Қоғамның сауалдары және мемлекеттің жауаптары саясаттанушы Каспийдегі қасірет туралы пікір білдірді

Каспийдегі қайғылы оқиға мұндай жағдайларда коммуникациялық аспектінің рөлі зор екенін көрсетті, сондықтан мемлекет үшін ақпараттық кеңістікте бастаманы қолға алу маңызды болды – саясаттанушы Ғазиз Әбішев осындай пікір білдірді, деп хабарлайды Tengrinews.kz.

Сарапшы осы күндердегі жаңалықтар таспасы мен әлеуметтік желілердегі жазбаларға талдау жасады. Оның пікірінше, алтыншы күнге қарай, яғни 29 қыркүйекте, жағдайды қайғылы оқиғадан кейінгі алғашқы үш күнмен салыстырғанда басқаша бағалауға болады.

"24–25 қыркүйекте ақпараттық ахуал, ең алдымен, алаңдаушылық туғызды, кей жерлерде дағдарыстық сипатта болды. Қоғамды мазалаған басты сұрақтар: қанша адам қаза тапты, кімдер табылды, оқиға орнында не болып жатыр, әскери қызметшілер қайда, құтқарушылар мен мемлекет не істеп жатыр дегенге саяды. Әскерилер тиісті деңгейде коммуникация орната алмады", - деп есептейді Әбішев.

Оның пайымдауынша, 26 қыркүйекте күн тәртібі күрт өзгерді – ол нақтырақ әрі мазмұнды бола түсті. Басты сұрақтар "не болды?" дегеннен "неге бұлай болды?" және "бұдан былай не істеледі?" дегенге ауысты.

Мемлекеттік күн тәртібінің өзгеруіндегі шешуші күн 27 қыркүйек болды, бұл күні Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев негізгі тезистерді жариялады.

"Мемлекет басшысы қайғылы оқиғаға баға беріп қана қоймай, оны армиядағы жүйелі кемшіліктермен байланыстырды, Қорғаныс министрлігі басшылығын ауыстырды және он күн ішінде әскери реформаның нақты жоспарын дайындауды тапсырды. Қойылған міндеттер қатарында қорғаныс шығындарының тиімділігі, кадрлық іріктеу жүйесін өзгерту, басқаруды жаңғырту, цифрландыру, кәсіби даярлық және әскери қызметшілердің қауіпсіздігі бар", - деп атап өтті саясаттанушы.

Келесі күні мемлекет коммуникацияда жаңа шеңбер қалыптастыра бастады, дейді Әбішев. Ол былай көрініс тапты: "қайғылы оқиға болды – мемлекет жүйелі қорытынды жасады – Президент реформа жүргізу туралы шешім қабылдады".

"Атап айтқанда, мемлекеттің жедел ғана емес, жүйелі шаралар қабылдап жатқаны көпшілікке түсіндірілді. Бұл ретте вице-президенттің Мемлекет басшысының жүйелі шешімдері мен тапсырмаларының қисынын – зардап шеккендерге көмек ұйымдастыру, объективті тергеу, кадрлық тағайындаулар және армияны реформалау туралы шешімді түсіндірген жазбасын айта кеткен жөн", - деді Әбішев.

Оның пікірінше, мемлекет бастаманы өз қолына алып, жаңа күн тәртібіне көшуді аяқтады. Бұл ретте сарапшы Threads желісінде әлі де "жергілікті шайқас" жалғасып жатқанын айтады. Алайда мұнда да алғашқы эмоционалдық есеңгіреуден мемлекет пен жекелеген қоғамдық тұлғалардың іс-әрекетін бағалауға көшу байқалады.

Дегенмен, Әбішев қазір мемлекеттің ақпараттық артықшылықтары әлдеқайда көп екенін атап өтті. Қайғылы оқиғаның бірінші күні, 24 қыркүйекте мемлекет негізінен жедел әрекет ету жағынан басым болды. Ал алтыншы күнге қарай, 29 қыркүйекте мемлекеттің дәлелдер мен атқарылған жұмыс нәтижелерінің бүкіл спектрі бойынша артықшылығы болды.

