Алдағы үш жылдың бюджеті қаржылық тұрақтылықты сақтайды Ұласбек Сәдібеков

ҚР Парламент Мәжілісінің депутаты Ұласбек Сәдібеков Үкімет ұсынған 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасы жаңа Бюджет ережесіне сәйкес әзірленгенін атап өтті. Оның айтуынша, құжаттың басты мақсаты – ел қаржысының тұрақтылығын қамтамасыз етіп, әлеуметтік саланы қолдау арқылы тұрақты дамуға жол ашу, деп жазады Egemen.kz. 

Парламент Мәжілісінің депутаты Ұласбек Сәдібеков 2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет жобасын талқылау барысында бұл құжат жаңа Бюджет ережесіне сай дайындалған алғашқы жоба екенін айтты. Ереже бойынша мемлекеттік шығындар ел экономикасының өсу қарқыны мен инфляция деңгейінен аспауы тиіс. Бұл тәсіл мемлекеттің қаржылық тұрақтылығын сақтауға бағытталған.

Депутаттың айтуынша, биылғы бюджет жобасының басты ерекшелігі – Ұлттық қордан мақсатты трансферттер қарастырылмағаны. Бұл нәтижеге салық және бюджет жүйесіндегі реформалар арқылы қол жеткізілген. Соның арқасында республикалық бюджеттің өзіндік кірістері артқан. Қосымша түсімдер қарызды өтеуге, әлеуметтік төлемдерге және резервтер қалыптастыруға бағытталады.

Бюджет шығыстарының шамамен 80 пайызы әлеуметтік сала мен жалпы мемлекеттік шығындарға тиесілі. Оның ішінде әлеуметтік бағыттағы шығындар – 38%, ал мемлекеттік басқаруға кететін қаражат – 42%. Осылайша, мемлекеттік шығыстар көлемі әлеуметтік саладан да асып отыр.

Ұласбек Сәдібеков бюджет теңгерімді екенін атап өтті, алайда мұндай тепе-теңдік көбіне даму жобаларына арналған қаражатты қысқарту есебінен жасалған. Қазіргі даму бюджеті негізінен бұрын басталған жобаларды аяқтауға бағытталған, ал елдік маңызы жоқ кейбір инвестициялық бастамалар республикалық бюджеттен алынып тасталған.

Сонымен бірге депутат стратегиялық және жалпыұлттық жобаларды нақтылау жұмысы әлі аяқталмағанын айтты. Сондықтан мұндай бастамаларға қажетті қаржы республикалық та, жергілікті бюджеттерде де әзірге қарастырылмаған.

Сәдібеков мемлекеттік активтер мен квазимемлекеттік секторды басқару туралы Ұлттық есептің нәтижелеріне де назар аударды. Онда активтерді тиімді пайдалану деңгейінің төмендігі және мемлекеттік үлестің табыстылығының аздығы көрсетілген. Сонымен қатар, мемлекеттік компаниялардан түсетін дивидендтер көлемі өткен жылмен салыстырғанда екі есе азайған. Бұл жағдай бюджеттің кіріс әлеуетін төмендетіп, квазимемлекеттік сектор саясатын қайта қарауды қажет етеді.

Бюджет жобасын қарау барысында Мәжіліс жұмыс тобы 12 отырыс өткізіп, 27 бюджеттік бағдарлама әкімшісінің және квазимемлекеттік сектор өкілдерінің есептерін тыңдаған. Депутаттар жалпы сомасы 2 триллион теңгеден астам 130-дан аса түзету енгізуді ұсынды.

Оның ішінде Үкімет резервінен 2026 жылы өңірлерді дамытуға қосымша 30 млрд теңге бөлу қарастырылған. Бұл қаражат жылу және электр энергетикасын, газ және сумен жабдықтауды, жағалауды нығайту және басқа да инфрақұрылымдық бағыттарды қамтиды.

Сондай-ақ, ұлттық экономиканың тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында 1 триллион теңгені қайта бөлу жөнінде түзетулер енгізілген. Бұл қаражат отандық өндірісті қолдауға, өнеркәсіп кәсіпорындарын дамытуға, ауыл шаруашылығын жаңғырту мен азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға бағытталмақ.

Қорытындылай келе, депутат Ұласбек Сәдібеков республикалық бюджет жобасы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қойған стратегиялық міндеттерге сай дайындалғанын атап өтті. Құжат әлеуметтік бағытты басымдық етіп, елдің тұрақты дамуына жағдай жасайды.

Оның айтуынша, Мәжілістің барлық тұрақты комитеттері өз қорытындыларын ұсынған және Қаржы және бюджет комитеті «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заң жобасын қабылдауды қолдайды.