“Кірпіштер жарылып, үйдің негізінен ажырап жатыр“. Қасбетті кім жөндеуі керек

Астанадағы тұрғын үй кешендерінің бірінде қасбеттегі кірпіш қаптама үйдің негізгі қабырғасынан ажырап, кез келген сәтте құлап кетуі мүмкін. Тұрғындар қайғылы жағдай бола ма деп алаңдап отыр. Егер үй 20 жыл бұрын пайдалануға берілсе, мұндай жағдайда кім жауап беруі керек? Бұл мәселені ТengriНome тілшілері анықтап көрді.

Поделиться

«Кірпіштер әлі құлаған жоқ, бірақ жағдай соған келе жатыр»

Редакцияға Астанадағы «Азат» тұрғын үй кешенінің тұрғындары жүгінген. Күйші Дина көшесі, 30 мекенжайындағы бұл үйдің тұрғындары былтырғы қайғылы оқиға қайталана ма деп қорқады. Ол кезде кірпіш қаптама құлап, салдарынан жедел жәрдем медбикесі қаза тапқан еді.

«Біздің тұрғын үй кешені де тоғыз қабатты. Қасбеті кірпішпен қапталған. Алайда құрылыс кезінде бұл кірпіштер негізгі көтергіш қабырғаларға бекітілмеген. Қалау жұмыстары кезінде кірпіштер арнайы тор арқылы да нығайтылмапты. Қазір сол кірпіштер жарылып, үйдің іргесінен ажырай бастаған. Әзірге құлаған жоқ, бірақ жағдай соған қарай кетіп барады. Қайғылы оқиға болуы мүмкін. Үй маңындағы адамдар да, көліктер де зардап шегуі ықтимал», — делінген тұрғындардың хатында.

Бесінші қабаттағы пәтер терезесінен, алтыншы кіреберіс тұсындағы қасбет дәл осылай көрінеді. Пәтер иесінің айтуынша, кірпіштерді қазір тек кондиционер қондырғысы ғана ұстап тұрғандай.

Бұдан бөлек, коммуникациялар өтетін жертөле қабатында еден құйылып, бөлмелер иемденілген. Тұрғындардың сөзінше, құрылыс салушы оларды тұрғын үй ретінде сатып жіберген көрінеді.

«Үй пайдаланылған жылдар ішінде барлық құбыр тот басып, жарамсыз болып қалды, кей жерлерде жарылып жатыр. Тұрғындар сусыз қалатын кездер жиі болады. Барлық құбырды толық ауыстыру керек. Бірақ 0-қабаттағы үй-жай иелері жаңа жөндеу жасадық дегенді алға тартып, ескі құбырларды алып тастап, жаңасын орнатуға рұқсат бермей отыр», — деп шағымданды астаналықтар.

Тұрғындар ортақ үй мүлкі жеке меншікке қалай өтіп кеткенін түсінбей отыр.

«Су өшірілген кезде бірден үш кіреберіс сусыз қалады. Өйткені әр кіреберісті бөлек ажырататын тетік жоқ. Мысалы, бесінші кіреберістің төменгі қабатында құбыр жарылса, төртінші, бесінші және алтыншы кіреберістің суын бірдей тоқтатады. Құбырлар 17 жылдан бері еден астында, бетонның ішінде жатыр. Қазір олардың қандай күйде екенін өзіңіз елестете беріңіз», — деді Бауыржан есімді үй тұрғыны.

Кепілдік мерзімі өтіп кеткен - құрылыс салушы

ТҮК құрылысын жүргізген — «Азат-НТ-Құрылыс» ЖШС. Компания үйдің 2007 жылы пайдалануға берілгенін еске салды.

«Тұрғын үй пайдалануға берілген сәттен бастап 19 жыл өтті. Ғимараттың қасбетіне берілетін кепілдік мерзімі екі жыл, ал конструкциясына — 10 жыл. Белгіленген кепілдік мерзімдері аяқталды. Қазақстан заңнамасына сәйкес, ғимараттың қасбеті - ортақ мүлік. Оны күтіп ұстау мен техникалық жай-күйіне тұрғындар жауапты», — деп жауап берді «Азат-НТ-Құрылыс» ЖШС редакция сауалына.

