Кедендік келісімдер ратификацияланды

Құжаттардың ережелерін депутат­тарға Қаржы министрі Мәди Такиев таныстырды.

Қазақстан мен Өзбекстан Үкіметтері арасындағы екі елдің кеден қызметі өкіл­діктерін ашу туралы келісім осы саладағы өзара іс-қимылдың құқықтық және ұйым­дастырушылық негіздерін қалып­тастыру мақсатында жасалды. Құжат жедел ақпарат алмасуды және кеден ісіндегі ынтымақтастық жөніндегі шара­ларды келісуді көздейді.

– Келісімді ратификациялау кедендік әкімшілендірудің тиімді­лігін арттыруға, экономикалық қауіпсіздікті нығайтуға ықпал етеді, сондай-ақ Қазақстан мен Өзбекстан кеден қызметтерінің өзара іс-қимы­лы­ның қосымша институцио­налдық тетігін қалыптастырады, – деп түсіндірді Мәди Такиев.

Министрдің дерегі бойынша, бүгінде Қазақстан мен Өзбекстан шекарасында 11 өткізу пункті бар. Оның сегізі – автомо­биль, үшеуі –темір­жол өткізу пункті. Олар­дың бірқатарын жаңғырту нәтижесінде жүк, автомобиль көлігі мен жолау­шыларды өткізу қуаты артты.

Құрылтай депутаты, жұмыс тобының жетекшісі Бақтыбек Бибаев қосымша баяндамасында кеден қызметі өкілдіктерін өзара орналастырудың жаңа тетігі сауданы анағұрлым серпінді дамытуға мүм­кіндік беретінін атап өтті.

– Биылғы сегіз айда Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы тауар айналымы 3,7 млрд АҚШ долларын құрады. Бұл өт­кен жылдың сәйкес кезеңімен салыс­тыр­ғанда 29 пайызға артық. Мемлекет басшысының 2030 жылға дейін елдеріміз арасын­дағы өзара тауар айналымын 10 млрд АҚШ долларына дейін жеткізу міндетін алға қойғанын ескерсек, өзара іс-қимылдың жаңа форматына көшу шекара маңындағы тиімді ынтымақтастық үшін бірыңғай байланыс арнасын қал­ыптастыра­ды, – деп атап өтті депутат.

Оның айтуынша, құжат тауар­лардың үздіксіз жеткізілуін қамта­масыз етуге, әкімшілік және тех­ни­калық кедергілерді жоюға, іс-қимылдарды уақытылы үйлес­тіруге және шекарада туындайтын мәселелерді бірлесіп шешуге жол ашады.

Талқылау барысында депутаттар Қазақстанның кеден қызметі өкіл­дік­терінің санын арттыру жоспары­на, артық бюрократиялық рәсім­дерсіз кедендік кедергілерді жедел жою мүмкіндіктеріне, келісім қа­был­данғаннан кейін отандық кәсіп­керлер үшін ашылатын перс­пек­тиваларға және басқа да мәселе­лерге қызығушылық танытты.

Қазақстан мен Пәкістан Үкімет­тері арасындағы кеден істеріндегі ынтымақ­тастық және өзара әкім­шілік көмек туралы келісім кеден заңнамасын бұзушы­лық­тардың алдын алу, оларды тергеу және жолын кесу бойынша өзара көмек көрсетуге, экспорттық және тран­зиттік декларациялар, оның ішінде күдік туды­ратын декларациялар туралы ақпарат алмасуға, сондай-ақ құпиялылық пен ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған.

– Келісім есірткі құралдарының, прекурсорлардың, контрафактілік өнім­дердің және басқа да тыйым салынған тауарлардың контра­бандасына бірлесіп қарсы іс-қимыл жасаудың нормативтік негізін қалайды. Алдын ала ақпарат алма-су – трансшекаралық қылмысқа қарсы күрестегі аса маңызды фак­тор­лардың бірі, – деп атап өтті өзінің қосымша баян­дамасында Құрыл­тай депутаты, жұмыс тобының жетекшісі Бөріхан Нұрмұхамедов.

Депутат құжаттың тағы бір ар­тық­­шы­лығы ретінде тауарлардың кедендік құны мен шығу тегі туралы ресми сұрау салу және ақпарат алмасу тетігін атады. Оның айтуын­ша, бұл – Пәкістанның кеден қызметінен растайтын құжаттарды жедел алуға мүмкіндік беретін тіке­лей әрі заңды құрал. Сонымен қатар қарастырылған тәуекелдерді талдау есебінен кедендік бақы­лаудың сапасы артады.

Баяндамашы мен жауапты тұлғаларға депутаттардың қойған сұрақтары Қазақстан мен Пәкіс­тан­ның ақпараттық жүйелерін инте­грациялау барысына, ақпарат беруден бас тарту негіздеріне, Пә­кістан тарапының сұрау салуларын орындау кезінде ұлттық экономи­калық мүдделерді қорғау тетік­теріне, сондай-ақ өзара ақпарат алмасу барысында азаматтардың дербес деректерін қорғау кепілдіктеріне және басқа да мәселелерге қатысты болды.

Өкілеттігі мерзімінен бұрын тоқ­та­тылған Татьяна Савельеваның орнына «Әділет» партиясынан Гүлнәр Тойлыбаева Құрылтай деп­утаты болып сайланды. Ол Құрылтай депутатының антын қа­был­дап, Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі болды. 

Отырыс соңында Құрылтай депутаттары өзекті әлеуметтік және экономикалық мәсе­лелер бойынша мемлекеттік орган­дарға 12 депутат­тық сауал жолдады. Олар­дың бар­лығы Құрылтайдың ресми сайты мен Telegram арнасында жария­ланды.

Отырыс қорытындысы бойынша екі ратификациялық құжатқа қа­тысты БАҚ өкілдеріне арналған бриф­инг өтті. Жур­налистердің сұрақтарына Қаржы министрі Мәди Такиев, сондай-ақ Құрылтай деп­ут­аттары Бақтыбек Бибаев (Өзбек­станмен келісім бойынша жұмыс тобының жетек­шісі) және Бөріхан Нұрмұхамедов (Пәкістанмен келісім бойынша жұмыс тобының жетек­шісі) жауап берді.

Тілекгүл ЕСДӘУЛЕТ