151 судья тағайындалды

Еліміздің сот жүйесінде кадр тапшылығы азайды. Мәселен, былтыр 151 жаңа судья тағайындалған. Сонымен қатар кейінгі бес жыл бойы үміткерлер болмауына байланысты бос тұрған 64 ваканттық лауазым алғаш рет толықтырылды. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Жоғары сот кеңесінің мүшесі Жанат Оспанова мәлімдеді.

Сурет: time.kz

Оның айтуынша, осы жылы да бұл жұ­мыс жалғасады. Мем­лекет бас­шысының биылғы 2 нау­рыз­дағы Жарлығымен әзірге 128 аудандық сот судьясы та­ғайын­­далды. Нәтижесінде, бос лауазым­дар саны 230-ға дейін қысқарды. Бұған қоса 41 кандидат арнайы тексеруді сәтті аяқтап, соттарда тағылымдамадан өтіп жатыр. Оларды тағайындау нәтижесінде бос лауазымдар саны 189-ға дейін азаяды деп кү­ті­ліп отыр. Осылайша, сот жү­йе­сіндегі кадрлық жағдай тұ­рақ­тала бастады.

– Сот жүйесіндегі басты өзге­ріс­тің бірі – бос лауазым­дар­дың қысқаруы. Былтыр кадр­мен қамтылу деңгейі 97,5%-дан 131,3%-ға дейін өсті. Бұл сот жүйесінде алғаш рет кадрлық сұраныстың орнын толықтырып қана қоймай, таза өсімге қол жеткізілгенін көрсетті. Кадрлық тұрақтылыққа қол жеткізудің маңызды құралы біліктілік емтиханын реформалау болды. 2024 жылмен салыстырғанда ем­тихан саны үш есе артып, 12 емтихан өткізілді. Оған 1 365 кандидат қатысты, – дейді Ж.Оспанова.

Кейінгі 5 жылда шамамен 350 судьялық лауазым бос бол­ған. Салдарынан соттардың жүк­темесі артқан. Сондықтан тап­шылықтың орнын толтыру мақ­сатында өткізілетін конкурстар саны 2024 жылмен салыстырғанда 3 есе көбейген. Оған қоса былтыр алғаш рет адвокаттар, заң кеңесшілері, нотариустар мен жеке сот орындаушыларына онлайн семи­нарлар циклі ұйымдастырылыпты. Жалпы, 40 мың­нан аса семинар өткізіліп, оған 13 мыңнан аса заң қауымдастығының өкілдері қа­тысқан. Бұл судья маман­дығына қызығушылық танытқан канди­дат­тардың артуына ықпал еткен.

– «Судья кадрларының жай-күйі туралы» ұлттық баяндама сот жүйесіндегі кадр саясатының жаңа сапалық деңгейге өткенін айқын көрсетеді. Бүгінде судьялар корпусын жаңарту туралы жұмыс меритократия қағидаты не­гізінде де жүйелі түрде жал­ғасып келеді. Аудандық сот­тарға ұсынылған кандидаттар арасында жұмыс істеп жүрген судьялардың үлесі 31 па­йыздан 14 пайызға дейін төмендеді. Бұл – жаңа кәсіби мамандардың келуін, базаның айтарлықтай кеңей­генін көрсетті. Өткен жыл­дың қорытындысында аудан­дық соттардың 583 судьясы, жалпы саны 31 пайызы Жоғары сот кеңесі жанындағы Сот төрелігі академиясының түлегі болды. Олардың 65-і аудандық соттарда төраға қызметін атқарып жатыр. Судьялардың кадрлық резерві инс­титуты меритократияның тиім­ді құралы ретінде белсенді қолданылады. Қазір бұған ірік­теу жылына екі рет өткізіліп, бірнеше ай ішінде аяқталады. Резервте 149 судья бар. Оның 47-і өзінен жоғары және басшылық лауа­зымдарға тағайындалды, – дейді Жоғары сот кеңесінің мүшесі Салтанат Жүніспекова.

Сондай-ақ елімізде кассация­лық соттар жұмысын бастады. 2025 жылдың 1 шілдесінен Астана қаласында үш дербес өңір­аралық кассациялық сот жұмысына кірісті. Спикерлердің айтуынша, Жоғары сот кеңесінің ашықтығын арттыру мақсатында Кеңес төрағасының азаматтарды күнделікті қабылдау тәртібі де енгізілген. Осылайша, өткен жылы 220 азамат қабылдауда болған. Олардың ішінде 56 судья бар. Өтініштердің көпші­лігі судья­ларды іріктеу механиз­мін жетілдіру, тәртіптік жауап­кер­­шілік мәселелеріне қатыс­ты тіркелген. Бұл – Жоғары сот кеңесінің судья қауым­дас­ты­ғымен, азаматтармен өзара қарым-қатынас орнатылғанын көрсетеді.

Сот жүйесін реформалау сот төрелігінің тиімділігін арттыруға, ашық­тықты күшейтуден бөлек, цифрлық технологиялар­ды енгізуге бағытталған. Биыл салада кадрлық үдерісті толық цифрландыруға басымдық беріліп отыр. Адами фактор әсерін тө­мен­детуге негізделген арнайы жүйе биыл шілде айында тәжіри­бе­лік пай­далануға енгізіледі деп жос­парланған.

Соңғы жаңалықтар

Баршаға ортақ мүмкіндік

Жасанды интеллект • Бүгін, 08:55

«Отандық ғарыш саласының жоспары ауқымды»

Сұхбат • Бүгін, 08:50

«Момақан қыз» – оқырман олжасы

Руханият • Бүгін, 08:45

Зиянды қалдықты 40 есеге азайтқан технология

Ғылым • Бүгін, 08:40

Қаныштың Қытайға сапары

Тарих • Бүгін, 08:35

Жер қойнауын зерттеудегі ЖИ үлесі

Ғылым • Бүгін, 08:30

Өндіріске серпін берген өнертабыстар

Ғылым • Бүгін, 08:25

Ғылыми әлеует – мемлекет дамуының стратегиялық тірегі

Пікір • Бүгін, 08:20

Ел өркендеуінің айтулы кезеңі

Ата заң • Бүгін, 08:15

Қоғамдық көлік жаңарды

Аймақтар • Бүгін, 08:10

Мал шаруашылығын өрістетуге қолайлы өңір

Саясат • Бүгін, 08:05

Экология заңдарын жетілдіру маңызды

Саясат • Бүгін, 08:02

Парламенттік дипломатия: Қазақ-өзбек зиялыларының форумына ұйытқы болды

Саясат • Бүгін, 08:00

Экономикалық әріптестік нығая береді

Саясат • Бүгін, 07:58

Көп жылғы ізденіс нәтижесі

Пікір • Бүгін, 07:55

Барлық жаңалықтар