Көлікті сатқаннан кейін жеке табыс салығын (ЖТС) қашан төлеу керектігі қазақстандықтарға түсіндірілді

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда көлік құралдарын сату кезінде жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу ережелері өзгерді. Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті автокөлік иелері қай жағдайда салық төлеуге міндетті екенін және оны қалай есептеу керектігін түсіндірді, деп хабарлайды Tengri Auto.

Салықты қашан төлеу керек?

Салық кодексінің 384-бабына сәйкес, Қазақстанда тіркелген автокөлік мемлекеттік тіркеу күнінен бастап бір жылдан аз уақыт иелікте болған жағдайда, оны сату кезіндегі құн өсімінен түсетін табысқа салық салынады.

Шетелде тіркелген көліктер, сондай-ақ әуе және теңіз кемелері үшін иелік ету мерзімі маңызды емес.

Бұл ретте салық сатудың жалпы сомасынан емес, автокөлікті сатып алу және сату бағасы арасындағы айырмашылықтан ғана есептеледі.

Мысалы, егер азамат көлікті 10 миллион теңгеге сатып алып, кейін оны 12 миллион теңгеге сатса, салық салынатын табыс 2 миллион теңгені құрайды. Егер автокөлік сатып алынған бағадан арзанға немесе дәл сол бағаға сатылса, құн өсімінен табыс туындамайды.

Салық қалай есептеледі?

Жеке табыс салығының мөлшері табыс сомасына байланысты. Салық кодексінің 363-бабына сәйкес келесі ставкалар қолданылады:

10 пайыз - 8 500 АЕК-ке дейінгі (қоса алғанда) табысқа; егер табыс 8 500 АЕК-тен асса, салық осы шекті мөлшерге дейін 10 пайыз ставкасымен, ал асып кеткен сомадан 15 пайыз ставкасымен есептеледі.

2026 жылы бір АЕК 4 325 теңгені құрайды. Осылайша, 8 500 АЕК шегі 36 762 500 теңгеге тең.

Автокөлік мұраға қалса немесе сыйға тартылса не істеу керек?

Мұраға қалған немесе сыйға тартылған автокөліктер үшін бастапқы құнды анықтаудың ерекше ережелері қарастырылған.

Мұраға алған кезде бастапқы құн меншік құқығы туындаған күндегі автокөліктің нарықтық құны негізінде анықталады. Оны тәуелсіз бағалаушының есебімен растау қажет.

Сондықтан иелеріне автокөліктің құнын растайтын құжаттарды, соның ішінде сатып алу-сату шартын және бағалау туралы есепті сақтап қою маңызды.

Декларацияны қашан тапсырып, салықты қашан төлеу керек?

Егер автокөлікті сатқаннан кейін салық салынатын табыс туындаса, жеке тұлға сату жылынан кейінгі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей 270.00 нысаны бойынша табыстары мен мүлкі туралы декларация тапсыруы тиіс.

Есептелген ЖТС декларация тапсыру мерзімі аяқталғаннан кейін 10 күнтізбелік күн ішінде, яғни шамамен 25 қыркүйекке дейін төленуі керек.

Салықты есептеу, декларацияны толтыру және төлеу мәселелері бойынша тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүгінуге немесе Мемлекеттік кірістер комитетінің сервистерін пайдалануға болады.

Сондай-ақ ведомство декларацияны уақтылы тапсырмау және салықты төлемеу айыппұлдар мен өсімпұлдарды қоса алғанда, жауапкершілікке әкеп соғуы мүмкін екенін ескертті.

Тағы оқыңыз: Көлікті сызып, қашып кетті: не істеу керек және камера жазбалары қанша уақыт сақталады?

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу