Екі айда 200 рет өшті: ШҚО тұрғындары электр жарығы жиі өшетіндігіне шағымданды

Алты айда 2 ірі апат болды

Қала тұрғыны Аяжан Ғазизова жарықтың өшуі кейде күн сайын қайталанатындығы қолайсыздықтан бөлек психологиялық қысым екенін жеткізді. Тіпті былтыр жазда Жібек-маталар комбинаты ықшамауданындағы Ілияс Есенберлин даңғылында жарық шамамен он сағат бойы өшіп қалған. Ал биыл Қаныш Сәтпаев даңғылы, 24 мекенжайындағы үйде мұндай жағдай жиілеп кеткен.

— Қараңғыда қорқамыз. Жарықтың аяқасты өшуі мен үшін кәдімгідей күйзеліс. Әсіресе кешкі уақытта. Кішкентай баласы бар отбасылар не істейді? Қарт адамда қайтпек?! — деді ол.

Жарық өшкен сайын тұрғындар чатта қызыл кеңірдек талқылау өткізетін көрінеді.

— «Барлық үйде өшті ме?», «Қашан қосылады?», «Тағы апат па?» деген сұрақтарды жаңбырша жаудырамыз. Осыған қарап, техникалық мәселе әлеуметтік-психологиялық деңгейге көтеріліп бара жатқан сияқты, — деді тұрғындардың бірі.

Облыс, қала аумағында электр энергиясының жиі өшуі кездейсоқ жағдай емес. Шығыс Қазақстан және Абай облыстары бойынша «БЭСК» АҚ ақпаратынша, апаттық ажыратулардың негізгі себебі — 10 кВ кабельдік желілер зақымданғандықтан. Соңғы алты айда өңірде екі ірі апат тіркелді.

— Алдымен былтыр 16 қарашада Жібек маталар комбинаты шағынауданында болған. Ол кезде қосалқы станциядан тарайтын Ж-39 желісі істен шықты. Екінші ірі апат осы жылы 2 наурызда Ж-23 желісінде тіркеліп, трансформаторлық қосалқы станциялар арасындағы учаске зақымданған, — деп хабарлады компаниядан.

Апаттардың негізгі себептері қандай?

Мамандардың айтуынша, тұтынушылар қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында соңғы жылдары бірқатар резервтік желі тартылды. Мәселен, 2024 жылғы инвестициялық бағдарлама аясында қосалқы станциядан тарату пунктіне дейін 2,9 шақырым резервтік кабель орнатылған. Алайда бұл шаралар да мәселені түпкілікті шешпей отыр. 2026 жылдың қаңтар-ақпан айларында облыста 126 апаттық және 101 жоспарлы ажырату тіркелген. Бұл екі ай ішінде электр қуатының 200-ден астам рет өшкенін көрсетеді.

— Апаттардың негізгі себептеріне электр желілерінің зақымдануы, қолайсыз ауа райы және сыртқы факторлар жатады, — деді «БЭСК» АҚ төрағасының орынбасары Талғат Құсайынов.

Сарапшылар пікірінше, негізгі проблема — инфрақұрылымның тозуы. Өңірдегі электр желілерінің шамамен 80 пайызы ескірген. Ал кейбір трансформаторлар 40-50 жыл бұрын орнатылған. Мұндай жүйе қазіргі жүктемені толық көтере алмайды. Сондай-ақ электр энергиясын тұтыну көлемі жыл сайын артып келеді. Мәселен 2024 жылы Өскемен қаласында 862 млн кВт/сағат энергия тұтынылса, 2025 жылы бұл көрсеткіш 883 млн кВт/сағатқа жеткен.

Өскемен қаласының әкімдігі де мұндай мәселенің бар екенін жасырмады. Қала басшысы Алмат Ақышовтың айтуынша, электр қуатының тапшылығы бар. Әсіресе, 20-шағын аудандағы жағдай соның айқын дәлелі. Бұл аумақта құрылыс кезінде инженерлік инфрақұрылым ескерілмеген.

Соның салдарынан жаңа үйлер әлсіз желілерге қосылған.

— Инфрақұрылым мен құрылыс қатар дамымаған. Қазір біз сол шешімдердің салдарымен бетпе-бет келіп отырмыз, — деді қала әкімі.

Еске салсақ, осыған дейін Атырауда топырақ аралас жаңбыр салдарынан 27 мыңға жуық тұтынушы жарықсыз қалғаны хабарланған.