20 жылдан асқан 2 миллионнан астам көлік: Қазақстанның автопаркінде не болып жатыр

Қазақстанда 6,1 миллионнан аса көлік құралы тіркелген, оның 5,1 миллионнан астамы – жеңіл автомобильдер. Бұл ретте елдегі жеңіл автопарктің тең жартысына жуығын пайдалану мерзімі 20 жылдан асқан машиналар құрайды. Автокөліктер ең көп шоғырланған өңірлер, қазақстандықтардың таңдауы және елдегі электрмобильдер саны туралы толығырақ Tengri Auto анықтап көрді.

Қазақстанда қанша автокөлік тіркелген?

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылғы 1 қазандағы мәлімет бойынша елде 6 114 632 көлік құралы тіркелген.

Оның ішінде:

жеңіл автомобильдер – 5 126 792; жүк автомобильдері – 497 662; автобустар мен микроавтобустар – 89 450; мотоциклдер – 75 303; тіркемелер – 264 713; басқа да көлік құралдары – 60 712.

Осылайша, жеңіл автомобильдер Қазақстанда тіркелген барлық автокөліктің шамамен 83,8 пайызын құрайды.

Бұл ретте тізілімдегі көлік құралдарының саны олардың барлығы күнделікті жолға шығады дегенді білдірмейді. Статистика Ішкі істер министрлігінің тіркеу мәліметтері негізінде қалыптастырылған.

2 миллионнан аса жеңіл автокөліктің шыққанына 20 жылдан асқан

Қазақстандық автопарктің ең айқын ерекшеліктерінің бірі – оның тозу деңгейі.

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша жеңіл автомобильдердің шығарылған жылына қарай бөлінісі төмендегідей:

20 жылдан асқан – 2 162 922 автомобиль. 10 жылдан асқан, бірақ 20 жылдан аспаған – 1 359 724. 3 жылдан аспаған – 906 851. 3 жылдан асқан, бірақ 7 жылдан аспаған – 495 887. 7 жылдан асқан, бірақ 10 жылдан аспаған – 196 566. Басқалары – 4 842.

Демек, тіркелген барлық жеңіл автомобильдің 42,2 пайызы 20 жылдан аса уақыт бұрын шығарылған.

Ал шыққанына 10 жылдан асқан машиналарды есепке алсақ, олардың саны 3,52 миллионнан асады, бұл жеңіл автопарктің 68,7 пайызын құрайды.

Сурет нейрожелі көмегімен жасалған

Салыстырмалы түрде: шыққанына үш жылдан аспаған автомобильдер саны шамамен 906,9 мыңды құрайды. Бұл барлық жеңіл көліктердің небәрі 17,7 пайызы ғана.

Осылайша, үш жылға дейінгі бір жаңа жеңіл көлікке 20 жылдан асқан шамамен 2,4 автомобильден келеді.

Қазақстанның қай өңірінде ескі автомобильдер көп?

Автопарктің тозу деңгейі өңірлер бойынша айтарлықтай ерекшеленеді.

Қолданыстағы облыстардың ішінде 20 жылдан асқан жеңіл автомобильдердің ең көп үлесі мына өңірлерде тіркелген:

Жамбыл облысы – 63 пайыз; Жетісу облысы – 57,2 пайыз; Алматы облысы – 56,7 пайыз; Солтүстік Қазақстан облысы – 53 пайыз; Шығыс Қазақстан облысы – 53 пайыз.

Мәселен, Жамбыл облысында 20 жылдан асқан 175 372 жеңіл автомобиль бар. Алматы облысында – 304 175, Қарағанды облысында – 159 155.

Сурет нейрожелі көмегімен жасалған

Елордада жағдай айтарлықтай өзгеше.

Ал Астанада 20 жылдан асқан 79 745 жеңіл автомобиль тіркелген, бұл қаладағы барлық жеңіл көліктің шамамен 19,1 пайызын құрайды.

Ал Алматыда мұндай автомобильдер әлдеқайда көп – 189 500, немесе 29,8 пайыз.

Ал Шымкентте – 76 077, немесе 29,4 пайыз.

Осылайша, Жамбыл облысындағы ескі жеңіл автомобильдердің үлесі Астананың көрсеткішінен үш еседен аса жоғары.

Көлік ең көп шоғырланған өңірлер

Тіркелген автокөліктің жалпы саны бойынша Алматы қаласы көш бастап тұр. 2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша қалада 744 795 көлік құралы тіркелген.

Екінші орында Алматы облысы – 652 415.

Үшінші орында Астана қаласы, мұнда 469 435 көлік құралы тіркелген.

Келесі кезекте:

Түркістан облысы – 422 409; Қарағанды облысы – 387 923; Шығыс Қазақстан облысы – 350 475; Жамбыл облысы – 326 124; Шымкент қаласы – 297 043; Қостанай облысы – 292 593; Ақмола облысы – 288 198.

Ең аз көлік құралы Ұлытау облысында – 38 732, Абай облысында – 110 125 және Жетісу облысында – 131 315 тіркелген.

Сурет нейрожелі көмегімен жасалған

Дегенмен көліктердің абсолюттік саны өңір халқының санына да байланысты. Сондықтан бұл көрсеткіштер халықтың автокөлікпен қамтылу деңгейі қай жерде жоғары екенін тікелей көрсете алмайды.

Қазақстанда қанша электромобиль бар?

Электрлі көліктер нарығының дамып келе жатқанына қарамастан, бензинмен жүретін көліктер жеңіл автопарктің басым бөлігін иеленіп отыр.

Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, жеңіл автомобильдер арасында мынадай көрсеткіштер тіркелген:

бензинмен жүретіні – 4 509 896; аралас отын түрімен жүретіні – 370 411; дизель отынымен жүретіні – 86 468; электр қуатымен жүретіні – 27 585; газ баллонды отынмен жүретіні – 15 135; отын түрі көрсетілмегені – 117 297.

