Қазақстанда бала тууға және оның күтіміне берілетін жәрдемақы тек мұқтаж жандарға ғана қалдырылады

Қазақстанда бала тууға және оның күтіміне байланысты төлемдерді тағайындау ережелері бекітілді. Төлемді кімдер алуды жалғастырады, ал кімдер одан айырылуы мүмкін екенін Tengrinews.kz материалынан оқыңыз.

Кейінгі екі аптада қоғамда бала тууға және оның күтіміне байланысты төлемдер ережесіндегі өзгерістер қызу талқыланды. 5 қазанда үкімет 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін жаңа ережелерді бекітті.

Отбасылар әл-ауқат деңгейі бойынша бөлінеді

Бекітілген құжатта төлемнің 10 түрі көрсетілген, оның ішінде бала туғанда берілетін біржолғы жәрдемақы мен бала бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтімі бойынша ай сайынғы жәрдемақы бар.

Жәрдемақының екі түрі де арнайы төлемдер тізбесіне енгізілді және енді отбасының мұқтаждығын ескере отырып тағайындалады. Отбасына мемлекет тарапынан қаржылық қолдау қажет пе, жоқ па - оны анықтау үшін мамандар оның әлеуметтік әл-ауқат деңгейін бағалайды.

Бала туғанда берілетін, ол бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтіміне арналған жәрдемақылар, сондай-ақ жерлеуге арналған төлем табысы жоғары және жеткілікті отбасыларға (әлеуметтік әл-ауқаттың А және В деңгейлері) берілмейді.

Отбасының табыс деңгейі Отбасының цифрлық картасы арқылы табысы, мүлкі және салықтары туралы мәліметтерді салыстыру жолымен автоматты түрде анықталады. Егер отбасы ауқаттылар санатына жатса, оған мемлекеттік төлемдер тағайындалмайды.

Қаулыда бұл туралы былай делінген:

"Жәрдемақы төлеуді тоқтата тұруға алушының әлеуметтік әл-ауқат деңгейін объективті бағалау нәтижелері бойынша А немесе В деңгейлеріне жатқызылуы негіз болады. Жәрдемақы төлеуді қайта бастауға ай сайынғы объективті бағалау нәтижелері бойынша алуға үміткерлердің қанағаттанарлық, экономикалық жағынан осал немесе экономикалық және әлеуметтік жағынан осал әл-ауқат деңгейлеріне жатқызылуы негіз болады".

Бұл ретте отбасының әлеуметтік әл-ауқат деңгейі нақты қалай есептелетіні әзірге белгісіз. Жаңадан бекітілген әдістеме туралы мәлімет жоқ. Дегенмен, 2023 жылы Қазақстанда "Отбасының (адамның) әлеуметтік әл-ауқатын айқындау әдістемесі" қабылданған болатын, соған сәйкес отбасы әл-ауқатының бес деңгейі бар:

А деңгейі. Бұл – тұрақты жоғары табысы, бірнеше жылжымайтын мүлігі, бизнесі, автокөлігі бар және денсаулыққа қатысты мәселелері немесе қарыздары жоқ отбасылар. В деңгейі. Орта тап. Отбасылардың тұрақты жұмысы, өз баспанасы, жеткілікті табыс деңгейі бар, бірақ айтарлықтай артық қаражаты немесе жинағы жоқ. С деңгейі. Табысы аз, несиелері бар, жалдамалы немесе жалғыз баспанасы бар отбасылар. D деңгейі. Кедейлік шегіндегі отбасылар. Табысы төмен, отбасында еңбекке қабілетті бірақ жұмыс істемейтін мүшелері бар, төленбеген мерзімі өткен несиелері бар немесе тұрғын үй жағдайы нашар. E деңгейі. Өмірлік өте ауыр жағдайдағы отбасылар. Табысының мүлдем болмауы, меншікті баспананың жоқтығы, ауыр сырқаттар, мүгедектік және берешектер.

