Қазақстанның үш қаласында пилотсыз автокөліктерге байланысты таңбалар мен белгілерді өзгерте бастайды толығырақ

Қазақстанда пилотсыз таксилер мен жеткізушісіз-дрондарды іске қосу дайындалып жатыр. Осы мақсатта үш қалада жол таңбалары, белгілер өзгертіледі. Бұл туралы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі толығырақ мәлімет берді, деп хабарлайды Tengri Auto.

Қазақстанда пилотсыз таксилер мен жеткізушісіз-дрондарды іске қосу дайындалып жатыр. Осы мақсатта үш қалада жол таңбалары, белгілер өзгертіледі. Бұл туралы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі толығырақ мәлімет берді, деп хабарлайды Tengri Auto.

Жүргізушісіз таксилер мен дрондар қай жерде іске қосылады?

Бірінші кезеңде жүргізушісіз таксидің тест жобасын Астана, Алматы және Қосшы бағытында іске қосу жоспарланған. Мұндай көліктердің нақты қай жерде, қай бағыттар бойынша жүретіні және олардың жалпы саны қанша болатыны әлі шешілген жоқ. Бұл параметрлер пилоттық бағдарлама бекітіліп, технологиялардың дайындығы тексерілгеннен кейін, сондай-ақ әкімдіктер және нарық қатысушыларымен келісілген соң анықталады.

Жеткізуші-дрондарға келетін болсақ, қазір мұндай жоба Алматыда жүзеге асырылып жатыр.

Пилоттық жобаның параметрлері қазақстандық және халықаралық компанияларды қоса алғанда, нарық қатысушыларымен бірлесіп пысықталып жатыр.

Қауіпсіздік қалай қамтамасыз етіледі?

Жүргізушісіз көлікті кезең-кезеңімен енгізу көзделіп отыр. Дрондар үшін де тестілік іске қосу қарастырылған. Негізгі басымдық — қауіпсіздік және заңнама талаптарын сақтау.

Қалаларда іске қосу алдында бірқатар міндетті кезеңдер өткізіледі:

арнайы полигондардағы сынақтар; жол инфрақұрылымын тексеру (таңбалар, белгілер, бағдаршамдар, цифрлық карталар); қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін растау; түрлі жол жағдайларындағы тәуекелдерді бағалау; пилоттық жоба кезінде тұрақты бақылау мен мониторинг жүргізу.

«Бірінші кезеңде салонда стандартты емес немесе қауіпті жағдай туындағанда басқаруды бірден өз қолына ала алатын резервтік жүргізуші болады», — деп атап өтті ведомстводан.

Егер жүйе өзінің қауіпсіздігін және іркіліссіз жұмысын көрсетсе, болашақта толықтай жүргізушісіз режимге көшу мүмкін болады — бұл кезде салонда жүргізуші болмайды, бірақ тұрақты қашықтан бақылау сақталады.

«Жоба пилоттық режимде іске асырылуда және операторлар, инженерлер мен мониторинг қызметтері тарапынан тұрақты бақылауды көздейді. Жүйеде төтенше жағдайлар сценарийлері қарастырылған: қауіпсіз режимге көшу, қашықтан араласу немесе тоқтату», — деп хабарлады министрліктегілер.

Қаладағы дрондардың ұшуын бақылаудың нақты ережелері кейінірек анықталады.

Жол-көлік оқиғасы болған жағдайда кім жауапты болады?

Жол-көлік оқиғасы немесе өзге де инциденттер орын алған жағдайда жауапкершілік қатысушылар арасында — оператор, көлік иесі және өндіруші — әрқайсысының рөліне байланысты бөлінеді.

Министрліктің мәліметінше, қазіргі уақытта тиісті нормативтік-құқықтық база әзірленіп жатыр. Қажетті құжаттардың нақты қашан қабылданатыны әлі белгісіз. Бұл келісу процестері мен пилоттық жобаның қалай өтетініне байланысты болады.

Жол инфрақұрылымы қалай өзгереді?

Жобаны іске қосу үшін жол инфрақұрылымын бейімдеу қажет болады. Атап айтқанда, мынадай жұмыстар жоспарлануда:

қосымша жол таңбаларын салу; жаңа жол белгілерін орнату; жолаушыларды отырғызу және түсірудің арнайы аймақтарын құру; көше-жол желісінің басқа да элементтерін қосу.

Инфрақұрылымды дайындау бойынша негізгі жұмыстарды Астана мен Алматы әкімдіктерімен бірлесе отырып, 2026 жылдың I тоқсанында жүргізу жоспарланған.

Қашан іске қосылады?

Жүргізушісіз таксилерді сынақтан өткізу әлі басталған жоқ — жоба бағдарламаны дайындау және бекіту сатысында тұр. Ол бекітілгеннен кейін нақты аймақтар, шарттар мен іске қосу форматы анықталады.

Такси бойынша пилоттық жоба шамамен 3 жылға есептелген. Ал дрондар бойынша жақын арада Алматыда сынақ ұшулары күтілуде.

Жоба әрі қарай қалай дамиды?

Жобаны бүкіл ел бойынша масштабтау туралы шешім пилоттық жоба аяқталғаннан кейін қабылданады. Ол үшін технологияның қауіпсіздігі, тиімділігі мен тұрақтылығы бағаланады, сондай-ақ инфрақұрылым мен реттеу ережелері жетілдіріледі.

