Елде электромобиль құрастырылуы мүмкін

Елде биыл 10 мыңға жуық электромобиль құрастырылуға тиіс. Жоспардың іске асуы ішкі сұранысқа байланысты.

Қазірдің өзінде қазақстандықтар экологиялық таза және гибридті көлікке көше бастаған. Бұл көлікті сырттан әкелуге болады. Алайда ескеретін жайт бар.

Алматы мен Қостанайда электромобиль құрастырылады. Бұл туралы өнеркәсіп және құрылыс министрлігі хабарлады. Биыл қос зауытта 10 мыңға жуық экологиялық таза көлік шығарылады. Ал артылғанын Орталық Азия нарығына жеткізу жоспары бар. Былтыр елге жеңілдетілген тарифпен 15 мың электромобиль әкелінген. Алайда квотамен жеткізілген көліктің басым бөлігі есепке қойылмаған. Көбі өзге елдерге қайта сатылды. Осы себепті Үкімет биыл электромобиль тасымалына жеңілдік алмады. Дегенмен электрлі көліктер импортына шектеу жоқ. Жеке тұлға темір тұлпарды өзіне сатып алса, дүниежүзілік сауда ұйымының жеңілдігі бойынша кедендік рәсімдеуден босатылады, бірақ 16% ҚҚС төлеуге міндетті болады. Кейін оны ел аумағында ғана сата аласыз. Ал утиль алым 0 пайыз күйінде қалады. 

Әділбек Орымбаев, Импорттаушылар қауымдастығының Мемлекеттік реттеу жөніндегі директоры:

- Электромобильдер тез тұтанатын көлік саналады. Сондықтан кейінгі жылдары өндірушілер оның қауіпсіздігін арттыруға басымдық беріп жатыр. Нормативтік құжаттарын ауыстырылуда. Өкінішке қарай елдегі электромобильдердің көбі жанама импорт арқылы келген. Яғни бұрынырақ шығарылған көліктер де жеткізілуі мүмкін. Сол себепті біз ресми автокөліктерді өндірушіден ғана әкелуге кеңес береміз.

Мамандар елде электрлі көліктің көбеюіне тарифтік жеңілдіктер әсер еткенін жасырмайды. Осыдан 4 жыл бұрын импорт мыңнан сәл асса, былтыр он мыңнан артты. Инфрақұрылым да жақсарды. Қуаттау стансаларының саны 1200-ден асқан.

Авто өндіріс өркен жайды

2025 – отандық авто өндірушілер үшін сәтті жыл болды. Елде 150 мыңға тарта жеңіл көлік құрастырылды. Өзге де техникалар өндірісі көңіл көншітерліктей. Бас-аяғы 2 трлн теңгенің өнімі шығарылған. Бұл алдыңғы жылдан 25 пайыз артық. Нарықтағы темір тұлпарлардың жартысынан көбі Қостанай мен Алматы зауыттарына тиесілі. Жалпы былтыр саладағы инвестициялық жобалар қарқынды дамыды. Қолданыстағы өндіріс ошақтары жаңғыртылып, жаңа нысандар бой көтерді. Заманауи технологиялар енгізілді. Қазір салада 12 мың адам еңбек етеді. Өндіріс көлемін еселеу үшін білікті мамандар санын арттыру қажет.

Жаңа көліктер көбейді

Расында, былтыр жеңіл көлік саудасы қызды. Бас-аяғы 200 мыңнан аса темір тұлпар сатылған. Оның басым бөлігі «Қазақстанда жасалған». Нарықтың жандануына авто несиелеу бағдарламасы да сүбелі үлес қосты. Мамандар өтінім 48 пайызға артқанын хабарлады. Ал несиеге сатылған көлік саны екі есе артқан.

Жаңа зауыттар бой көтеріп жатыр

Иә, елде автокөлік өндіретін кәсіпорындар көбейіп жатыр. Бір қарағанда, ұлттық брендті қалыптастыратын кез келген сыңайлы. Алайда құзырлы одақ президенті кәсіпорындар мұндай мүддені көздемейтінін жеткізді.

Анар Мақашева, Автокөлік одағының президенті:

- Қазақстанда 11 заңды тұлға жеңіл, жүк көліктері және автобус шығарумен айналысады. Олар лицензия бойынша жұмыс істейді. Негізгі міндеті – технологиялық операцияларды игеру, оларды біртіндеп тереңдету, компоненттер өндірісін дамыту, сондай-ақ Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің талаптарына сәйкес, жергілікті қосылған құн үлесін арттыру. Әзірге кәсіпорындарымыз ұлттық бренд құруға көңіл бөліп жатқан жоқ. Олар технологиялық процестерді дамытып, компоненттік базаны кеңейтуге басымдық береді.

Анар Мақашева жаңа жылда импорттық көлік құны 4-5 пайызға өсуі мүмкін дейді. Бастысы темір тұлпарды ресми жеткізушіден алу керек. Ал отандық көліктердің кейбірі арзандайды. Мәселен, Алматыдағы мультибренд зауыттың ашылуы нарықтағы бағаны 2-17 пайыз аралығында төмендеткен. Бәсеке бар, демек көктемге дейін тиімді бағада көлік сатып алуларыңызға әбден болады.