​Молдова Конституциялық соты парламенттік сайлаудың заңдылығын растады

2025 жылғы 28 қыркүйекте Молдова Республикасында өткен парламенттік сайлау заңды деп танылып, жаңадан сайланған депутаттардың мандаттары ресми түрде расталды. Бұл туралы Молдова Конституциялық сотының төрайымы Домника Маноле МОЛДПРЕС агенттігіне берген брифингте мәлімдеді, деп хабарлайды АА.

Маноленің айтуынша, Конституциялық соттың басты міндеті — сайлау процесінің Конституция мен Сайлау кодексіне сәйкестігін тексеру. Сот сайлау нәтижелеріне әсер еткен заң бұзушылықтар анықталған жағдайда, сайлауды жарамсыз деп тануға құқылы.

«Бұзушылықтар нақты дәлелдерге негізделіп, объективті түрде қаралуы тиіс. Егер олар сайлау нәтижесін бұрмалап, сайлаушылардың еркін білдіруіне кедергі келтірсе ғана, сайлау заңсыз деп танылуы мүмкін», — деді Маноле.

Ол сондай-ақ Венеция комиссиясының ұстанымын келтіріп, елеусіз немесе техникалық сипаттағы бұзушылықтар сайлауды жарамсыз деп тануға негіз болмайтынын атап өтті. Өйткені бұл — Еуропа адам құқықтары конвенциясында кепілдік берілген еркін сайлау құқығын шектеуі мүмкін.

Маноле сайлаудың заңда белгіленген мерзімде өткенін де растады. Конституцияға сәйкес, жаңа парламент сайлауы алдыңғы шақырылымның өкілеттігі аяқталғаннан кейін үш ай ішінде өтуі тиіс. Алдыңғы парламент 2021 жылғы 11 шілдеде сайланған, сондықтан 2025 жылғы 28 қыркүйекте өткен сайлау — заң талаптарына толық сәйкес келеді.

Сайлауға 22 үміткер қатысты: 4 сайлау блогы, 14 саяси партия және 4 тәуелсіз кандидат. Орталық сайлау комиссиясының дерегінше, сайлауға қатысу деңгейі — 52,24%, бұл Сайлау кодексінде белгіленген талаптарға сай келеді.

Нәтижесінде парламентке 5 саяси күш өтті:
- «Іс-әрекет және ынтымақ» партиясы — 55 мандат  
- «Патриоттық» сайлау блогы — 26 мандат  
- «Альтернатива» сайлау блогы — 8 мандат  
- «Біздің партия» — 6 мандат  
- «Үйдегі демократия» партиясы — 6 мандат

Конституциялық сот 2025 жылғы 19 тамыз бен 28 қыркүйек аралығында, сондай-ақ сайлаудан кейін түскен 98 шағымды қарады. Оның ішінде 92 шағым сайлау алдындағы кезеңде, ал 6-уы — кейін түскен.

Шағымдар әкімшілік ресурстарды пайдалану, үгіт материалдарын таратудағы заң бұзушылықтар, қаржыландыру ережелерін сақтамау, жалған ақпарат тарату, өшпенділік тудыру, лауазымды тұлғалардың араласуы және жасырын блоктардың болуы сияқты мәселелерге қатысты болды.

«Барлық шағымдар соттарда қаралып, түпкілікті шешімдер қабылданды», — деді Маноле.

Ол кейбір партиялар ОСК шешімдеріне шағымданғанын, бірақ сот олардың сайлау нәтижесіне елеулі әсер етпегенін анықтағанын айтты. Атап айтқанда, «Үйдегі демократия» партиясына қатысты бұзушылықтар да нәтижелерді бұрмалауға жеткіліксіз деп танылды.

«Конституциялық сот сайлаушылардың еркін білдіруіне елеулі әсер еткен заң бұзушылықтарды анықтамады. Сондықтан 2025 жылғы 28 қыркүйекте өткен парламенттік сайлау заңды деп танылып, депутаттардың мандаттары расталды», — деп қорытындылады Маноле.

Бүгін, 16:57