Автокөлік сатып алудың жаңа тетігі: қазақстандықтарға несие орнына лизинг ұсынуда

Автокөлікті лизинг арқылы алу кезіндегі сыйақы мөлшері шамамен 7% болуы мүмкін. Бұл көрсеткіш несиенің мерзімі 7 жыл болған жағдайда есептеліп отыр. Алайда мамандар бұл тәсілді тиімсіз деп бағалап, үлкен үміт артпайды. Бұған қоса, қазақстандықтардан алғашқы жарна талап етілуі ықтимал, деп хабарлайды Arasha.kz сайты Almaty.tv-ге сілтеме жасап.

Жуырда билік өкілдері қазақстандықтар енді жаңа автокөліктерді лизинг шарты арқылы ала алатынын мәлімдеді. Яғни, азамат көлікті белгілі бір мерзімге жалға алып, ай сайын төлем жасап, төлем толық аяқталған соң оның иесіне айналады. Дегенмен сарапшылардың айтуынша, мұндай тәсіл көпшілікке қолжетімсіз болуы мүмкін. Мәселен, несие тарихы нашар адамдар бұл бағдарламадан бірден тыс қалады. Бұған қоса, алғашқы жарна қарастырылған, ал автосалондар көлікті қосымша жабдықтармен бірге сатып алуды міндеттейді.

«Қазір бізге лизингте де алғашқы жарна мен пайыздық мөлшерлеме болатынын айтып жатыр. Бұл сол бұрынғы несие ғой, тек атауы басқа. Лизинг компаниясы автосалоннан көлікті 10 млн теңгеге сатып алады, оған қоса қосымша жабдықтар орнатады. Мысалы, төсеніштер, трекерлер, КАСКО сақтандыруы — тағы 1 млн теңге шамасында шығады. Бұрын базарда 15 мың теңге тұратын төсенішті 150 мыңға сататын, өйткені бұл — олардың шарты, міндетті түрде солар орнатуы керек», — деді автосарапшы Еркебұлан Құлбасов.

Сарапшының пікірінше, лизинг алғашқы жарнасыз және жоғары пайызсыз қолжетімді болуы тиіс. Себебі лизинг компаниялары табысын айналым көлемінен-ақ табады. Сондай-ақ ол лизинг арқылы көлік алғандарға жылына 15 мың шақырымнан артық жүрмеу талабы қойылып отырғанын айтты. Бұл оның ойынша — қисынсыз, себебі көптеген адам такси қызметімен айналысып, отбасын сол көлікпен асырайды. Алайда банк саласының сарапшысы Нұржан Бияқаев мұндай шектеу ресми түрде жоқ екенін жеткізді.

«Ондай шектеу жоқ, әрі қаржылық лизинг туралы заңда да мұндай норма қарастырылмаған. Көлікті жеке мақсатта пайдалануға болады, кейбіреулер қосымша табыс үшін такси қызметін көрсетуі мүмкін. Лизинг беруші тарап жыл сайын техниканың жағдайын тексеріп, ұрланбағанын немесе бөлшектелмегенін бақылауы мүмкін», — деді тәуелсіз банк сарапшысы Нұржан Бияқаев.

Сауда министрлігінің құжатында автокөлікті лизингке беру мерзімі оның пайдалы қызмет ету мерзімінің 75%-ынан аспауы тиіс деп көрсетілген. Бұл шамамен 4 жылға тең. Ал жалпы пайыздық мөлшерлеме 46%-дан аспауы керек. Яғни, жылдық сыйақы шамамен 13% болады. Егер көлікті 7 жыл мерзімге лизингке алуға рұқсат етілсе, онда жылдық мөлшерлеме 6,5% деңгейінде болуы ықтимал.

«Бағдарлама аясындағы лизинг бойынша пайыздық мөлшерлеме 7%-дан аспайды. Жалпы шарттар қолайлы. Бұл – нарықтағы сау бәсекелестік. Бәсеке болған жерде әрбір экономикалық субъект өз өнімін немесе қызметін жетілдіруге тырысады. Сол себепті автосалондар да мүдделі болады, өйткені олардың ұсыныстары көбейеді», — деді Нұржан Бияқаев.

Қысқаша:
Несиемен алсаңыз, көлік бірден сіздің меншігіңізге өтеді.
Ал лизинг кезінде көлік компанияға тиесілі болады.
Қазір көп адамға несие берілмегендіктен, лизинг тиімді көрінуі мүмкін.
Мамандардың айтуынша, кей азаматтар үшін көліктің бірден өз атына тіркелуі маңызды. Сондықтан олар үшін аз пайызды несие тиімдірек. Ал әзірге лизингтің нақты тиімділігі туралы айту ерте. Құжат әлі талқылауда. Дегенмен жаңа жеңілдетілген автолизинг жүйесі жыл соңына дейін іске қосылуы ықтимал.