Жіптен өрілген өнер: Алматыда Бәтима Зәуірбекованың туындылары көрсетіледі

Бәтима Зәуірбекова қазақстандық гобелен өнері мектебінің негізін қалаушылардың бірі болды және жарты ғасырдан аса уақыт бойы дәстүрлі ою-өрнектер, дала бейнелері мен ұлттық мәдениет заманауи сипат алған өнер саласында еңбек етті. Биыл суретшінің туғанына 80 жыл толады.

Мерейтойға орай Әбілхан Қастеев атындағы Қазақстан Республикасының Мемлекеттік өнер музейінде оның 80-нен аса туындысы - музей қоры мен отбасылық архивтен алынған гобелендер, кескіндеме және графикалық жұмыстары жинақталады, - деп хабарлайды Tengri Life.

Қазақстанда гобелен өнері мектебі қалай пайда болды?

Гобелен - арнайы станокта жіптер көмегімен тоқылатын бейнелі кілем, көркем сурет. Қазақстанда бұл бағыт XX ғасырдың екінші жартысында белсенді дами бастады.

Жергілікті суретшілер кілем тоқу дәстүрлерін, киіз басу өнері мен халық шығармашылығының өзге де түрлерін заманауи өнер тәсілдерімен ұштастыра отырып, қайта жаңғыртты.

Осылайша, ұлттық мотивтерді, дәстүрлі ою-өрнекті және жаңа көркемдік тілді біріктірген қазақстандық гобелен өнері мектебі бірте-бірте қалыптасты.

Бұл бағыттағы негізгі тұлғалардың бірі Бәтима Зәуірбекова болды.

Ол - Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері және Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты. Оның 50 жылдан аса шығармашылық жолы қазақ гобелен өнерінің дамуымен тығыз байланысты.

Бәтима Зәуірбекова. Фото: Әбілхан Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейі

Зәуірбекова өз шығармаларында ұлттық мәдениетке, дәстүрлі бейнелер мен ою-өрнектерге жүгінгенімен, оларды заманауи суретші ретінде өңдеп, жаңаша ұсынды.

Көрмеде оның шығармашылығын тек қазақстандық сәндік-қолданбалы өнер аясында ғана емес, сонымен қатар модернизм кескіндемесімен және әлемдік өнер дәстүрлерімен кеңірек үндестікте қарастыру ұсынылады.

Ясауиден бастап үй бейнесіне дейін

"Мұра жіптері" экспозициясы үш кеңістікке бөлінеді.

Маршрут музейдің тұрақты коллекция залынан басталады. Мұнда Зәуірбекованың жұмыстары сәндік-қолданбалы өнер үлгілерімен қатар қойылады - бұл тәсіл оның өзіндік көркемдік тілінің қандай дәстүрлерден бастау алғанын көрсетуі тиіс.

Фото: Әбілхан Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейі

Суретші шығармашылығында жиі кездесетін маңызды бейнелердің бірі - Қожа Ахмет Ясауи кесенесі.

Көрме павильонының еңселі қабырғалары кесене сәулетін еске түсіреді. Сонымен қатар, бұл кеңістік үй, пана және қасиетті орын ретінде ойластырылған.

Осы арқылы Зәуірбекова жұмыстарындағы бірнеше тұрақты тақырыптар - адам мен табиғаттың байланысы, материалдық әлемнің киелілігі және қолөнердің маңызы ашылады.

Жұмыстарды әртүрлі тұстан тамашалауға болады

Екінші залда туындылар стилистикасы мен суретші шығармашылығының жекелеген бағыттары бойынша бірнеше тақырыптық аймаққа біріктіріледі.

Мұнда қатаң белгіленген бағыт болмайды. Келушілерге қозғалыс бағытын өздері таңдап, жұмыстарға әртүрлі қырынан қарауға мүмкіндік береді.

Кеңістіктің тағы бір элементі - экспозицияны сүйемелдейтін әуен болмақ.

Шаңырақ және әйел бейнелері

Қорытынды зал Бәтима Зәуірбекова шығармашылығындағы әйел бейнесіне арналады.

Кеңістіктің ортасында шаңырақ болады. Оның айналасында ұлттық киімдегі қазақ әйелдерінің портреттері орналастырылады.

Осы бейнелер арқылы экспозиция авторлары отбасы, өмірдің жалғастығы және ұрпақтар сабақтастығы тақырыптарын қозғайды.

Фото: Әбілхан Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейі

Сондай-ақ осы залда архив суреттер мен Зәуірбекова туралы деректі фильмді тамашалауға болады.

Кеңістіктің бір бөлігі интерактивті форматта жасалады: келушілерге тоқу станогында жұмыс істеп көруге және гобеленнің қалай жасалатынын өз көзімен көруге мүмкіндік беріледі.

Көрме қорытындысында тек Бәтима Зәуірбекова туралы ғана емес, Қазақстанда дәстүрлі қолөнердің бірте-бірте заманауи өнердің дербес бағытына қалай айналғаны туралы сыр шертеді.

Бәтима Зәуірбекова. Фото: Әбілхан Қастеев атындағы Мемлекеттік өнер музейі

Суретшінің осыдан ондаған жыл бұрын жасалған гобелендері бүгін де өзектілігін жоғалтпаған - шаңырақ, жады, ұлттық мәдениет және ұрпақтар байланысы тақырыптарын арқау етуін жалғастырып жатыр.

"Мұра жіптері" көрмесі 25 қыркүйек пен 8 қараша аралығында өтеді.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу