Қазақстанда ең көп пара қайда беріледі және алынады рейтинг

Астана Қазақстандағы парақорлық істерінің саны бойынша көш бастады, деп хабарлайды Tengrinews.kz Finprom.kz сайтына сілтеме жасап.

Астана Қазақстандағы парақорлық істерінің саны бойынша көш бастады, деп хабарлайды Tengrinews.kz Finprom.kz сайтына сілтеме жасап.

Сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтарының жалпы саны азайғанына қарамастан, Қазақстанда парақорлыққа қатысты тіркелген қылмыстық істердің саны өсуін жалғастырып жатыр.

Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің мәліметінше, 2026 жылдың қаңтар-мамыр айларында Қазақстанда парақорлыққа қатысты баптар бойынша 427 қылмыстық іс тіркелген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,7 пайызға артық.

Әңгіме Қылмыстық кодекстің үш бабы бойынша қозғалған істер туралы болып отыр: "Пара алу", "Пара беру" және "Парақорлыққа делдал болу".

Мұндай қылмыстық істердің ең көп саны Астанада тіркелді - 56. 2025 жылдың алғашқы бес айымен салыстырғанда елордадағы көрсеткіш 21,7 пайызға өскен.

Екінші орында 38 іс тіркелген Қостанай облысы тұр. Бір жыл ішінде олардың саны 3,5 есеге өскен. Үздік үштікті Алматы қаласы түйіндеп тұр, мұнда 32 қылмыстық іс қозғалған, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 14,3 пайызға көп.

Парақорлық істері ең аз тіркелген өңірлер: Абай облысы - бір, Ақмола облысы - екі және Батыс Қазақстан облысы - жеті іс.

Тіркелген істер санының ең жоғары өсімі Алматы облысында байқалып, көрсеткіш төрт есеге артқан. Сондай-ақ Қызылорда облысында - 66,7 пайызға және Жамбыл облысында - 61,1 пайызға айтарлықтай өсім тіркелді.

Сонымен қатар бірқатар өңірде парақорлық баптары бойынша қылмыстық істер санының азайғаны байқалады. Мәселен, Солтүстік Қазақстан облысында олардың саны екі еседен астам, Павлодарда - 2,4 есе, Батыс Қазақстанда - 2,6 есе қысқарды. Ең елеулі төмендеу Ақмола облысында тіркелді, онда мұндай істердің саны 13 есеге азайған.

Қазақстанда сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтарының басым бөлігі әлі де парақорлықпен байланысты. Осы жылдың қаңтар-мамыр айларында барлық жемқорлық істерінің 62,9 пайызы - 679-дың 427-сі - негізгі үш баптың үлесіне тиді.

Бұл ретте тіркелген сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтарының жалпы саны 11,1 пайызға төмендеді. Дегенмен, "пара алу" бабы бойынша 11,9 пайызға өсім байқалды.

Сондай-ақ аса ауыр эпизодтардың саны да артты: лауазымдық өкілеттіктерді асыра пайдалану - 20 пайызға, билікті асыра пайдалану - 40 пайызға өсті.

Сонымен бірге бірқатар бағыт бойынша төмендеу байқалады. Парақорлыққа делдал болу туралы істер саны 46,7 пайызға, иемденіп алу және ысырап ету - 47,4 пайызға қысқарды. Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру және кәсіпкерлік қызметке кедергі келтіру жағдайлары екі еседен астам азайған.

Сондай-ақ Finprom.kz мәліметінше, осы жылдар ішінде сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылықтарының саны екі есеге жуық азайғанымен, олардан келген материалдық шығын көлемі ондаған есе өскен.

Егер пандемия жылы парақорлардан келген шығын 8 миллиард теңгеден сәл ғана асса, 2024 жылы бұл сома 110,6 миллиард теңгеге жеткен. Бұл 2024 жылы шенеуніктердің лауазымдық өкілеттіктерін асыра пайдалануы кезінде келтірілген материалдық шығынның бұрын-соңды болмаған көлемімен - 94,6 миллиард теңгемен байланысты.