Индер көлінен тұз өндіру бойынша қоғамдық тыңдаулар өткір шиеленіс жағдайында өтті

Индербор кентінде (Атырау облысы) Индер көлінен ас тұзын ашық әдіспен өндіруге экологиялық рұқсат алу мақсатында өткізілген қоғамдық тыңдау шиеленісті жағдайда өтіп, қызу пікірталасқа ұласты, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі "Ақ Жайық" басылымына сілтеме жасап.

Индербор кентінде (Атырау облысы) Индер көлінен ас тұзын ашық әдіспен өндіруге экологиялық рұқсат алу мақсатында өткізілген қоғамдық тыңдау шиеленісті жағдайда өтіп, қызу пікірталасқа ұласты, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі "Ақ Жайық" басылымына сілтеме жасап.

Инвесторлар - "АралТұз" АҚ және "АралСода" ЖШС компаниялары тұзды өндірістік негізде өндіру жобасын ұсынды. Сөз 2026 жылдан 2037 жылға дейінгі кезеңде жыл сайын 37 мың тонна өнім алатын 10 мың гектар алқап туралы болып отыр.

Жұмыстарды маусымдық негізде - сәуірден қарашаға дейін (148 күн) жүргізу жоспарланған. Есептеулер бойынша, ластаушы заттардың, соның ішінде натрий хлориді, азот оксидтері мен иіс газының шығарынды көлемі жылына 136,06584 тоннаға дейін жетуі мүмкін.

Теміржолдың жоқтығынан өнім мен су автокөлікпен тасымалданады. Компания 500-ге жуық жұмыс орнын ашуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді.

"Біз санитарлық-қорғау аймағын 500 метр деп белгіледік. Кентке дейінгі қашықтықты ескерсек, қауіп жоқ. Шығарындылар мен топырақ күйін бақылау үшін тұрақты мониторинг жүргізіледі. "Қазгидромет" деректері бойынша, жел негізінен шығыстан батысқа қарай соғады, ал кент солтүстік-батыста орналасқан", - деді тәуелсіз эколог Дәулет Асанов.

Оның айтуынша, көлде шамамен 1,2 миллион тонна тұз бар және 10 жыл ішінде 375 мың тоннасын өндіру көзделіп отыр. Қазіргі кезең шикізат сапасын және өңдеудің ықтимал бағыттарын бағалау үшін пилоттық жоба ретінде қарастырылған. Зауыт немесе фабрика салу мәселесі келесі кезеңдерге қалдырылған.

ОБСУЖДАЕТСЯ СЕЙЧАС

Қазақстанның Халық жазушысы Мұхтар Шаханов өмірден өтті

19 сәуір 22:47 1

Министр Қазақстандағы курьерлер мен такси жүргізушілері үшін алаңдатарлық болжам айтты

27 сәуір 18:41 1

Медалін шешуді ұмытып кеткен қазақстандық спортшы әуежайда қызық жағдайға тап болды

29 сәуір 08:10 1

Тыңдаудағы сұрақтардың бір бөлігі өндірудің заңдылығы мен көл мәртебесінің өзгеруіне қатысты болды. Бұған дейін Индер тұзды көлі ерекше қорғалатын табиғи аумақтар тізіміне кіретін. 2024 жылғы 22 қарашадағы №997 қаулымен ол республикалық маңызы бар мемлекеттік табиғи-қорық қорынан шығарылған.

Депутат әрі экологиялық белсенді Есенбай Нұров бұған Атырау облысының әкімдігі бастамашы болғанын айтты. Оның сөзінше, Экология министрлігі көлді бірегей су нысаны деп санағандықтан, бастапқыда бұл ұсынысты қолдамаған.

Тыңдау барысында аудитория екі топқа бөлінді: бірі жобаға қарсы шықса, екіншісі инвестиция мен жұмыс орындарының қажеттігін алға тартып, қолдау білдірді. Кейбір жергілікті тұрғындар залға "Индер - біздің табиғи байлығымыз" және "Инвесторлар кетеді, мәселе қалады" деген плакаттармен келді. Адамдар баяндамашылармен дауласып, бірнеше жылдан бері шешімін таппай келе жатқан сұрақтарға жауап талап еткен.

Шиеленіс шегіне жеткен сәттердің бірінде белсенділер "Көлден қолдарыңды тартыңдар" деген жазуы бар плакатты жайып жіберді, бұған зал ду қол шапалақтап, қолдау көрсеткен.

"Көлге жанар-жағармаймен жұмыс істейтін техниканы жіберуге болмайды. Бізде кейде жел айлап соғады. Өндіру кезінде тұз ауаға көтеріліп, кентке жетеді. Мен бұған үзілді-кесілді қарсымын. Бізде Қазақстанның жартысын тұзбен қамтамасыз етіп отырған "Индертұз" бар, тапшылық жоқ", - деді ауданның бұрынғы экологы Марат Мұқанов.

"Ауыл айналасының бәрі сорға айналып барады. Тұз шабындықтарға шөгіп жатыр, жайылым қалмады деуге болады. Каналдардың бойы тұзданып кеткен. Лицензия беру заңсыз, демек тыңдау да заңсыз", - деді Бөдене ауылының тұрғыны Байжан Шынғазиев.

Экологиялық белсенді Галина Чернова қауіп-қатерлерді атап өтіп, тексеру жүргізу қажеттігіне тоқталған.

"Лицензияның қалай алынғанын және көлдің не себепті қорғалатын аумақтардан шығарылғанын анықтау керек. Желдің жылдамдығы секундына 25 метрге жетеді, 500 метрлік санитарлық аймақ жеткіліксіз", - деді Чернова.

Аудандық аурухананың директоры Анар Досбаева мұндай талқылаулардың бұған дейін де болғанын, бірақ маңызды сұрақтарға әлі күнге дейін жауап алынбағанын еске салды.

"Біз жел натрий хлоридін 10 шақырымға дейін ұшырып апарса, оның салдары қандай болатынын бұған дейін де сұрағанбыз. Өндіру технологиясын өзгертуді ұсындық. Жауап жоқ. Сонымен қатар ауданда гипертония мен жүрек-қан тамырлары аурулары бірінші орында тұр", - деді директор.

Екі сағаттан астам уақытқа созылған талқылау қорытындысы бойынша аудан әкімінің орынбасары Артур Мурзин: "Көпшілік қарсы шықты. Бұл хаттамада көрсетіледі. Тыңдау өтті деп есептеледі, бірақ халық қолдады деп айтуға болмайды. Лицензияға құқықтық баға беріледі", - деп мәлімдеді.

Осыдан кейін "АралСода" ЖШС жобасы бойынша тыңдау өткізу мақсатқа сай емес деп жарияланды. Кейінірек оның 4 мамырға ауыстырылғаны белгілі болды.