Аграрлық саладағы ауқымды істер

Биыл еліміздің ауыл шаруашылығы өнімінің көлемі 6,1%-ға өсіп, 9,2 трлн теңгеге жетті. Егін шаруашылығы мен мал шаруашылығындағы өсім экспортқа рекордтық көлемде өнім жеткізуге мүмкіндік берді. 2026 жылы цифрлық трансформация мен жаңа инфрақұрылымдық жобалар агросектордың одан әрі дамуына жол ашады.

2025 жылғы 11 айдың қорытындысы бойынша жалпы ауыл шаруашылығы өнімінің көлемі 6,1%-ға артып, 9,2 трлн теңгеге жетті. Бұл туралы Үкіметтің бір жылдық қызметінің қоры­тын­дыларына арналған бас­па­сөз мәслихатында Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров мәлімдеді.

Өсімнің негізгі драйвері егін шаруашылығы болды, онда өндіріс көлемі 7,6%-ға артып, 5,8 трлн теңгені құрады. Мал шаруашылығында көрсеткіштер 3,5%-ға өсіп, 3,3 трлн теңгеге жетті.

«Бұл көрсеткіштер сала­ның нақты көлем индексі 113% болған былтырғы жоғары базадан бастау алған өндірістің нақты өсімін көрсетеді. Бұл бүгінде агросекторда өткен жылдарға қарағанда едәуір көп өнім өндірілетінін біл­діреді», деп түсіндірді ведомство басшысы.

Айта кетерлігі, биыл экс­портқа рекордтық көлем­де­гі 13,4 млн тонна астық жіберілді, бұл – бұрын-соңды болмаған көрсеткіш. Жемдік ұнды қоса алғанда, мұндағы көлем 15 млн тоннадан асты. Ал жаңа орылған егіннен бүгінде 3,9 млн тонна астық экспортталды, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 13,6%-ға артық. Еліміздің жалпы экспорттық әлеуеті 13 млн тоннаға бағаланады. Отандық диқандардың өнімі 45 мемлекетке жеткізіледі.

«Қарқынды экспорт ішкі нарықты тұрақтандыруда шешуші рөл атқарады. Өйткені елімізде астық ішкі қажеттіліктен 2-3 есе көп жиналатындықтан, оның артығын экспорттау ел ішіндегі баға қысымын жеңілдете түседі. Жоғары экспорт дегеніміз – тек имидж ғана емес, бұл тіке­лей экономикалық пайда. Елімізге одан ұлттық валюта бағамын қолдайтын валюталық кіріс түседі. Диқан­дар сыртқы нарыққа астық сатудан түскен табысын техниканы жаңартуға және өндірісті дамытуға инвестициялай алады», дейді министр.

Агротехнологияларды сақ­тау мен уақтылы мемле­кет­тік қолдау көрсету ауыл шаруашылығы көр­сет­кіш­терінің сапалы өсуін қам­та­масыз етті. Егер 2023 жылы орташа өнімділік 11 ц/га болған болса, 2025 жылы ол 17 ц/га-ға дейін өсті, ал озық шаруашылықтарда 40 ц/га-ға дейін жетті. Мұнда егін егу мен егін жинау жұмыстарын жеңілдікпен қаржыландыру (750 млрд теңге, 8,5 млн га алқап) шешуші факторға айналды. Бұл ретте мемлекет 2026 жылғы егін егу науқанын қаржыландыруға қазан айынан бастап кірісіп кетті.

«Бүгінде 230 млрд теңгеге 1,3 мыңнан астам өтінім келіп түсті, оның ішінде 81 млрд теңгеге 750-ден астам ауыл шаруашылығы тауа­рын өндірушілер қаржы­ландырылды. Қол жет­кізілген нәтижелерді тыңайт­­қыштарды енгізу көле­­­мінің 3 есеге (1,8 млн тон­наға дейін) артуымен және ауыл шаруашылығы техникасының тозуы 80%-дан 70%-ға дейін төмендегенінен көруге болады», дейді Ауыл шаруашылығы министрі.

Егіс алқаптарын белсенді әртараптандыруға әрі дән­ді емес дақылдардың жоға­ры өнімділігіне байланысты еліміздегі сақтау инфра­құ­рылымын жаңғырту қажет­тілігі туындады.

«Егін шаруашылығында сақтау инфрақұрылымының жеткіліксіздігі – өсімге кедергі келтіретін фактор болып отыр. Осыған байланысты элеваторларды кеңейту, жаң­­ғыр­ту жобаларына арнал­­ған жеңілдетілген несие беру бағдарламасы әзірленуде, оны 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында іске қосу жоспарланып отыр», деді А.Сапаров.

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, саланы дамытудың 2026–2030 жылдарға арналған кешенді жоспарын жүзеге асыру 2026 жылдан басталады.  Министр келтірген өзекті деректер бойынша ірі қара мал саны 8,3 млн басқа, қой мен ешкі 21,3 млн, жылқы 4,4 млн басқа жеткен. Әрі қарай өсу үшін құжат айналым қаражатын толықтыруға, асыл тұқымды мал сатып алуға, шалғай жатқан жайылымдар инфрақұрылымын дамытуға жеңілдікпен несие беруді көздейді. Сондай-ақ етті мал шаруашылығындағы аустралиялық тәжірибені жергілікті жерге бейімдеу бойынша қанатқақты жобалар жүзеге асырылып жатыр. Министрдің сөзінше, мал шаруашылығын қолдау көлемін келешекте арттыра отырып, кемінде 200 млрд теңге қаржы бөлу жоспарда тұр. Аталған қаражат сонымен қатар қарқынды өсімге негіз болатын аналық мал импортына жұмсалады.

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Ермек Кенжеханұлының айтуынша, 2025 жылдың қыркүйе­гінде 144 бизнес-үдерісті цифр­ландыруды көздей­тін АӨК цифрлық трансфор­ма­ция­сы­ның жаңартылған картасы бекітілді.

Бүгінде салада Gosagro.kz, Ауыл шаруа­шы­лығы жануар­ларын сәйкес­тендіру, «Бірыңғай автомат­тан­ды­рыл­ған басқару жүйе­сі» және E-Fish сияқты ақпа­рат­­тық жүйелер белсенді жұ­мыс істейді. Gosagro.kz жүйесінде мемлекеттік қол­дау шараларын қамтитын 200 мыңнан астам пайдаланушы бар. Бір жыл ішінде жүйе арқылы 188 мыңнан астам өтінім берілді. Сонымен қатар ауылшаруашылық карталарын ашық форматта цифр­ландыру аяқталды.

Соңғы жаңалықтар

Еңбек адамы – ел дамуының негізі

Жұмысшы мамандықтар жылы • Бүгін, 08:38

Бизнесті қолдау шараларында кемшін тұстар көп

Саясат • Бүгін, 08:35

Астана әрдайым ауқымды істердің бастауында тұруға тиіс

Президент • Бүгін, 08:33

Қайраткерлік қасиет

Руханият • Бүгін, 08:30

Экономиканы әртараптандыру – стратегиялық бағыт

Экономика • Бүгін, 08:27

Тазалық міндеті мен жауапкершілігі

Саясат • Бүгін, 08:22

Аграрлық саладағы ауқымды істер

Экономика • Бүгін, 08:20

Жер – халықтың қазынасы

Қоғам • Бүгін, 08:17

Қордаланған мәселелерді қамтыған заңдар

Заң мен Тәртіп • Бүгін, 08:15

Аналар институтының қоғамдағы орны айрықша

Қоғам • Бүгін, 08:12

Түзеу мекемесіндегі өндіріс нысаны

Аймақтар • Бүгін, 08:10

Дәйекті реформаға сенім зор

Партия • Бүгін, 08:07

Азаттық күрескерінің ағартушылық жолы: Қоңырқожа Қожықовтың туғанына – 145 жыл

Зерде • Бүгін, 08:05

Алаш аманатына адалдық

Тұлға • Бүгін, 08:03

Ілбіске қарғыбау тағылды

Талбесік • Бүгін, 08:00

Барлық жаңалықтар