Импорттық құлпынайдағы заң бұзушылықтар: Қазақстандағы нитраттар қаупі

Ерте пісетін көкөністер, жидектер мен бақша дақылдары маусымының басталуына байланысты қазақстандықтарды оларды сатып алу кезінде мұқият болуға шақырады. Сарапшылар қай өнімдерде нитраттар жиі жиналатынын, оның денсаулыққа қандай қаупі бар екенін және 2026 жылғы тексерістер кезінде не анықталғанын айтып берді, деп хабарлайды TengriHealth.

Ерте пісетін көкөністер, жидектер мен бақша дақылдары маусымының басталуына байланысты қазақстандықтарды оларды сатып алу кезінде мұқият болуға шақырады. Сарапшылар қай өнімдерде нитраттар жиі жиналатынын, оның денсаулыққа қандай қаупі бар екенін және 2026 жылғы тексерістер кезінде не анықталғанын айтып берді, деп хабарлайды TengriHealth.

Неліктен ерте пісетін көкөністер мен жидектер қауіп тудырады?

Әдетте көктемде және жаздың басында базарлар мен дүкендерде ерте пісетін қияр, қызанақ, шалқан, құлпынай, қарбыз бен қауын пайда болады. Денсаулық сақтау министрлігінің Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті дәл осы кезеңде өнімдердегі нитраттар мөлшерінің жоғарылау қаупі артатынын хабарлады.

Анықтама: Нитраттар - бұл топырақ пен суда кездесетін азоттың табиғи қосылыстары. Өсімдіктер оларды өсу үшін пайдаланады, сондықтан көкөністер мен жемістерде олардың болуынан толықтай қашу мүмкін емес.

Мамандардың айтуынша, нитраттардың өздері салыстырмалы түрде қауіпсіз болып саналады, алайда ағзада олар нитриттерге айналып, қандағы оттегінің тасымалдануын бұзуы мүмкін.

Бұған әсіресе балалар, жүкті әйелдер, қарттар және созылмалы аурулары бар адамдар сезімтал келеді.

Ведомство ерте пісетін көкөністер мен жидектердің көбінесе жылыжайларда азотты тыңайтқыштар мен өсу стимуляторларын қолдану арқылы өсірілетінін түсіндірді. Технология бұзылған жағдайда көкөністер мен жидектерде нитраттардың мөлшері шамадан тыс жиналуы мүмкін, бұл өз кезегінде жүрек-қан тамырлары мен ас қорыту жүйелеріне токсикологиялық әсер етеді.

"Рұқсат етілген деңгейден асатын өнімдерді жүйелі түрде тұтыну оттегі алмасуының бұзылуына (оттегі жетіспеушілігі), интоксикация белгілеріне, ас қорытудың бұзылуына және денсаулық үшін басқа да жағымсыз салдарға әкеп соғуы мүмкін", - делінген хабарламада.

Мысалы, жыл басынан бері Астанада қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің мамандары өнімдердің 222 сынамасын нитраттар мөлшеріне тексерді. Рұқсат етілген нормадан асу екі жағдайда - Нидерланды мен Ташкенттен келген құлпынайдан анықталды. Бұл өнімдер сатылымнан алынып тасталды.

Зерттеулер барысында мамандар қауіпсіздік көрсеткіштерін, соның ішінде нитраттардың мөлшерін бағалайды.

Комитет бұзушылықтар импорттық өнімдерде де, отандық өнімдерде де анықталуы мүмкін екенін хабарлады. Бұл ретте өнімдер жеткізу маусымына байланысты әртүрлі елдерден келеді.

​"Жекелеген сәйкессіздіктердің анықталуы белгілі бір шыққан елдің барлық өнімі қауіпті дегенді білдірмейді. Шешімдер нақты өнім партияларының зертханалық зерттеу нәтижелері бойынша қабылданады", - деп нақтылады департамент.

Қай өнімдерде нитраттар жиі кездеседі?

Ведомство мәліметінше, нитраттардың жоғары мөлшері көбінесе мына өнімдерде кездеседі:

жапырақты көкөністер: шпинат, салат жапырағы, аскөк; шалқан; қырыққабат; ерте пісетін қияр мен қызанақ; қызылша; кәді; құлпынай;

Сарапшылар ерте пісетін қарбыз бен қауынға ерекше назар аударады. Олардың айтуынша, бақша дақылдарын тұтыну үшін ең қолайлы кезең - олардың табиғи пісу маусымы (жаздың ортасы мен күз).

Нитраттармен уланудың ықтимал белгілері:

жүрек айну, құсу; іштің ауруы; диарея; әлсіздік; бас ауруы; ентігу; жүректің жиі соғуы; ерін мен терінің көгеруі.

Сарапшылар мұндай белгілер пайда болған жағдайда өз бетінше емделмей, бірден дәрігерге қаралу керектігін ескертеді.

Қауіпті қалай азайтуға болады?

Мамандар мынадай кеңес береді:

көкөністерді, жемістер мен жидектерді тек ресми сауда орындарынан сатып алу; өнімнің сыртқы түріне назар аудару; маусымдылықты ескеру; өнімдерді мұқият жуу; мүмкіндігінше қабығын, тамыры мен сабағын алып тастау; қажет болған жағдайда көкөністерді суға салып қою немесе термиялық өңдеуден өткізу.

Сондай-ақ сатып алушыларға қажет болған жағдайда өнімнің сапасы мен қауіпсіздігін растайтын құжаттарды талап етуге кеңес беріледі.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

көкөністер

Жеміс

пайдалы өнім

тамақтану

Денсаулық

Улану