Саясаттанушы бұл уақытқа қарай қайғылы оқиғаның нақты ауқымы анықталғанын, іздестіру операциясы аяқталғанын, отбасыларға мемлекеттік қолдау көрсетілгенін, күдіктілер анықталғанын және қылмыстық тергеу жалғасып жатқанын түсіндірді. Президент жағдайға жария түрде баға беріп, кадрлық шешімдер қабылдады, жаңа Қорғаныс министрі тағайындалды. Қорғаныс министрлігінде кешенді тексеру басталып, Мемлекет басшысы армияны реформалау бойынша нақты тапсырмалар берді, нақты он күндік мерзімді белгілеп, реформаның бағыттарын айқындады.

"Мұның бәрі мемлекеттің ресми реакцияның мән-мағынасын және болған жағдайды қоғамдық түсіндіруді бақылауда ұстау қауқары едәуір артқанын көрсетеді. Қазір билік 24-25 қыркүйектегідей қорғаныс позициясында емес, Президенттің 27 қыркүйектегі шешімдерінен кейін айтарлықтай бастамаға ие болып отыр", - деп атап өтті Әбішев.

Бұл ретте сарапшы Ақорда алдағы уақытта осы бастаманы сақтап қалып, оны реформа нәтижелерін қоғамның тұрақты түсінуіне айналдыруы керек деп есептейді.

"Мемлекеттік органдар Президент тапсырмаларының орындалу барысын қоғамға көрсете отырып, өздерінің кәсіби біліктілігін дәлелдеуі тиіс. Сонда мемлекет қоғамдық күн тәртібін қалыптастыруды жалғастырып қана қоймай, сенім рейтингін де арттыра алады", - деп түйіндеді саясаттанушы.

24 қыркүйекте Маңғыстау облысында әскери-теңіз жаттығулары кезінде әскери қызметшілер Каспий теңізінде суға ағып кеткен. Олар Каспий теңізі жағалауында оқу-жауынгерлік тапсырмаларды орындап жатқанда, ауа райы күрт бұзылып, жел күшейген.

Бастапқыда 19 әскери қызметші суға кеткені хабарланған болатын. Кейін Маңғыстау облысының әкімдігі 17 адам екенін нақтылады.

Қайғылы оқиғаны тергеу үшін Үкіметтік комиссия құрылды. Оны премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев басқарады. Комиссия қайғылы оқиғаның себептерін анықтап, қаза тапқандардың отбасыларына көмек көрсетуі тиіс.

Әскери қызметшілердің қаза болу дерегі бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталды. Бұл туралы Бас прокуратура хабарлады. Тергеушілер оқиғаның барлық мән-жайын анықтап жатыр.

ҚР Қарулы күштері Әскери-теңіз күштері бас қолбасшысының бірінші орынбасары, екі әскери бөлім командирі, сондай-ақ теңіз жаяу әскері ротасы мен катер командирлері ұсталды.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қаза тапқан әскери қызметшілердің туған-туыстарына көңіл айтты. Мемлекет басшысы 25 қыркүйекті жалпыұлттық аза тұту күні деп жариялады.

25 қыркүйекте Маңғыстау облысында Каспий теңізінде суға ағып кеткен тағы екі әскери қызметшінің мәйіті табылды. Осылайша, қаза тапқандар саны 14 адамға жетті.

Сол күні Қорғаныс министрлігі Каспий теңізінде іздестіру операциясы аяқталғанын хабарлады.

27 қыркүйекте Дәурен Қосанов Қорғаныс министрлігінің басшысы қызметінен босатылды. Бұл лауазымға Айдос Мырзахметов тағайындалды.

Сол күні Тоқаев Қорғаныс министрлігінің басшылық құрамымен кеңес өткізді. Президент армиядағы жүйелі проблемалар туралы айтып, қорғаныс ведомствосында кешенді тексеріс жүргізуді және Әскери реформа жоспарын дайындауды тапсырды.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз