Қазақстанда ұрық патологияларын анықтау көрсеткіші 12,5% ға өсті

Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, ана мен бала денсаулығын сақтау бойынша кешенді шараларды іске асыру туа біткен патологияларды ерте диагностикалауды арттыруға және балалар өлімінің бірқатар көрсеткіштерін азайтуға мүмкіндік берді, – деп хабарлайды Aikyn.kz.

Ведомство мәліметінше, туа біткен даму кемістіктері мен хромосомалық патологиялар нәрестелер өлімі мен балалар мүгедектігінің негізгі себептері болып қалып отыр. Жыл сайын елімізде 400-ге дейін бала хромосомалық аурулармен дүниеге келеді.

Патологияларды ерте анықтау мақсатында алғаш рет медициналық-генетикалық көмектің ұлттық стандарты бекітілді. 19 өңірде «Бір күндік клиникалар» ұйымдастырылып, онда жүкті әйелдер бір сағаттың ішінде ұрықтың туа біткен кемістіктеріне тексеруден өтеді. Есепті кезеңде 100 мыңға жуық жүкті әйелге 500 мыңнан астам медициналық қызмет көрсетілді.

Жасанды интеллект алгоритмдерін қолдана отырып, туа біткен және тұқым қуалайтын патологиялардың QazGenis ұлттық тіркелімі құрылды. Биыл тіркелімді медициналық ақпараттық жүйелермен интеграциялау және отбасылық жұптарды жұлын-бұлшықет атрофиясына скринингтен өткізу жоспарлануда.

Қабылданған шаралар нәтижесінде ұрықтың туа біткен даму кемістіктерін анықтау көрсеткіші 12,5%-ға артты; Даун синдромымен туған балалар саны 12%-ға азайды (жылына 373 жағдайдан 296 жағдайға дейін); туа біткен патологиялар салдарынан болатын мүгедектік 7%-ға қысқарды.

Феталдық хирургияны дамыту нәтижесінде 99 болашақ нәрестенің өмірі сақталып, көпұрықты жүктіліктің 82 жағдайы сәтті босанумен аяқталды.

Сонымен қатар, медициналық-санитариялық алғашқы көмек (МСАК) деңгейі күшейтілуде. 2024 жылы МСАК ұйымдарында 352 педиатриялық бөлімше ашылды. 2025 жылдан бастап 336 даму және ерте араласу орталығы жұмыс істеп, онда 72 мыңнан астам балаға консультация берілді. Даму бұзылыстарын анықтау көрсеткіші 21,5%-ға өсіп, 35,9 мың жағдайға жетті, ал психологиялық-медициналық-педагогикалық комиссияларға жолдама саны екі еседен астам артты.

Елімізде сондай-ақ отбасыларды бақылаудың әмбебап-прогрессивті моделі бойынша жұмыс істейтін 4 мыңға жуық патронаждық мейіргер қызмет атқарады. Халықаралық деңгейдегі жаттығушылар даярланып, 2,5 мың маман оқытылды. Патронаждық есепке алу GPS-навигация және фотофиксация қолдана отырып, цифрлық форматқа көшірілді.

Нәтижесінде, үй жағдайындағы балалардың өлімі 22%-ға төмендеп, ауыр жағдайда кеш емдеуге жатқызу 5%-ға қысқарды.

2025 жылы баланың туғаннан 18 жасқа дейінгі денсаулығын мониторингтеуді, вакцинациялаудың есебін және балабақша мен мектепке қабылдауға арналған электрондық паспортты қамтитын цифрлық бала бейіні енгізілді.