Мән-жайы былай: негізгі көрсеткіштер - табыс, кредиттер, автокөліктің, бизнестің болуы, тұрғын үй алаңы, бала саны және т.б. ескеріледі. Әрбір көрсеткіш бойынша адамға белгілі бір балл қосылады немесе шегеріледі. Соңында адамның/отбасының материалдық жағдайын көрсететін қорытынды жиынтық балл шығарылады.

Мысалы, қолданыстағы әдістемеде А класы – 1 800 және одан жоғары балл болса, Е класы – минус 459 балл.

Қандай жағдайларда төлем тоқтатылуы мүмкін?

Құжатта бала бір жарым жасқа толғанға дейінгі күтімі бойынша ай сайынғы төлемді қай кезде тоқтата тұруға немесе толық тоқтатуға болатыны да жазылған.

Атап айтқанда, төлем келесі жағдайларда тоқтатыла тұруы мүмкін:

алушының банк шоты бойынша үш ай және одан да көп уақыт бойы шығыс операциялары болмаса; алушы Қазақстаннан тұрақты тұруға кетіп қалса; алушы бас бостандығынан айыру түріндегі жазасын өтеп жатса; алушы стационарда мемлекеттің толық қамтамасыз етуінде болса; алушы хабар-ошарсыз кеткен деп танылса немесе іздеуде болса; шетел азаматының немесе қандастың жеке басын куәландыратын құжатының мерзімі өтсе.

Себептер жойылғаннан кейін төлемді қайта бастауға болады. Ол үшін өтініш беріп, төлемді тоқтата тұруға негіз болған жағдайлардың жойылғанын растау қажет.

Төлем келесі жағдайларда толық тоқтатылады:

бала мемлекеттің толық қамтамасыз етуіне өтсе; төлемді рәсімдеу кезінде жалған мәліметтер ұсынылғаны анықталса; алушы Қазақстан азаматтығынан шықса; ата-анасы ата-ана құқығынан айырылса немесе құқығы шектелсе; баланы асырап алу туралы шешімнің күші жойылса немесе ол жарамсыз деп танылса; қорғаншы өз міндеттерін атқарудан босатылса немесе шеттетілсе. Жаңа ережелер кімдерге қолданылмайды№

Бұл ретте барлық төлем отбасының әлеуметтік әл-ауқатын бағалауға байланысты болмайды. Қаулыда тағайындау кезінде мұндай бағалау жүргізілмейтін жәрдемақылар тізімі берілген.

Атап айтқанда, олар:

"Алтын алқа", "Күміс алқа" алқаларымен марапатталған, "Батыр ана" атағы немесе І және ІІ дәрежелі "Ана даңқы" ордендері бар, жасына байланысты зейнетақы алатын көпбалалы аналарға берілетін жәрдемақы; мүгедектігі бар балаларға және І мен ІІ топтағы мүгедектігі бар адамдарға берілетін жәрдемақы; екі ата-анасынан бірдей айырылған балаларға асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша берілетін жәрдемақы; Әлеуметтік кодексте көрсетілген азаматтардың жекелеген санаттарына арналған арнайы мемлекеттік жәрдемақылар; арнайы кәсіптік мемлекеттік жәрдемақы. Сіздің отбасыңыз қай класқа жатады?

Tengrinews.kz әркімге өз әл-ауқатының бүгінгі деңгейін есептеуге мүмкіндік беретін онлайн-калькулятор әзірледі.

Маңызды: Материал түсіндірме сипатқа ие, ал келтірілген есептеулер Еңбек министрлігі қазір айтып жатқан жәрдемақы төлеудің жаңа әдістемесі емес. Материалда баяндалған қолданыстағы жүйе қазірдің өзінде әлеуметтік қызметкерлер үшін көмекші құрал ретінде пайдаланылады - ол қай отбасына бірінші кезекте көңіл бөлу керектігін анықтайды.

Еңбекмині жаңа әдістемені аяқтап, барлық ережелерді бекіткеннен кейін, ведомство төлемдердің нақты қалай есептелетінін хабарлайды.

Тағы оқыңыз: Қазақстанда 2027 жылдан бастап жәрдемақы төлеудің жаңа ережелері бекітілді

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу