Балалар мүддесі аясында баспанадан шығаруға жол бермейтін кепілдіктер бекіту маңызды Зәкиева

- Бүгін Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев: қазіргі Конституцияда «Тұрғын үйге қол сұғуға болмайды. Сот шешімінсіз тұрғын үйден айыруға жол берілмейді» деген ережені «тұрғын үйден мәжбүрлеп шығаруға» да сот шешімінсіз жол берілмейді деп толықтырған жөн» деп атап өтті. Тұрғын үйге құқық бұл тек әлеуметтік кепілдік емес, ең алдымен, адам қауіпсіздігінің негізгі шарты. Әсіресе, балалар үшін. Халықаралық стандарттарға сәйкес, балалардың өмір сүруіне, дамуына және құқықтарын қорғауына ең қолайлы жағдайлар қамтамасыз етілуі тиіс. БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенциясы әр баланың дене, психикалық және әлеуметтік дамуына жеткілікті өмір сүруі деңгейіне, оның ішінде қауіпсіз әрі тұрақты баспанаға құқығы бар екенін мойындайды. Бала үшін тұрғын үй - оның әл-ауқатының маңызды шарттарының бірі, - деді Д.Зәкиева.

Оның сөзіне қарағанда, тәжірибе көрсетіп отырғандай, тұрғын үй қатынастары саласында азаматтарды баспадан шығару кезінде олардың құқықтарын шектеу қаупі айқын байқалады.

- Жұмысымызда балалардың түрлі өмірлік жағдайларға байланысты, оның ішінде ата-анадан немесе асыраушыдан айырылған кезде, жалғыз баспанадан айырылуы қаупіне тап болатын жағдайлармен жиі кездесеміз. Мысалы, бір жағдайда балалардың анасы қайтыс болды. Бұл әйел ипотеканың басым бөлігін төлесе де, балаларды жалғыз баспадан шығару қаупі туындады және бұған дейін төленген қаражат қайтарылмайтыны айтылды. Нәтижесінде, бұл мәселе балалар мүддесіне қарай шешілді, банк қалған қарызды кешіру туралы шешім қабылдады. Алайда мұндай жағдайлар аз емес. Осы орайда Конституциялық реформа аясында баспанадан адамның өмірлік жағдайын, әсіресе балалар мүддесін ескермей тұрғын үйден шығаруға жол бермейтін қосымша кепілдіктер бекітуіміз маңызды деп санаймыз. Осыған байланысты ҚР Конституциясының жобасында мемлекеттің азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз ету үшін жағдай жасаумен қатар, соттың шешімінсіз тұрғын үйден айыру және шығаруға жол бермеу туралы Мемлекет басшысының ұсынысын қолдаймыз. Аталған норманы Конституциямен бекіту ең алдымен, балалардың құқықтық қорғалуын күшейтіп, бұл кепілдіктерге тұрақты сипат береді. Осылайша, тұрғын үйге құқық нақты әрі тиімді қорғалу механизміне ие болады. Бұл өз кезегінде әлеуметтік мемлекет ретіндегі қалыптасқанымыздың және адам қадір-қасиетіне деген құрметтің айғағы, - деді Динара Зәкиева.

Айта кетейік, бүгін Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Конституция жобасын сот шешімінсіз «тұрғын үйден мәжбүрлеп шығаруға» да жол берілмейді деп толықтыруды ұсынды.