Тәуелсіздік және ұлттық мәдениет

Азаттыққа қол жеткізген алты алаштың мәдениеті мен өнері де өзгеше өрістеді.

Қазақ мәдениеті үшін жаңа кезең басталды. Ұмыт қалған мұрамыз жаңарды. Елде маңызды межелер қолға алынып, мәдениетіміз қайта түледі.

Тәуелсіздікке қол жеткізгеннен кейін сөзсіз қазақ мәдениеті үшін жаңа кезең басталды. Ұмыт болған жәдігерлер қайта жаңғырды, қазақтың сөзі мен өнері төрге озды. Тарих болып, тасада қалған барлық мұраларымыз шетінен аршыла бастады. Алғаш болып қолға алынған "Мәдени мұра" мемлекеттік бағдарламасы. 2004 жылы президент жарлығымен бекітілген маңызды құжат Қазақстанның әлемдік өркендеуінің дәлелі.

Баянғали Әлімжанов, ақын, жазушы:

- Тәуелсіз мемлекет болып, әлемнің картасында Қазақстан деген жеке ел, тәуелсіз ел болып, өз Туың желбіреп тұру, өзінің Әнұраны шырқалып тұру деген – бұл саналы адам үшін асқан бақыт. Осының қиындығына да, халыққа айттық, көнейік осының барлығына. Біз енді Тәуелсіздіктің жақсылығын көрейік деп. Патриот адам өз халқын сүйеді. Халқын сүйген адам халқына не тілейді? Бақыт, береке тілейді, табыс тілейді, жақсылық тілейді. Ал ол қайда болады? Ол бейбіт елде болады. Ең бірінші бейбіт елде болады. 

Кеңестік жүйе құлдырағаннан кейін егемендікке қол жеткізген алғашқы жылдары еліміздің дамуының әр саласында, соның ішінде мәдениет саласында айтулы дағдарыстар белең алды. Бірінші кезекте мемлекет ретінде қалыптасуымыз қажеттілігін көрсетті. Мәдени ордаларды салу, театрлар жұмысын жандандыру шаралары күн тәртібінен түспеді. Бірі бас қала төрінен  "Астана Опера" Мемлекеттік опера және балет театры бой көтерді. Теңдессіз ғимарат әлемдегі ең бір техникалық жарақтандырылған сахналардың қатарына енді.

"Астана Опера" ұжымы жуырда ғана Оман жұртшылығын таңдай қақтырды. Елордалық ұжым Маскат Корольдік опера театрында Ролан Петидің "Коппелия" балетін сахналады. Екі күн ішінде әуезді қойылымды екі мыңнан аса көрермен тамашалады. Иронияға толы туынды «Астана Опера» репертуарына 2019 жылы енген. Содан бері труппаның сүйікті қойылымдарының біріне айналды. Маэстро Руслан Баймурзин жетекшілік еткен оркестр балеттің драматургиясын тереңдетіп, әсерлі музыкалық атмосфера қалыптастырды, дейді Оман жұртшылығы.

Оман, Маскат 

Айхан Тураль, көрермен:

- Керемет қойылым үшін алғыс білдіремін. Бұл менің Астана Операны алғаш көруім емес. 2019-2020 жылдары Қазақстанда тұрдым. Сол кезде Астана Операны көрген едім. Бұл мен үшін өте керемет тәжірибе болды. Сондықтан, осының жалғасы ретінде халықаралық тәжірибеде бүгінгі тамаша қойылымнан алған әсерім ерекше. Артистер, музыка, оркестр бәрі тамаша. Шығармашалық топқа тек сәттілік тілеймін. Халықаралық деңгейдегі толағай табыс тілеймін.

2025 жыл Қазақстанның мәдени өмірі үшін айрықша кезең болды. Мәселен, бірқатар маңызды мерейтойлық даталармен ерекшеленді. Ұлы Жеңістің 80 жылдығы, Қазақстан Республикасының Конституциясына 30 жыл, Мемлекеттік егемендік туралы Декларацияға 35 жыл, Абай Құнанбайұлының 180 жылдығы, Бауыржан Момышұлының 115 жылдығы, Нұрғиса Тілендиев пен Әбілахат Есбаевтың 100 жылдықтары атап өтілді. Қазіргі таңда мәдени мұраны цифрландыруға ерекше көңіл бөлініп отыр. Цифрлық дәуірде оны сақтау мен насихаттаудың жаңа мүмкіндіктері ашылуда. Елдің ірі музейлерін біртұтас цифрлық кеңістікке біріктіретін "E-Museum" виртуалды музейлер желісі іске қосылды. Жоба аясында 284 музей, 65 мың экспонат, оның ішінде 3D форматтағы 250 артефакт қамтылған. 

Кәмшат Мұхамеджан