Жұмыскер құқығын қорғау күшейтілді: Жаңа заңдағы негізгі өзгерістер қандай

Басты өзгерістердің бірі – жұмыста нақты еңбек қатынастарының белгілері байқалса, азаматтық-құқықтық шарт қолдануға тыйым салынады.

– Көптеген жұмыс берушілер әлеуметтік төлемдерден жалтару мақсатында еңбек шартының орнына азаматтық-құқықтық шарт жасасуды әдетке айналдырып келген. Нәтижесінде қызметкерлер демалыссыз, емдемақысыз және зейнетақы жарнасыз қалатын. Жаңа заңға сәйкес, егер жұмыста нақты еңбек қатынастарының белгілері байқалса, азаматтық-құқықтық шарт қолдануға тыйым салынады. Бұл мыңдаған қазақстандыққа әлеуметтік кепілдіктерді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, – деп жазды депутат өзінің Telegram-парақшасында.

Бұл ретте азаматтық-құқықтық шарт тек бір реттік немесе нақты нәтижеге бағытталған жұмыстар үшін ғана сақталады. Мысалы, сайт жасау, кеңсе жөндеу, аударма қызметі немесе бір реттік тренинг өткізу сияқты іс-шараларда қолданылады.

Сонымен бірге, депутаттың пікірінше, бір кәсіпорында, бір лауазымда отырған шетелдік пен жергілікті маманның жалақысында жер мен көктей айырмашылық болмауы тиіс. Енді ұжымдық шартта бір лауазым бойынша ең төменгі және ең жоғары жалақының арақатынасы нақты белгіленеді.

Одан бөлек, жұмысшыны «кінәлі» қылып шығаруға жол берілмейді. Қызметкердің «абайсыздығы» болған күннің өзінде, оның жауапкершілігі 25 пайыздан аспайтын болды. Бұл жұмыс берушіні қауіпсіздікті күшейтуге міндеттейді.

– Енді жазатайым оқиғаны тергеу ашық болады. Қазір өндірістегі жарақатты жұмыс берушінің өзі құрған комиссия тексереді. Бұл субъективті шешімдерге алып келетін. Жаңа заң бойынша, комиссия құрамына тәуелсіз медиаторлар, адвокаттар немесе зардап шегушінің туыстары қатыса алады. Жарақат дәрежесін анықтаудың бірыңғай стандарты да ескірген. Бүгінде дәрігерлер 1994 жылғы ескірген ұсыныстарды қолданады. Соның кесірінен бір жарақат бір жерде «ауыр», екінші жерде «жеңіл» деп бағалануы мүмкін. Осы себепті Денсаулық сақтау министрлігі халықаралық стандартқа сай (Франция, Канада үлгісімен) бірыңғай қағидалар бекітеді. Өтемақы әділ төленуі қажет, – дейді А. Аймағамбетов.

Айта кетейік, Астанада еңбекті қорғауға арналған халықаралық конференция және көрме өтеді.