Компания тұрғындарға мүлік иелерінің бірлестігіне (МИБ) немесе басқарушы компанияға жүгінуге кеңес берді. Ал егер одан нәтиже шықпаса, тұрғын үй инспекциясына хабарласу қажет.

Ал 0-қабатқа қатысты ЖШС-нің берген жауабы бұлыңғыр болды:

"Ғимараттың 0-қабатында тұрғын емес үй-жайлар орналасқан. Қазір олардың кімге тиесілі екені және алдағы уақытта қалай пайдаланылатыны туралы мәлімет жоқ. 0-қабатына қатысты қажет ақпаратты тұрғындар МИБ-тен немесе басқарушы компаниядан ала алады. Үй-жай иелері кондоминиум нысанының инженерлік желілерін және өзге де ортақ мүлкін пайдалануға, оған қызмет көрсетуге, жөндеуге және ауыстыруға кедергі келтіруге құқылы емес".

Тұрғындар не істеуі керек? Тұрғын үй инспекциясының жауабы

Астана қаласының Тұрғын үй және тұрғын үй инспекциясы басқармасы тұрғындарға техникалық қадағалау жүргізуге аккредитациясы бар мамандарды шақыруға кеңес берді:

«Үй тұрғындары кондоминиум нысанын басқару нысаны ретінде тиісті жұмыстарды жүргізуге лицензиясы бар тәуелсіз мамандандырылған ұйымға сараптама жасату және нақты ұсынымдары бар қорытынды алу үшін жүгінуге құқылы».

Сондай-ақ, басқарма қасбеттердің ортақ мүлікке жататынын еске салды. Оны күтіп ұстауға тұрғындар жауапты.

"Тұрғын үй-коммуналдық инфрақұрылымды дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы жөндеу мәселелерін шешудің бір жолы болып табылады. Ол арнайы қаржыландыру тетіктерін құру арқылы кондоминиум нысандарының ортақ мүлкіне жөндеу жүргізуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Кондоминиум нысанының ортақ мүлкін жөндеуді осы бағдарлама аясында немесе нысаналы жарналар жинау арқылы, я болмаса жинақ шотында жиналған қаражат есебінен ұйымдастыруға болады", — деп кеңес берді басқармадағылар.

Бірақ үйді техникалық тексеруден өткізу үшін тұрғындардың жөндеуге келісімі қажет.

0-қабатқа келетін болсақ, басқарма кондоминиум нысаны тіркелгенге дейін ортақ мүлікпен жасалған мәмілелердің заңды күші болмайтынын түсіндірді.

"Көппәтерлі тұрғын үйдің жобалық-сметалық құжаттамасында кондоминиум нысанының ортақ мүлкі ретінде қарастырылған бөліктерді жеке меншікке беруге болмайды. Сондай-ақ, нысанды пайдалануға қабылдау актісінде және жобалық-сметалық құжаттамада көрсетілмеген, кондоминиум құрамында тіркелмеген пәтерлерді, тұрғын емес үй-жайларды, тұрақ орындарын және қоймаларды жеке меншікке сатуға жол берілмейді. Бұған тек алғашқы пәтерді, тұрғын емес үй-жайды, тұрақ орнын немесе қойманы сату жағдайы кірмейді. Егер осы талаптар сақталмаса, жасалған мәміле жарамсыз деп танылады", — деп түсіндірді ведомство өкілдері.

Бұл ретте пәтерлерді, тұрғын емес жайларды, автотұрақтар мен қоймаларды пайдалану басқа тұрғындардың тұру жағдайларына нұқсан келтірмеуге тиіс. Ортақ мүлікке кіру үшін меншік иесіне ескерту жасау қажет, ал ол өз кезегінде желілердің жай-күйін тексеру, жөндеу немесе ауыстыру қажет болған жағдайда оған рұқсат беруге міндетті.

"Пәтерде, тұрғын емес үй-жайда, тұрақ орнында, қоймада орналасқан кондоминиум нысанының ортақ мүлкіне қол жеткізуді шектейтін конструкцияларды демонтаждауды меншік иесі дереу, өз бетінше және өз қаражаты есебінен жүзеге асырады", — деп атап өтті тұрғын үй басқармасынан.

Апаттық жағдайларда меншік иесіне алдын ала хабарламауға болады. Дау туындаған жағдайда сотқа жүгіну ұсынылды.

"Өркен қала" ЖШС-не жүгінуге болады - сарапшы

Астана бойынша "Құқық аумағы" қоғамдық бақылау тобының жетекшісі Павел Шульгин "Азат" ТҮК МИБ басшысына үйді тексерудің комиссиялық актісін ұсына отырып, аудандық әкімдікке, сәулет-құрылыс бақылау басқармасына хабарлауды ұсынады. Мұндай құжат жыл сайын жалпы үй мүлкін тексере отырып жасалуға тиіс.

"Бұл құжатта тармақ өте көп: шатырды, қасбетті, жертөлені, техникалық қабатты, баспалдақты және тағы басқаларды тексеру. Құжаттың аяғында қорытынды жасалып, ескертулер жазылады, фотосуреттер қоса беріледі, биыл нені жөндеуден, нені күрделі жөндеуден өткізу керегі көрсетіледі. Құжат — ертеңгі жиналыста сол қасбетті жөндеуге жұмсалатын шығындарды сметаға қосу үшін негіз болады", — деді Павел Шульгин.

Жиналыс негізінде тұрғын үй қорын жаңғырту жөніндегі мамандандырылған ұйым — "Өркен қала" ЖШС-не де жүгінуге болады.

"Кейбіреулердің жинақ шотындағы ақшасы күрделі жөндеуге, мысалы, шатырды жөндеуге жетпей жатады. Олар сонда жүгінеді. Қазірше басқа құралдар жоқ. Оларға қарызға ақша беріледі — мемлекет бұл қаражатты күрделі жөндеуге бөледі. Кейін меншік иелері ай сайын қайтарып отырады", — деп кеңес берді сарапшы.

Сонымен қатар, МИБ төрағасы қасбетті жөндеуге мақсатты ақша жинау бойынша жиналыс бастамасын көтере алады.

"Бірақ мәселе мынада, меншік иелері ертең мақсатты жарнаны да, сметадағы тарифті де көтергісі келмейді. Егер қасбетінің үгітіліп жатқанын көрсе, меншік иелерінің 10 пайызы да жиналысқа бастамашы бола алады. Көп адам жалпы үй мүлкі деген не екенін, қасбет, шатыр, жертөле де олардың ортақ мүлкі екенін әлі түсінбейді. Және олар оны күтіп ұстауға міндетті. Қасбеті бұзыла бастады ма — мақсатты жиынмен ақша шығарыңыздар немесе мұны шығыстар сметасына қосыңыздар", — деп толықтырды Павел Шульгин.

Мәселеге құрылыс салушыны тартуға тырысуға болады. Бірақ бұл қымбат нұсқа, деп ескертті спикеріміз. Ол үшін техникалық сараптама, техникалық қадағалау қажет. Бұл қасбеттің жасырын ақау екенін дәлелдеу керек болады. Ол үшін үйдің жобалау-сметалық құжаттамасы қажет, бұл қалай болуы керек еді және нәтижесінде қалай салынғанын салыстыру үшін керек.

Егер сараптама бұл жасырын ақау екенін дәлелдесе, онда сот арқылы құрылыс салушыны қасбетті сәйкестендіруге мәжбүрлеуге болады. Бірақ бұл жағдайда да, Павел Шульгинның айтуынша, компания сот шешімін орындамауы мүмкін.

0-қабатқа келетін болсақ, ҚР "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңының 38-бабының 4-тармағы меншік иелерін алғашқы талап бойынша рұқсат беруге міндеттейді.

"Мұнда қандай кеңес беруге болады? Учаскелік полиция инспекторын тартып, сонымен бірге кіру керек. Оның үстіне, ортақ үй жүйелерінің айналасындағы конструкцияларды бөлшектеу басқару органдарының емес, меншік иесінің есебінен дереу жүзеге асырылады. Олар тексеру, жөндеу және тағы басқа жұмыстар үшін құбырды ашып көрсетуге тиіс", — деп түйіндеді Павел Шульгин.

Аяғында ол көпқабатты үйлердің барлық тұрғынына жиналысқа бейжай қарамауға, жыл сайын тексеру жүргізіп, жиналған қаражат тосын шығындарға жететіндей үйді күтіп ұстаудың тиісті тарифіне дауыс беруге кеңес берді.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

баспана қасбет Жөндеу кеңес