21 қазаннан бастап жол апатынан зардап шеккендерге сақтандыру төлемі тек қолма қол ақшасыз жасалады

Қазақстанда заң бойынша тек банк шотына аудару арқылы жасауға рұқсат етілген ақша операцияларының тізімі кеңейді. Енді олардың қатарына көлік құралдарын пайдалану салдарынан денсаулық пен мүлікке келтірілген зиян үшін сақтандыру төлемдері де қосылды. Сақтандыру жағдайы көбіне жол-көлік оқиғасына байланысты болады, алайда басқа жағдайлар да болуы мүмкін.

Осы уақытқа дейін қолданыста болған "Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасы заңының (бұдан әрі – КҚИ АҚЖМ сақтандыру туралы заң) нормасына сәйкес, сақтандыру төлемін алу туралы талапты сақтанушы немесе пайда алушы (зардап шегуші) сақтандырушыға жолдайды. Құжатта басқа мәліметтермен қатар төлемді алу тәсілі де көрсетілуі керек еді:

"Сақтандыру төлемін алу тәртібі – қолма-қол ақшамен не банк шотына аудару арқылы. Бұл ретте сақтандыру төлемін жүзеге асыруға қажетті құжаттар қоса беріледі".

Алайда бұдан былай заңның 25-бабы 1-тармағының бұрынғы редакциясындағы бұл норма өзгерді. Оған қаржы нарығын жетілдіру және цифрландыру, банкроттық, сондай-ақ мемлекеттік органдардың қызметін бағалау мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы № 352-VIII заң аясында түзетулер енгізілді. Атап айтқанда, төлемді қолма-қол немесе қолма-қол ақшасыз алу тәсілін таңдау мүмкіндігі туралы норма алынып тасталды.

2026 жылғы 21 қазаннан бастап бұл заң қолданысқа енгізіледі. Сонымен қатар 25-баптың 5-тармағы да өзгертілді. Бұрын ол былай жазылған еді:

"Зардап шегушінің жазбаша өтініші немесе нотариат куәландырған сенімхаты негізінде сақтандыру төлемі оның денсаулығын және (немесе) мүлкін қалпына келтіру қызметтерін көрсеткен (көрсететін) тұлғаға тікелей төленуі мүмкін".

Ал жаңа редакцияда былай делінген:

"Сақтандыру төлемін сақтандырушы пайда алушының банк шотына аудару арқылы жүзеге асырады. Сақтандыру төлемдерінің сомаларын аударуға, есепке жатқызуға және төлеуге байланысты банктік қызметтерге ақы төлеу сақтандыру ұйымының өз қаражаты есебінен жүргізіледі".

"Көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру туралы" ҚР заңының 25-бабының 5-тармағының жаңа редакциясы.

Яғни, біріншіден, сақтандыру төлемі тек банк шотына аудару арқылы жүзеге асырылады. Екіншіден, ақша тек зардап шеккен пайда алушының шотына аударылады.

Заңның 25-бабының 4-тармағында пайда алушыға мынадай анықтама берілген:

"Пайда алушы – зардап шегуші (ол қайтыс болған жағдайда, оның қайтыс болуына байланысты зиянды өтеуге Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес құқығы бар тұлға), сондай-ақ сақтанушы (сақтандырылған тұлға) немесе зардап шегушіге (зиянды өтеуге құқығы бар тұлғаға) келтірілген зиянды осы Заңда белгіленген сақтандырушы жауапкершілігінің шегінде өтеген және сақтандыру төлемін алу құқығына ие болған өзге де тұлға".

Ал бұрын сақтандыру төлемін, мысалы, жол апатынан кейін көлікті жөндеген техникалық қызмет көрсету станциясының (ТҚС) шотына тікелей аударуға болатын еді.