Осылайша, бензинмен жүретін көліктер тіркелген жеңіл автопарктің шамамен 88 пайызын құрайды.

Сурет нейрожелі көмегімен жасалған

Бұл ретте электрмобильдердің үлесі шамамен 0,54 пайызды құрап отыр.

Электрлі жеңіл көліктер ең көп тіркелген қала – Алматы (17 741). Екінші орында Астана – 3 005 электромобиль, үшінші орында Алматы облысы – 1 683. Шымкентте мұндай көліктердің 1 063-і тіркелген.

Елдегі барлық тіркелген жеңіл электрмобильдердің шамамен 64,3 пайызы Алматы қаласына тиесілі.

Қазақстандықтар қандай қозғалтқыштарды жөн көреді?

ҰСБ статистикасында тіркелген жеңіл автомобильдердің қозғалтқыш көлемі бойынша жеке мәліметтер бар. Ең көп санат – қозғалтқыш көлемі 1,5-тен 2 литрге дейінгі көліктер. Олардың жалпы саны 2 147 048-ге жетеді.

Қалған көрсеткіштер:

1,5 литрге дейін – 1 157 860; 2-ден 2,5 литрге дейін – 854 258; 2,5-тен 4 литрге дейін – 715 193; 4 литрден жоғары – 80 175; басқалары – 172 258.

Осылайша, жеңіл көліктердің шамамен 42 пайызының қозғалтқыш көлемі 1,5-тен 2 литрге дейінгі аралықты құрайды.

Қозғалтқыш көлемі 4 литрден асатын көліктер жеңіл автопарктің небәрі 1,6 пайызына жуығын ғана құрайды.

Автокөліктер кімге тиесілі?

Қазақстандағы жеңіл автомобильдердің басым көпшілігі жеке тұлғалардың атына тіркелген.

ҰСБ мәліметтеріне сәйкес:

жеке тұлғаларға 4 858 534 жеңіл автомобиль тиесілі; заңды тұлғаларға – 268 258.

Осылайша, жеңіл көліктердің шамамен 94,8 пайызы азаматтардың атына, ал 5 пайыздан сәл астамы ұйымдардың атына тіркелген.

Жүк көліктері арасында бұл көрсеткіш айтарлықтай өзгеше: 306 871 жүк көлігі жеке тұлғаларға, ал 190 791-і заңды тұлғаларға тіркелген.

Ескі көліктерді есепке қою жалғасып жатыр

2026 жылғы қыркүйектегі автокөліктерді тіркеудің жас құрылымы да назар аударуға тұрарлық.

2026 жылғы қыркүйекте есепке қойылған жеңіл автомобильдер арасында:

3 жылдан аспағандар – 40 828; 3 жылдан асқан, бірақ 7 жылдан аспағандар – 13 221; 7 жылдан асқан, бірақ 10 жылдан аспағандар – 6 098; 10 жылдан асқан, бірақ 20 жылдан аспағандар – 40 696; 20 жылдан асқандар – 48 724.

Осылайша, қыркүйекте тіркелген жеңіл көліктер арасында ең үлкен жас санаты тағы да 20 жылдан асқан машиналар болды. Олардың үлесіне барлық тіркелген жеңіл көліктердің шамамен 32,6 пайызы тиесілі.

Бұл ретте бұл көрсеткіштерге алғашқы тіркеу де, қайталама тіркеу де кіреді. Сондықтан оларды Қазақстанға алғаш рет әкелінген ескі көліктердің саны ретінде қарастыруға болмайды.

Мән-жайы

Бұған дейін Tengri Auto Қазақстанның автопаркінде ескі көліктердің басымдығы сақталып отырғанын хабарлаған болатын. 2026 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша елде 5 955 765 көлік құралы тіркелген. Оның ішінде 2,19 миллионнан аса жеңіл автомобиль немесе 43,9 пайызы 20 жылдан асқан көліктер еді.

Сондай-ақ қыркүйекте біз жаз мезгілінің үш айында ғана Қазақстанда 503 мыңнан аса көлік құралы есепке қойылғанын жазған болатынбыз. Ең көп тіркеу шілде айында тіркелді – 169 133 автомобиль. Дегенмен бұл көрсеткіштер көлікті қайта тіркеуді де қамтиды және елде дәл осыншама жаңа көлік пайда болды дегенді білдірмейді.

Автопарктің ескіру мәселесіне қатысты бұған дейін Қазақстан автокөлік одағының президенті Анар Мақашева пікір білдірген болатын. Оның айтуынша, көлікті жаңарту тек автомобиль нарығын дамыту үшін ғана емес, сонымен қатар қауіпсіздікті арттыру және экологиялық жүктемені азайту үшін де қажет.

Сарапшы ескі көліктердің едәуір бөлігі заманауи талаптарға сай келмейтінін, әсіресе техникалық қызмет көрсету уақытылы жүргізілмеген жағдайда, қауіпсіздік пен экологияға қатер төндіретінін атап өтті.

Елдегі ескі бензин көліктерінің басымдығына қарамастан, электрмобильдер паркі біртіндеп өсіп келеді. Бұған дейін хабарланғандай, 2026 жылдың тамыз айында Қазақстанда 26,3 мыңға жуық жеңіл электромобиль болған, оның 16,6 мыңы Алматыда тіркелген. Ұлттық статистика бюросының жаңа деректеріне сәйкес, 1 қазанға қарай олардың саны ел бойынша 27 585-ке, ал Алматыда 17 741-ге дейін өсті.

Бізді Google-дың негізгі дереккөздер тізіміне қосыңыз

Қосу