Сәбіз экспортына шектеу қойылуы мүмкін

Елімізде сәбіз экспортына үш айлық уақытша шектеу енгізілуі мүмкін. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, шараның мақсаты – азық-түлік тапшылығын болдырмай, бағаны тұрақты ұстау. 

Дегенмен Павлодар облысының фермерлері сәбізге сұраныс қазірдің өзінде төмендеп кеткенін алға тартты. Ал экспорт шектелсе өнімді өткізу тіптен қиындайды дейді олар. Мәселеге Мәжіліс депутаттары да назар аударды. 

Өңірде сәбіз өсіретін шаруашылықтар өте көп. Қоймаларда өнімнің жеткілікті көлемі сақтаулы. Әдетте артық өнім экспортқа шығарылатын. Биыл өнімге сұраныс болмай тұр. Мұны ауылшаруашылық саласының басшылығы да жоққа шығармады.
Әділ Исин, Ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы:

- Бүгінгі таңда көкөніс қоймаларында сатуға арналған 64 мың тонна сәбіз сақталған. Шаруашылықтардың тізімі де қолымызда бар. Сол 64 мың тонна өнімнің 30 мың тоннадан астамы тоңазытқыш жабдықтарымен қамтамасыз етілмеген көкөніс қоймаларында сақталуда. Ақпан айының соңына қарай өнім сапасы төмендеп, бұзыла бастайды.
Зейнолла Сәлменбаев сәбізді логистикалық тұрғыдан жақын орналасқан Ресейдің Новосібір, Кемерово, Омбы, Томск қалаларына жөнелтіп келген. Аталған бағыттарға дейінгі арақашықтық шамамен 500–600 шақырым. Қазіргі таңда сәбіз экспортына шектеу қою мәселесі қарастырылып жатыр. Фермер жағдай осылай жалғаса берсе, егіс алқаптарының көлемін қысқартуға тура келетінін айтады

Зейнолла Сәлменбаев, шаруа қожалығының басшысы:

- Біз 200 гектар салатынбыз енді мүмкін 50 гектар саламыз, көп салуға біздің шамамыз келмейді. Біз қазір сәбізді 70-80 теңгеден беріп жатырмыз. Дүкенге барсаң, сәбіз 170-180 теңге тұрады. Өндірушімен алушының ортасында делдалдар тұр ғой.

Мәжіліс депутаты Нұржан Әшімбетов экспортқа салынған тыйымдардың ел экономикасына теріс әсер ететініне сенімді. Оның айтуынша, бұл Қазақстанның Еуропа мен Азия нарығындағы үлесін азайтады.

Нұржан Әшімбетов, ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты:

- Ол экспорт деген білесіздер бүгін бар, ертең жоқ. Бүгінгі күні біз катопты да сәбізді де көбінесе Өзбекстан мемлекетіне экспорттаймыз. Бізде Ресей Федерациясымен бәскелестік бар. Егер біз сатпайтын болсақ, ол жерге өнім Ресейден барады да содан кейін біздің көрші мемлекет соған үйреніп алады. Қазақстан біресе ашады, біресе бермейді сондай жүріп жатса ертеңгі күні біз экспорттай алмаймыз. Ондай фактілер бүгінгі күні де бар. 

Мәжіліс депутатының айтуынша, шектеулер тек азық-түлік қауіпсіздігіне нақты қауіп төнген жағдайда ғана енгізілуі тиіс. Ал күзде мол өнім жинап, рекордтық көрсеткішке қол жеткізген шаруалар шыққан шығынды ақтай алмай қаламыз деп қауіптенеді. 

Авторлары: Қарлығаш Қасиетова, Марат Игіліков, Дәулет Қошқарбаев