Нақты мерзімдер әзірге аталған жоқ.

Тест режимінде іске қосуды кім қаржыландырады?

Жобаны іске асыру бюджет қаражаты есебінен жүргізілмейді. Оны қатысушы жеке компаниялар есебінен қаржыландыру жоспарлануда.

Бірінші кезеңде жүргізушісіз технологияларды қолдану мына бағыттарда жоспарланған:

қалалық мобильділікте (жүргізушісіз такси); логистика мен жеткізуде (дрондар).

Мұндай технологияларды мемлекеттік сервистерде қолдану әзірге жоспарда жоқ.

Мән-жайы

Қазақстанда жүргізушісіз көлікті іске қосу туралы бұған дейін үкіметте мәлімделген болатын.

31 наурызда өткен үкімет отырысында премьер-министрдің орынбасары — жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев елімізде жүргізушісіз басқарылатын автомобильдерді сынақтан өткізу.

Мәдиевтің айтуынша, жоба халықаралық технологиялық компаниялардың қатысуын көздейді, ал оны іске асыру мерзімі 2026 жылдың екінші тоқсанына жоспарланған.

Бұдан бөлек, Қазақстанда қазірдің өзінде жеткізуші дрондарды енгізу бойынша пилоттық жоба жүзеге асырылып жатыр — ол жеке бастама аясында іске қосылуда.

Министрдің сөзінше, мұндай жобалар қалалық мобильділік пен логистиканың жаңа үлгілерін сынап көруге мүмкіндік береді.

Жүргізушісіз такси: толық мәлімет

Осы жылдың наурыз айында премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев Қазақстанда ұшқышсыз аэротаксилерді енгізу жоспарлары туралы айтқан болатын. Оның сөзінше, мұндай аппараттар сағатына 300 шақырымнан астам жылдамдықпен ұша алады және жолаушыларды, мысалы, Алматы әуежайынан Медеуге дейін небәрі 10–12 минутта жеткізеді.

Бозымбаев Қазақстанның қазірдің өзінде америкалық Joby компаниясынан аэротакси сатып алу мәселесін қарастырып жатқанын, алайда бастапқы кезеңде қытайлық өндірушілермен де ынтымақтастық жоспарланғанын атап өтті. Алдағы уақытта өндірісті ел ішінде оқшаулау (локализация) мүмкіндігі де жоққа шығарылмайды.

Ол Қазақстанның артықшылығы ретінде бос әуе кеңістігінің болуын және құрылыс тығыздығының салыстырмалы түрде төмендігін атап өтті, бұл мұндай технологияларды енгізуді жеңілдетеді.

Вице-премьердің айтуынша, аэротаксилерді жолаушыларды да, жүктерді де тасымалдау үшін пайдалануға болады. Олар үшін ұшу мен қонудың нақты кестесін, сондай-ақ нормативтік базаны әзірлеу жоспарлануда. Тиісті ережелерді осы жылдың өзінде бекіту көзделіп отыр.

Жоба туристік әлеуетті дамытудың бір бөлігі ретінде қарастырылуда. Болжам бойынша, өңірдегі туристер ағыны 8 миллион адамға жетуі мүмкін, сондықтан аэротаксилерді енгізу Алатау мен Алматыны қоса алғанда, негізгі лоциялардың қолжетімділігін арттыруы тиіс.

Бозымбаевтың айтуынша, аэротакси пилоттық жобаларын іске қосу алдағы 2–3 жылда күтілуде.

Қазақстандағы жүргізушісіз көліктердің болашағы

2025 жылғы желтоқсанда көлік министрі Нұрлан Сауранбаев Қазақстан қазірдің өзінде ұшқышсыз көліктер үшін инфрақұрылым дайындап жатқанын мәлімдеді. Оның айтуынша, e-Joldar жүйесі аясында жолдардың цифрлық төлқұжаттары жасалуда, бұл болашақта автономды автомобильдерді.

Сауранбаев жолдардың ондаған жылдар алға есептеліп салынып жатқанын, сондықтан оларды жобалау кезінде ұшқышсыз көліктерге арналған стандарттар ескеріліп жатқанын хабарлады. Министрдің болжамынша, 2036 жылдан 2040 жылға дейін жүк тасымалы электрлі және жүргізушісіз автопойыздарға ауысуы мүмкін.

Сонымен қатар, Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақ аясында өткізу пункттерінде пилотсыз жүк көліктерін пайдалану бойынша пилоттық жобаны қарастыруда. Бұл адам факторын жою есебінен тасымалдауды бірнеше есе жеделдетуге және оның құнын төмендетуге мүмкіндік береді деп күтілуде.

Көлік министрлігінің жоспарына сәйкес, ұшқышсыз жүк көліктері қатысатын алғашқы ірі жобалар 2027 жылы-ақ басталуы мүмкін. Сондай-ақ жүргізушісіз таксилер мен аэротаксилерді іске қосу үшін заңнамалық база дайындалуда.

Автономды жүргізу технологиялары мен ұшқышсыз көлік құралдары кейбір елдерде белсенді дамып жатыр. Бұған дейін біз Қазақстанның ұшқышсыз көліктерді енгізу бағытында неліктен әлі де айтарлықтай қадамдар жасамай отырғаны туралы жазған болатынбыз.