Ақ Олимпиадада айбын көрсете аламыз ба?

Байрақты бәсекеге әлемнің 93 елінен 3 500-ден астам спортшы қатысады. Әзірге ел қоржынында үш түрінен 23 жолдама бар. Жауапты министрліктің мәліметінше, лицензиялық турнирлер әлі де жалғасып жатыр.

Жолдама қалай бөлінеді?

Туризм және спорт министрлігінің хабар­лауынша, қазір спортшылар қысқы Олим­пиада жолдамасын сарапқа салып жатыр. Алда бірнеше халықаралық жарыс пен Әлем кубогі кезеңдері өтетіні тағы бар. Жол­дама сол жарыстағы нәтижелер мен жинаған ұпай санына қарай беріледі. Қазақстан қор­жы­нын­да әзірге 23 лицензия бар. Айталық, алғашқы жолдама мәнерлеп сырғанаушылар Михаил Шайдоров пен Софья Самоделкинаға тиесілі. 

Жақында шорт-тректен ұлттық құрама әлемдік турды аяқтады. Тәжірибелі маман Петр Гамидев баптайтын ұжым 9 лицензия жеңіп алды. Бапкер БАҚ-қа берген сұхбатында жолдаманы қалай бөліске салғанын баяндап берді. 

«Шорт-тректен барлық іріктеу жарысы аяқталды. Біз Әлемдік турдың төрт кезеңіне қатыстық. Оның екеуі Канадада өтсе, біреуін Польша қабылдады. Ал соңғы кезең Нидер­ландта ұйымдастырылды. Нәтижесінде, тоғыз квота жеңіп алдық. Олимпиада ойындарында төрт спортшы өнер көрсетеді. Дайындыққа келсек, қазір біз Астанадамыз және жаттығу процесі жүріп жатыр. Әрине, бұл дайындық маусым басындағы жаттығулардан өзгеше болады. Себебі іріктеу жарыстары – бір бөлек, ал Олимпиада – мүлде басқа деңгей. Қаңтар айында да Астанада дайындаламыз, айдың соңына қарай Нидерландқа бейімделу мақса­тында оқу-жаттығу жиынына қатысуды жоспарлап отырмыз. Сол жақтан тікелей Олимпиадаға аттанамыз», – деп түйіндеді ұлттық құраманың бас бапкер Петр Гамидов. 

Осылайша, Конькимен жүгірушілер одағы Миланға аттанатын шорт-трекшілер тізімін жариялады. Денис Никиша (500 және 1000 метр, аралас эстафета), Абзал Әжіғалиев (500 метр, аралас эстафета), Ольга Тихонова (500, 1000, 1 500 метр, аралас эстафета), Яна Хан (500 және 1 500 метр, аралас эстафета) ел на­мысын қорғайды. 

Ал конькимен жүгіру спортшылары 5-7 желтоқсанда Нидерландтың Херенвен, 12-14 желтоқсанда Хамар қаласында өтетін Әлем кубогі кезеңдерінде өнер көрсетті. Аталған жарыстың қорытындысы бойынша, Қазақ­стан құрамасы 12 лицензия жеңіп алды. Сөй­тіп, қысқы Олимпиадада конькимен жүгіру­ден ел намысын 5 спортшы қорғайды. Олар: Евгений Кошкин, Кристина Силаева, Ели­завета Голубева, Надежда Морозова, Арина Ильященко. 

Фристайл-могулдан 4 желтоқсаннан 2026 жылдың 18 қаңтарына дейін Финляндия, Канада және АҚШ-та Әлем кубогі және Франциядағы FIS халықаралық турнирі өтеді. Сол жерде жолдама тағдыры талқыға түсері белгілі. Спортшылардан сүйінші хабар күтетініміз тағы бар. Сондай-ақ фристайл-акробатика өкілдері 6 желтоқсаннан 2026 жылдың 18 қаңтарына дейінгі бес Әлем кубогі кезеңіне қатысады. Жарыстар Финляндия, Қытай және АҚШ-та (үш кезең) өтеді. 

Биатлоншылар болса алты Әлем кубогі кезеңі мен алты IBU аясындағы халықаралық турнирге қатысуы қажет. Әлем кубогі кезең­дері Швеция, Аустрия, Франция, Германия (екі кезең) және Чехияда өтсе, халықаралық тур­нирлер Аустрия, Италия, Швейцария, Гер­мания, Словения және Норвегияда ұйым­дастырылады.

Шаңғышылар Финляндия, Норвегия, Швейцария және Италияда өтетін бес Әлем кубогі кезеңінде бақ сынаса, шаңғымен трам­плиннен секірушілер 12 Әлем кубогіне, екі құрлықтық, екі FIS кубогіне, екі Аустрия-Германия турниріне және бір құрлықаралық жарысқа қатысады. Аталған жарыс 20 қарашадан 2026 жылдың 18 қаңтарына дейін жоспарланған. Әзірге отандастарымыз екі Әлем кубогіне қатысып үлгерді.

