Атырауда канал құрылысы қайта қолға алынады

Биыл Атырауда дренаждық жүйеге арналған «Ерік-Мостовой» каналы толық қайта жаңғыртылады.

Аталған канал облыс орталығының оң жағалауын абаттандырып, жерасты суының деңгейін түсіруге бағытталған еді. 2001-2002 жылдары Жайық өзеніне жанама канал қазылған. Оның бойына жүзбелі сорғы стансасы, шлюздер орнатылуы тиіс болатын. Бірақ сол кезде құны 1,5 млрд теңгеге бағаланған жоба жүзеге аспай қалды. Биыл жергілікті билік осы құрылысты қайта қолға алуды жоспарлап отыр.

Жайық өзенінен шығатын бұл жасанды арнаның ұзындығы 16 шақырым. О бастағы мақсаты осы арадағы мөлтек аудандарда жасыл желекті қалыптастыру, сондай-ақ, осы жердегі дренаждық жүйеге әсер етеді деген жоспар болатын. Алайда 25 жыл болды, құрылыс тоқтап тұр.

Дегенмен жартылай қазылған каналдың қоршаған ортаға пайдасы сезіле бастаған. Себебі үй аулаларында бұрын күрек бойынан көрінетін жерасты суының деңгейі төмендеді. Сондай-ақ сулы арнаның бойындағы ауа әлдеқайда таза. Тек көп жылдан қараусыз қалған канал қоқыс орнына айналып барады,- дейді тұрғындар.

Күләш Ержанова, қала тұрғыны:

- Әрине, бар. Бұл біздің «Атырау» шағын ауданының көркі деп айтуға болады. Жазда сол жерлермен жүреміз, арасында жаяу жүруді қолға алып жүрміз. Сонда ана жермен жүргенде керемет! Бірақ әттең дейміз... Жан-жағында қоқыстар шашылып жатады. Қожайын жоқ сияқты.

2001-2002 жылғы қазылған канал инженерлік талаптарға толық сай басталған еді. Тереңдігі 5 метрлік арна толықтай бетондалып, бойына жүзбелі сорғы, шлюздер орнатылған. «Ерік Мостовой» каналы-Жайық өзеніне жанамалай теңізге құятын табиғи су арнасының негізінде қазылғандықтан экожүйеге пайдасы зор. Тек құрылысты жалғасытру керек еді дейді,- жоба тарихынан хабардар журналист Әбілхан Сейтімұлы.

Әбілхан Төлеуішев, тарихшы-журналист:

- Кезінде теңізден шыққан катерлер, кемелер осыған якорь тастап тұрды. Мына ескі аэропортқа дейін өздері келіп. Енді бұл табиғи канал болғандықтан оның пайдасы зор. Бірақ енді қазір қақсып жатыр. Сондықтан оны қайта қалпына келтіру оны өзінің бірінші проектісіндегі жобамен қою керек. Сонда бұл өзек болып, жерасты суы төмендейді.

Енді жергілікті билік құрылысты қайта қолға алмақ ниетте. Каналды жаңғырту жобасын жасақтауға бюджеттен 112 млн теңге бөлініп, жұмыс басталды. Бірақ бастапқы белгіленген жоба түбегейлі өзгерген.

Ғасырбек Төлеген, қала әкімінің ресми өкілі:

- Жоба бойынша Ерік Мостовой арнасының жалпы бірінші кезекте іші толық тазартылып, кейін жақтаулары толық бекітіліп, гидро оқшауландырылып, кейін беті толық жабылып, бетінде абаттандыру жұмыстарын жүргізу жоспарланған. Қазіргі уақытта жобалық сметалық құжаттамалары жасақталып жатыр. Қазір болғаннан кейін мемлекеттік сараптаманың оң қортындысы алған жағдайда қаражат бөлініп, тиісті жұмыстар басталады.

Канал құрылысының тұралап қалуына Жайық өзені деңгейінің күрт төмендеуі де кері ықпал етті. Соңғы ширек ғасырда өзен арнасы жағалаудан 50-60 метрге шегініп кетті. Сол кезде салынған инженерлік құрылғылар қазір жағадан қашықта жатыр. Сондықтан миллиардтан астам қаражат шығындалған жоба қалай жалғасады, оның иігілігін жергілкті тұрғындар көре  ме, ол уақыт еншісінде.

Авторлары: Арыстанбек Кенже, Амантай Мәтенов, Жандос Рахметуллин