Білім мен медицина салалары реформаланады

Елімізде білім беру мен денсаулық сақтау салаларын қаржыландыру жүйесі реформаланбақ.

Бұл туралы Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева мәлімдеді. Айтуынша, жекеменшік ұйымдарға берілетін мемлекеттік тапсырыс тетіктеріне жүргізілген талдау бірқатар көкейкесті мәселені анықтаған. Әсіресе білім саласына баса назар аударылып отыр. Кейінгі сегіз жылда жекеменшік мектептердің саны жеті есе артып, бюджетке түсетін салмақ та күрт көбейген. Мәселен, шығындар 2020 жылы 13 миллиард болса, 2025 жылы 242 миллиардқа дейін өсті. Ал осы уақыт ішінде 111 миллиард теңге жұмсалғанымен әлі күнге дейін мектептердегі орын тапшылығы мәселесі шешілмеген.

Аида Балаева, ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі:

- Қазір жағдайды түбегейлі өзгерту бойынша жүйелі жұмыс басталды. Жаңа қаржыландыру тетігі пилоттық режимде іске қосылды. Мектептер толық цифрландырылып, бюджетке сәйкес реттелді. Бірақ бұл биылғы оқу жылының соңына дейінгі уақытша шара. Негізгі міндет – жүйені толық қайта қарау. Ең алдымен, мемлекеттік тапсырыс нақты өңірлік қажеттілікке сай болуы тиіс. Жаңа мектептерге мемлекеттік тапсырыс беруге мораторий енгізу ұсынылып отыр. Мемлекеттік қолдау шарасы ретінде тек инвестициялық шығындарды өтеу тетігін қалдыру көзделуде.

Дәл осындай мәселелер медицина саласында да байқалады. Бүгінде ел бойынша 20 миллионнан астам адам 698 бастапқы медициналық көмек ұйымына тіркелген. Соның 336, яғни тең жартысына жуығы жекеменшік. Алайда Аида Балаева жеке емханалардың саны көбейіп, оларға тіркелген халық екі есеге жуық артқанымен бұл медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасын жақсарта қоймағанын мәлімдеді. Жиі кездесетін заң бұзушылықтардың ішінде қосарланған қаржыландыру, көрсетілмеген қызмет үшін ақы алу, лицензиясыз, тиісті жабдықсыз жұмыс істеу бар. Министрлік бұл мәселелерді саланы толық цифрландыру арқылы шешпек. 

Аида Балаева, ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі:

- Тіркелу талаптары күшейтіліп, шағын емханалар біріктіріледі. Ал қаржыландыру көлемі ең тиімді мемлекеттік және сенімді жеке емханаларға бағытталады. Қосарланған төлем мен жалған есепті болдырмау үшін бірыңғай цифрлық бақылау енгізіледі. Барлық жүйелер біріктіріледі. Пациент көрсетілген қызметті мобильді қосымша арқылы өзі растайды. Бұл азаматтардың құқығын қорғайды. Сонымен бірге сапаны бақылау күшейе түседі. Тәуекелге бағдарланған қадағалау жүйесі енгізіліп, лицензиялау талаптары қатаңдайды.