Тау шаңғысы спортшылары тоғыз Әлем кубогі кезеңінде бақ сынайды. Қазір үш кезең аяқталды, ал алдағы алты кезең 12 желтоқсан мен 2026 жылдың 25 қаңтарында Швейцария, Франция, Аустрия және Чехияда өтеді.

Шаңғы қоссайысында алты Әлем кубогі бар. Бірінші кезең Финляндияда өтсе, кейін­гілері Норвегия, Аустрия және Германияда ұйымдастырылып, 4 желтоқсаннан 2026 жылғы 1 ақпанға дейін жалғасады.

«Қысқы Олимпиадаға қатысатын ұлттық құрама тізімі мен лицензия саны қаңтар айының соңында өтетін Әлем кубогі кезеңдері аяқталғаннан кейін анықталады. Бүгінде Қазақстанда қысқы олимпиадалық спорттың 13 түрі дамып келеді. Елде қысқы спортпен 139 мыңға жуық адам шұғылданады. 1 838 жаттық­тырушы жұмыс істейді. Қысқы спорт инфра­құрылымын дамыту және кадр даярлау жұ­мыстары Жамбыл облысынан басқа барлық өңірде жүргізілуде», – деп жазылған министрлік хабарламасында. 

Ту тұғырдан түспесін

Тәуелсіз Қазақстан тарихында спортшы­ларымыз ақ Олимпиададан сегіз медаль еншілесе, соның біреуі – алтын. Оны 1994 жылы Лиллехаммерде Владимир Смирнов ал­­ған. Аталған бәсекеде қос күміс жүлде ал­ғаны тағы бар. Норвегиядағы додада еліміздің туын трамплиннен секіруші, төрт дүркін чем­пионы, ТМД елдері кубогінің иегері Қайрат Биекенов ұстап шықты. Олимпиадада ол 90 метрлік трамплиннен секіруде 48-орын­нан, ал 120 метрлік трамплиннен секіруде 58-орын­нан көрінді.

1998 жылы Жапонияның Нагано қаласын­дағы қысқы Олимпиадада Көк туды ұстау мәртебесі Лиллехаммерде Қазақстан қоржы­нына үш жүлде салған шаңғышы Владимир Смирновқа бұйырды. Владимир Смирнов Наганода да жүлдегерлер қатарынан көрініп, Олимпиаданың қола жүлдесін иеленді.

2002 жылы АҚШ-тың Солт-Лейк-Сити қаласында ұйымдастырылған XIX қысқы Олимпия ойындарында Қазақстан байрағын конькимен жүгіру өкілі Радик Бикчентаев ұстап шықты. 1 500 және 5 000 метрге жарыста отандасымыз 19-орыннан көрінді.

2006 жылы Италияның Турин қаласындағы Олимпиадада еліміздің көк Туын хоккейші Александр Корешков ұстады. Туриндегі шай­балы хоккей бәсекесінде Қазақстан құрамасы іріктеу кезеңінде «В» тобында сынға түсіп, алты құраманың ішінде екі ұпаймен бесінші орын алды. Ал Олимпиаданы 9-орынмен қо­рытындылады.

2010 жылы Канаданың Ванкувер қала­сында өткен қысқы Олимпиадада Қазақ­станның Туын биатлоншы Диас Кенешев алып шықты. Эстафета сайысында құрамында Диас Кенешев бар ел құрамасы мәреге 18-ші болып жетті.

2014 жылы Сочи Олимпиадасында көк Туды шаңғышы Ердос Ахмадиев ұстап шықты. Ту ұстаған спортшымыз 50 шақырымдық қашықтықта сынға түсіп, мәреге 48-ші болып келді.

2018 жылғы Пхенчхан Олимпиадасында Қазақстанның көк Туы шорт-трекші Абзал Әжіғалиевке табысталды. Әжіғалиев Оңтүстік Кореядағы ойындарда 500 метрге жарыста мәреге 9-шы болып жетті.

2022 жылы Бейжіңдегі қысқы Олимпиадада Қазақстанның байрағын шорт-тректен Әлем кубогі кезеңдерінің жеңімпазы әрі жүлдегері Абзал Әжіғалиев және конькимен жүгіруден төрт құрлық чемпионы Екатерина Айдова ұстады. Қытайдағы додада Абзал 500 метрге жарыста 4-орын алған еді. Ал Екатерина Айдова 1 500 метр жарыста 18-орыннан кө­рінді. Айтпақшы, биыл Абзал Әжіғалиев төртінші Олимпиадасына аттанады. Бұдан бұрын жүлдеге бір қадам қалғанда шегінген еді. Милан төрінде жұлдызы жанатын кез жеткен сыңайлы. 

Айзат АЙДАРҚЫЗЫ