7 күн қалды: 27 қазанға дейін қандай салықтар мен төлемдерді төлеу қажет

27 қазанға дейін қазақстандық компаниялар, салық агенттері және кейбір кәсіпкерлер қыркүйек үшін салықтар мен міндетті төлемдерді, сондай-ақ қазандағы жекелеген аванстық төлемдер мен алымдарды аударуы тиіс. Бұл мерзім бүкіл ел бойынша ортақ, бірақ ол тек тиісті міндеттемелері бар тұлғаларға қатысты, деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.

27 қазанға дейін нені төлеу қажет?

Мемлекеттік кірістер комитетінің салық күнтізбесіне сәйкес, 27 қазанға дейін қазақстандықтар мен компаниялар бірқатар салық пен міндетті төлемдерді аударуы қажет.

Міндеттемелердің басым бөлігі жұмыс берушілерге, заңды тұлғаларға, кәсіпкерлерге және белгілі бір ресурстарды пайдаланатын ұйымдарға қатысты.

1. Қазандағы корпоративтік табыс салығы (КТС) бойынша аванстық төлемдер

Бұл салық корпоративтік табыс салығының бір бөлігін бюджетке алдын ала аударуға міндетті компанияларға қатысты. Қарапайым тілмен айтқанда, компания мемлекетпен есеп айырысу үшін жылдың аяқталуын күтпей, төлемдерді жыл бойы кезең-кезеңімен енгізіп отырады.

Мұндай аванстарды төлеу міндеті барлық кәсіпорында емес, тек Салық кодексінде белгіленген шарттарға сәйкес келетін ұйымдарда туындайды.

2. Табыс төлеу кезінде ұсталатын корпоративтік табыс салығы

Бұл төлем басқа тұлғаларға табыстың белгілі бір түрлерін төлеген және олардан салық ұстап қалуға міндетті ұйымдарға қатысты.

Қазанда резиденттерге қыркүйекте төленген тиісті табыстардан КТС-ты, сондай-ақ бейрезиденттердің табысынан ұсталған КТС-ты аудару қажет.

Мысалы, қазақстандық компания шетелдік ұйымға табыс төлеген кезде, егер мұндай табысқа Қазақстанда салық салынуы тиіс болса, осындай міндеттеме туындауы мүмкін.

3. Жеке табыс салығы (ЖТС)

ЖТС - бұл жеке тұлғалардың табысынан алынатын салық. Егер адам еңбек шарты бойынша жұмыс істесе, оның жалақысынан салықты, әдетте, жұмыс беруші есептейді, ұстайды және аударады.

27 қазанға дейін салық агенттері тиісті ЖТС сомаларын, соның ішінде бейрезиденттерге жасалған жекелеген төлемдер бойынша аударуы тиіс.

Қарапайым қызметкерге жұмыс беруші ұстаған ЖТС-ты өз бетінше аударудың қажеті жоқ.

4. Қыркүйек үшін әлеуметтік салық

Бұл салықты жұмыс берушілер мен тиісті міндеттемесі туындайтын басқа да салық төлеушілер төлейді.

Әлеуметтік салық Салық кодексінің ережелеріне сәйкес есептеледі. Ол қызметкердің жалақысынан қосымша ұсталатын төлем емес.

5. Міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ)

Бұл - қызметкердің зейнетақы жинағына бағытталатын қаражат.

Жұмысқа орналасу кезінде міндетті зейнетақы жарналары, заңмен белгіленген шектеулерді ескере отырып, есептеу үшін қабылданатын табыстың 10 пайызын құрайды.

Жұмыс беруші оларды жалақыдан ұстап қалады және Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына аударады.

6. Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ)

Бұл жарналар зиянды еңбек жағдайлары бар жұмыстарда істейтін қызметкерлерге арналған.

Оларды жұмыс беруші өз қаражаты есебінен аударады. Жарна көлемі қызметкердің есептеу үшін қабылданатын табысының 5 пайызын құрайды.

Мұндай міндеттеме барлық жұмыс берушіге емес, қызметкерлері тиісті тізімде қарастырылған жұмыстарды орындайтындарға ғана жүктеледі.

7. Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ)

Бұл - жұмыс берушінің өз қаражаты есебінен аударатын қосымша зейнетақы жарналары. 2026 жылы ЖМЗЖ мөлшерлемесі 3,5 пайызды құрайды.

Бұл төлемдер қызметкердің 10 пайыздық зейнетақы жарналарынан ерекшеленеді және заңнамада белгіленген қызметкерлер санаттарына қолданылады.

8. Әлеуметтік аударымдар

Бұл - Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына жасалатын төлемдер.

Қор қаражаты есебінен заңда қарастырылған жағдайлар туындағанда (мысалы, жұмыстан айырылғанда, еңбекке қабілеттілігінен айырылғанда, жүктілік және босану кезінде) әлеуметтік төлемдер беріледі.

Қызметкерлер үшін әлеуметтік аударымдарды жұмыс беруші аударады. Олар қызметкердің жалақысынан ұсталмайды.

9. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға (МӘМС) аударымдар

Бұл қаражатты жұмыс беруші қызметкерлер үшін өз қаражаты есебінен аударады.

