалық паспорт және мемлекеттік нөмір алу рәсімдерінен өтеді.

Қозғалтқыш көлемі 3000 текше сантиметрден асатын автокөліктер үшін акциз салығы қарастырылған. Оның мөлшері — әр текше сантиметрге 100 теңге. Бұл салық көлік әкелінген айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей төленуі қажет.

Ал сатып алу құны 18 мың айлық есептік көрсеткіштен, яғни 2026 жылы 77,85 миллион теңгеден асатын автокөліктерге қосымша 10 пайыздық арнайы акциз салығы салынады.

Техникалық талаптар қатаң сақталады

Қазақстанда алғаш рет тіркеуге қойылатын автокөліктер бірқатар техникалық талаптарға сай болуы тиіс. Атап айтқанда, көлік сол жақ рульді болуы, экологиялық стандарты Еуро-4-тен төмен болмауы, ABS жүйесімен, жүргізуші қауіпсіздік жастығымен, SOS шұғыл шақыру түймесімен, ISOFIX балалар орындығын бекіту жүйесімен және күндізгі жүріс шамдарымен жабдықталуы қажет.

Автокөлік импорттауды жоспарлаған азаматтарға барлық шығынды алдын ала есептеп алғаны жөн. Кедендік баж, ҚҚС, утилизациялық алым, акциз және тіркеу шығындары ескерілмесе, автокөліктің түпкілікті бағасы бастапқы межеден едәуір жоғары болып кетуі мүмкін.