Qazaq24.com
Qazaq24.com
close
up
RU
Menu

Доллар үздік ондыққа әрең ілінді: Әлемдегі ең қымбат валюталар тізімі

Блогер Қайсар Қамза Қазақстанға қайтарылды прокуратура мән жайды ашты

Павлодарда кәмелетке толмағандарға алкоголь сатқандар жауапқа тартылды

Алматы полициясы Канье Уэсттің жанкүйерлерінt ескерту жасады

Қазақстандықтардың зейнетақы жинағы 4,08 трлн теңгеге өсті БЖЗҚ себебін атады

Полицей мен ТЖД қызметкері балаларды құтқарып қалды

Анасы ұлына түсінде көрген есімді беріп, Норвегияда түрмеге жабылды

Сандуғаш Дүйсенова Бажкенованың ақпаратты қалай бұрмалағанын айтып берді

Алматы мен Астанада қолайсыз метеорологиялық жағдай қалыптасады

Еліміздегі ежелгі қалалардың бірі қайта жаңғыртудан өтіп жатыр

Құрылтай сайлауы: теледебат қалай өтті

Әділет партиясы ауылдағы табыс табу мүмкіндігін арттырмақ

Су жүйелерін жаңғыртуға 1,4 млрд теңге бөлінді

Футболдан ұлттық құраманың бас бапкері лауазымына кандидат белгілі болды

Астанада жұмыс беруші өтемақы төлеуден бас тартып, айыппұл арқалады

Польша министрі Ресей зымырандарын Украина аумағында қағып түсіру мәселесін көтерді

ІІМ “Кітап оқитын ұлт” республикалық жобасын іске асыруға қосылды

Ақ жол партиясы Өнер музейінің ұжымымен кездесті

Сауалнама: азаматтардың 71% ы сайлауда дауыс беруді өзінің азаматтық парызы санайды

Алматыда атақты муралдың үсті бояп тасталды әкімдік себебін түсіндірді

Жылу соққысы: алғашқы белгілері және алғашқы көмек, аптап ыстықта адамды қалай құтқару керек

Жылу соққысы: алғашқы белгілері және алғашқы көмек, аптап ыстықта адамды қалай құтқару керек

Qazaq24.com, Tengrinews.KZ дереккөзінен алынған мәліметтерге сүйене отырып ақпарат жариялайды..

Жазғы аптаптың келуімен ағзаның қызып кету қаупі бірнеше есе артып, жай ғана серуендеуді немесе көлікпен жол жүруді өмірге қауіпті жағдайға айналдырады. Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының мамандары критикалық жағдай аңдаусызда дамуы мүмкін екенін, ал оның салдары адамның негізгі мүшелеріне зардабын тигізетінін ескертті, деп хабарлайды TengriHealth.

Жазғы аптаптың келуімен ағзаның қызып кету қаупі бірнеше есе артып, жай ғана серуендеуді немесе көлікпен жол жүруді өмірге қауіпті жағдайға айналдырады. Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының мамандары критикалық жағдай аңдаусызда дамуы мүмкін екенін, ал оның салдары адамның негізгі мүшелеріне зардабын тигізетінін ескертті, деп хабарлайды TengriHealth.

Ыстық өту дегеніміз не және ол несімен қауіпті?

Кейбіреулер күн өту мен ыстық өтуді қателесіп шатастырып жатады, алайда олардың арасында айтарлықтай айырмашылық бар.

Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының санитарлық дәрігері Ғалия Әлібекова күн өту тікелей күн сәулесі басты ұзақ қыздырғанда, яғни адам сыртта жүргенде болатынын түсіндірді.

Ыстық өту - бұл ағзаның шамадан тыс қызып кетіп, бұдан былай өздігінен салқындай алмайтын күйі. Оның қауіптілігі сол, ол адамды кез келген жерде - тек көшеде ғана емес, сонымен қатар ғимарат ішінде немесе көлікте ағзаның жалпы қызып кетуінен де болуы мүмкін.

"Бұл ретте күн өту одан да қауіпті саналатын ыстық өтуге ұласуы мүмкін. Егер адам күн астында ұзақ жүрсе, қызыну күшейе түседі. Осы сәтте дене қызуы күрт көтеріліп, ішкі мүшелер мен жүйке жүйесінің жұмысы бұзылады. Мұндай жағдайда бұл ауыр асқынуларға, тіпті өлімге әкелуі мүмкін", - деп толықтырды сарапшы.

Санитарлық дәрігер ыстық өту кезінде ең алдымен ми, жүрек, бүйрек және бауыр зардап шегетінін атап өтті.

Кімдерге қауіп төнуі мүмкін және неліктен?

Қатты қызып кетудің негізгі себептері тек ауаның экстремалды температурасы немесе күн астында ұзақ болу ғана емес, сонымен қатар басқа да байқала бермейтін факторлар болуы мүмкін:

жоғары ылғал; ыстықтағы қарқынды физикалық жүктемелер; ағзадағы сұйықтықтың жетіспеушілігі; алкоголь тұтыну; тар, қалың немесе қара түсті киім; нашар желдетілетін бөлмелерде болу.

Әлібекова ағзасы дене температурасын реттеуге нашар бейімделген және тез қызып кететін балаларға, сондай-ақ жасына байланысты салқындау қабілеті төмендеген қарт адамдарға ерекше қырағылық танытуды ұсынады.

Сондай-ақ бұл қауіпті топқа ағзасына қосымша жүктеме түсетін жүкті әйелдер, артық салмағы бар адамдар, диабеті және жүрек ауруы бар жандар кіреді.

Бөлек санат - бұл спортшылар және ашық ауада еңбек ететіндер: құрылысшылар, жол жұмысшылары мен курьерлер.

Жеңіл шөлдеуден критикалық 40 градусқа дейін

Сарапшы ыстық өтудің алғашқы белгілеріне мыналарды жатқызады:

әлсіздік; бас айналу; бас ауруы; қатты шөлдеу; жүрек айнуы; жүрек соғысының жиілеуі.

Ғалия Әлібекова дене қызуы 40 градусқа және одан жоғары көтерілгенде жағдайдың өте қауіпті болатынын баса айтады.

Бұл сәтте зардап шегушінің есеңгіреп, есі ауысады, қимыл-қозғалыс үйлесімі бұзылады, құрысулар басталуы мүмкін, тыныс алуы қиындайды немесе есінен толық танып қалады.

Мұндай белгілер байқалғанда адамға шұғыл медициналық көмек қажет, өйткені ыстық өтудің салдары өте ауыр болуы мүмкін:

мидың зақымдануы; жүрек жұмысының бұзылуы; бүйректің зақымдануы; бауыр қызметінің бұзылуы; ауыр дәрежедегі сусыздану; ауыр жағдайларда - өлім-жітім. Ыстық өту кезіндегі алғашқы көмек: не істеу керек? Жедел жәрдем келгенге дейін не істеу керек?

1. Егер жаныңыздағы біреудің жағдайы нашарлағанын байқасаңыз, ең алдымен оны салқын жерге немесе тым болмаса көлеңкеге ауыстырыңыз.
2. Есінен тану, құрысу, дене қызуының жоғары болуы немесе есеңгіреу жағдайында дереу жедел жәрдем шақыру қажет.
3. Дәрігерлер келгенге дейін зардап шегушінің артық киімін шешіңіз.
4. Денені салқын сумен, дымқыл сүлгілермен салқындатуға немесе желдеткішпен үрлеуге тырысыңыз. Мойын мен қолтық астына салқын басу ең тиімді әдіс.
5. Егер адам есін білсе және жұтына алса - біртіндеп салқын су беріңіз.

Не істеуге мүлдем болмайды?

Сонымен қатар дәрігер ауыр жағдайдағы зардап шегушіні күн астында немесе жалғыз қалдыруға үзілді-кесілді тыйым салады. Оның айтуынша, оған алкоголь беруге, қозғалуға мәжбүрлеуге немесе дәрі-дәрмекті бақылаусыз ішкізуге болмайды.

"Бұдан бөлек, қарт адамдар мен жүрек ауруы бар емделушілерді медициналық бақылаусыз мұздай суға бірден батыруға тыйым салынады", - деп толықтырды дәрігер.

Күн өткеннен кейін ағза қанша уақыт қалпына келеді?

Егер жеңіл қызып кеткенде ағзаға бірнеше сағаттан екі күнге дейін демалу жеткілікті болса, ауыр соққыдан кейін қалпына келу апталарға созылуы мүмкін.

Дене жүктемесіне тек өзіңізді жақсы сезінгенде және симптомдар толығымен жойылғанда ғана оралуға болады. Ауыр күн өткеннен кейін дәрігермен кеңескен абзал.

Ыстық күндері күн өтуден қалай қорғануға болады?

Күн өтудің алдын алу үшін сарапшы қарапайым ережелерді сақтауды ұсынады:

көбірек су ішу, ашық түсті кең киім мен бас киім кию, көлеңкеде жиі демалу, ыстықтың ең шырқау шегінде көшеде жүруден аулақ болу, жабық көлікте балалар мен үй жануарларын тіпті бірнеше минутқа да қалдырмау.

Google News арқылы жаңалықтарымызды қадағалаңыз

Жазылу

Күн

ыстық

Аптап ыстық

аптап

Соңғы жаңалықтар мен жаңартуларды жіберіп алмау үшін Qazaq24.com сайтынан бақылауды жалғастырыңыз, біз жағдайды қадағалап, ең өзекті ақпаратты ұсынамыз.
seeКөрілімдер:132
embedДереккөз:https://kaz.tengrinews.kz
archiveБұл хабарлама дереккөзден мұрағатталған 24 Маусым 2026 08:48
0 Пікірлер
Кіру, пікір қалдыру үшін...
Жарияланымға бірінші жауап беріңіз...
topЕң көп оқылғандар
Қазір ең көп талқыланатын оқиғалар

Доллар үздік ондыққа әрең ілінді: Әлемдегі ең қымбат валюталар тізімі

06 Тамыз 2026 16:56see169

Блогер Қайсар Қамза Қазақстанға қайтарылды прокуратура мән жайды ашты

06 Тамыз 2026 18:47see122

Павлодарда кәмелетке толмағандарға алкоголь сатқандар жауапқа тартылды

06 Тамыз 2026 15:01see121

Алматы полициясы Канье Уэсттің жанкүйерлерінt ескерту жасады

06 Тамыз 2026 19:10see118

Қазақстандықтардың зейнетақы жинағы 4,08 трлн теңгеге өсті БЖЗҚ себебін атады

06 Тамыз 2026 20:22see114

Полицей мен ТЖД қызметкері балаларды құтқарып қалды

06 Тамыз 2026 23:47see113

Анасы ұлына түсінде көрген есімді беріп, Норвегияда түрмеге жабылды

07 Тамыз 2026 14:23see112

Сандуғаш Дүйсенова Бажкенованың ақпаратты қалай бұрмалағанын айтып берді

06 Тамыз 2026 21:05see112

Алматы мен Астанада қолайсыз метеорологиялық жағдай қалыптасады

07 Тамыз 2026 13:10see111

Еліміздегі ежелгі қалалардың бірі қайта жаңғыртудан өтіп жатыр

06 Тамыз 2026 16:39see110

Құрылтай сайлауы: теледебат қалай өтті

06 Тамыз 2026 16:26see110

Әділет партиясы ауылдағы табыс табу мүмкіндігін арттырмақ

06 Тамыз 2026 15:25see110

Су жүйелерін жаңғыртуға 1,4 млрд теңге бөлінді

08 Тамыз 2026 03:20see109

Футболдан ұлттық құраманың бас бапкері лауазымына кандидат белгілі болды

07 Тамыз 2026 13:18see109

Астанада жұмыс беруші өтемақы төлеуден бас тартып, айыппұл арқалады

06 Тамыз 2026 14:07see109

Польша министрі Ресей зымырандарын Украина аумағында қағып түсіру мәселесін көтерді

07 Тамыз 2026 17:00see108

ІІМ “Кітап оқитын ұлт” республикалық жобасын іске асыруға қосылды

06 Тамыз 2026 21:11see108

Ақ жол партиясы Өнер музейінің ұжымымен кездесті

07 Тамыз 2026 23:25see108

Сауалнама: азаматтардың 71% ы сайлауда дауыс беруді өзінің азаматтық парызы санайды

07 Тамыз 2026 17:26see107

Алматыда атақты муралдың үсті бояп тасталды әкімдік себебін түсіндірді

08 Тамыз 2026 10:48see106
newsСоңғы жаңалықтар
Күннің ең жаңа және өзекті оқиғалары