2026 жылы жұмыс берушінің аударым мөлшерлемесі, белгіленген шектеулерді ескере отырып, есептеу үшін қабылданатын табыстың 3 пайызын құрайды.

10. Медициналық сақтандыру жарналары

Жұмыс берушінің аударымдарынан айырмашылығы, жұмысшылардың МӘМС-ке жарналары олардың жалақысынан ұсталады. 2026 жылы мөлшерлеме белгіленген шектеулерді ескере отырып, есептеу үшін қабылданатын табыстың 2 пайызын құрайды.

Жұмыс беруші ұсталған сомаларды медициналық сақтандыру жүйесіне аударады.

11. Қыркүйек үшін бірыңғай төлем

Бұл төлем тиісті арнайы салық режимін қолданатын және белгіленген шарттарға жауап беретін жұмыс берушілер үшін қарастырылған. Ол қызметкерлердің табысынан бірнеше салық пен әлеуметтік төлемдерді бір төлем құрамында аударуға мүмкіндік береді.

Яғни, әрбір міндеттеме бойынша жеке аударым жасаудың орнына, жұмыс беруші бірыңғай төлеу тетігін қолданады.

12. Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы

Бұл төлем жер учаскелері тиісті ақы төлеуді көздейтін шарттармен пайдалануға берілген жеке және заңды тұлғаларға қатысты.

Мысалы, мұндай міндеттеме мемлекеттік жер учаскесін пайдаланатын кәсіпкерде немесе компанияда туындауы мүмкін.

Бұл пәтердің, үйдің немесе жер учаскесінің әрбір иесі 27 қазанға дейін мұндай төлемді жасауы тиіс дегенді білдірмейді.

13. Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін төлемақы

Оны радиожиіліктерді ақылы негізде пайдалану құқығы берілген ұйымдар мен басқа да пайдаланушылар төлейді. Мысалы, мұндай міндеттемелер байланыс операторларында туындауы мүмкін.

Ұялы телефондардың қарапайым иелеріне бұл төлемнің қатысы жоқ.

14. Қазан үшін сыртқы жарнаманы орналастыруға қатысты төлемақы

Бұл төлем заңнамада белгіленген жағдайларда сыртқы көрнекі жарнаманы орналастыратын тұлғаларға қарастырылған. Мысалы, мәселе арнайы орындарда орнатылған жарнамалық конструкциялар мен билбордтар туралы болуы мүмкін.

Төлемақы мөлшері жарнама сипаттамасына, орналасқан жеріне, сондай-ақ қолданыстағы мөлшерлемелерге байланысты.

15. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін қыркүйектегі жеке табыс салығы

Салық күнтізбесінде өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнайы салық режимі бойынша ЖТС бөлек көрсетілген. Алайда, 2026 жылы осы режим аясында салық салынатын табыстарға ЖТС-тың нөлдік мөлшерлемесі белгіленген.

Сондықтан салық күнтізбесінде мұндай жолдың болуы әрбір өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам табыс салығын аударуы керек дегенді білдірмейді.

Бұл ретте өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың әлеуметтік төлемдерді төлеу бойынша міндеттемелері сақталуы мүмкін. Олардың мөлшері мен аудару тәртібі заңнамада көзделген шарттар мен қызметті жүзеге асыру тәсіліне байланысты болады.

Неге мерзім 27 қазанға ауыстырылды?

Республика күні 25 қазанда атап өтіледі. 2026 жылы мереке жексенбіге сәйкес келеді, сондықтан демалыс күні дүйсенбіге, 26 қазанға ауыстырылады. Салық күнтізбесінде төлеу мерзімі 27 қазан деп көрсетілген. Ол тек салық департаменті ескерту жариялаған өңірде ғана емес, бүкіл ел бойынша қолданылады.

Бүгін қандай есептерді тапсыру қажет?

Күнтізбе бойынша, 20 қазан бірнеше есеп пен есептеулерді тапсыру мерзімі болды, оның ішінде ЕАЭО елдерінен тауарларды импорттау кезіндегі жанама салықтар бойынша 328.00 нысаны, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін ағымдағы төлемдер бойынша 851.00 есептеуі және қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлемақы бойынша 870.00 декларациясы бар.

Бұл нысандарды тиісті міндеттемелері туындаған салық төлеушілер тапсырады.

Жаңа Салық кодексі

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне енеді. Ол бизнеске үш арнайы салық режимін, соның ішінде өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режимді қарастырады. Біз оны кімдер қолдана алатынын және оның ЖК мәртебесіндегі жұмыстан несімен ерекшеленетінін талдаған едік. Сондықтан салық күнтізбесіндегі өзін-өзі жұмыспен қамтығандар туралы жол барлық қазақстандыққа емес, осы режимді таңдағандарға ғана қатысты.

Күнтізбеде еңбекақы қорынан алынатын салықтар мен әлеуметтік төлемдер бөлек көрсетілген. Бұл жұмыс берушінің бірнеше міндеттемесі. Мысалы, 2026 жылдан бастап жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының мөлшерлемесі 3,5 пайызға дейін өсті. Бұл жарналардың қалай жұмыс істейтіні және қызметкерлердің қай санаттары үшін аударылатыны туралы толығырақ мына жерден оқыңыз.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу