Қазақстанда психикалық ауытқуы бар науқастар саны күрт өсті

Қазақстанда психикалық ауытқуларға шалдығу көрсеткішінің едәуір өскен. ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, 2021 жылдан 2025 жылға дейін алғаш рет диагноз қойылған пациенттер саны екі есеге жуық өсіп, 8,5 мыңнан 15,5 мың адамға дейін көбейген, деп хабарлайды energyprom.kz.

2026 жылдың бірінші тоқсанында алғашқы сырқаттанушылықтың өсімі өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 15,7%-ды құрады. Көрсеткіш елдің 20 өңірінің 15-інде өскен, ал ең үлкен өсім Батыс Қазақстан (+90,3%), Қызылорда (+49,3%) және Жамбыл (+33%) облыстарында, сондай-ақ Алматы қаласында (+33,8%) байқалды.

Осы ретте Денсаулық сақтау министрлігі Ментальды денсаулықты қорғаудың 2027–2030 жылдарға арналған кешенді жоспарын ұсынды. Ведомство басты назарды емдеуден гөрі профилактикаға аударуды көздеп отыр: психикалық денсаулық мамандары емханаларға интеграцияланып, пациенттің маршруты цифрландырылады.

Балалар мен жасөспірімдер

Алғашқы диагноздардың негізгі өсімі 14 жасқа дейінгі балаларға тиесілі болды — көрсеткіш халықтың 100 мың тұрғынына шаққанда 80,2-ден 147,3-ке дейін өсті (1,8 есе өсім). Сарапшылар мұны тек нақты сырқаттанушылықпен ғана емес, ерте диагностиканың дамуымен және ата-аналардың мұқияттылығымен де байланыстырады. 15–17 жастағы жасөспірімдер арасында да бұл көрсеткіш 46,2-ден 65,9-ға дейін көтерілді. Сонымен қатар, ересек азаматтар арасында аурушаңдық деңгейі 2021 жылмен салыстырғанда төмендеген.

Жалпы статистика және есеп

Жалпы алғанда, 2025 жылы ментальды проблемалар бойынша медициналық көмекке 255,8 мың қазақстандық жүгінген (төрт жылда +9,2%). Диспансерлік есепте 210 мыңға жуық адам тұр.

Оның ішінде:

95,1 мыңы — психоактивті заттарды тұтыну салдарынан болған ауытқулар (соның ішінде 81,3 мың алкогольге тәуелділік және 3,1 мың каннабиноидты тәуелділік жағдайы, бұл көрсеткіш 16,8%-ға өскен);

79,1 мыңы — ақыл-ой кемістігі барлар;

44,4 мыңы — шизофрения және сандырақтау ауытқулары барлар.

Бұл ретте дәрігерлер мынаны баса айтады: қоғамда бұл тақырыптың ұят көрінуіне байланысты нақты цифрлар бұдан да жоғары болуы мүмкін, себебі көптеген азаматтар жеке клиникаларға жүгінуді жөн көреді немесе симптомдарға мүлдем мән бермейді.

Кадрлар мен төсек-орындар

Өтініштердің өсуімен қатар мамандар штаты да көбейді: 2021 жылдан бастап елдегі психиатрлар саны үштен бірге артып, 739-дан 998 адамға жетті. Сонымен бірге стационарлардағы психиатриялық төсек-орындар саны 16,9%-ға азайып (6,2 мыңға дейін), бұл жүйенің емдеудің амбулаториялық моделіне жоспарлы түрде өтіп жатқанын білдіреді.

Бүгін, 12:08